hósdagur 9. mars 2017síða 7

FRÍGGJADAGUR 10. MARS 2017 SOSIALURIN 30 7 Hans Skálagarð, sum doyði farna vikuskiftið, var víðagitin maritimur málari í USA. Hann hevur málað eina ørgrynnu av søguligum skipum hjá amerikumonnum, og hansara málningar hanga í nógvum týðandi bygningum í USA – okkurt verk skal enntá hava hingið í Hvítu húsunum EYÐUN KLAKSTEIN S um unglingi leitaði Hans Skálagarð av landinum og út í heim at sigla. Hann kom ongantíð veruliga heimaftur, men búsettist í USA, har hann gjørdist kendur maritimur málari. Hann málaði umleið 5000 olju- og vatnlitismálningar av skip­um, umframt at hann eisini teknaði eitt ótal av tekningum. Tað verður sagt, at tað finnist ikki ein herflotayvirmaður, sum ikki hevur ein málning hjá Hans Skálagarð hangandi onkrastaðni, og sjálvt inni í Hvítu húsunum skal málningur hjá Hans Skálagarð hava hingið. Farna vikuskiftið doyði Hans Skálagarð 93 ára gamal. – Hans málaði til fyri umleið einum ári síðani, tá ið hann var blivin so sjúkur, at hann ikki orkaði at mála meira. Seinasta hálva árið var hann seingjaliggjandi og fekk røkt í heiminum, sigur Hjartvard Skálagarð, sum er beiggi Hans. Sigldi og varð søktur Tíðliga í seinna heimsbardaga slapp Hans Skálagarð umvegis Ísland til USA, og hann sigldi øll krígsárini og eisini undir Koreakrígnum. Hans var fýra ferðir við skipum, sum vórðu søkt. Tá ið teir sameindu í 1944 gjørdu innrás í Normandínum var Hans við. Hann var umborð á einum skipi, sum millum annað tók her­ menn upp úr sjónum. Hans Skálagarð var við meira enn fimmti skipum í sínum 22 árum til sjós við United States Merchant Marine. Fyrst í 1950’unum hitti Hans Skála­garð eina amerikanska kvinnu í San Francisco, og í 1955 gift­ust hann og Mignon Hack. Tey hildu saman alt lívið, fingu eina dóttir og áttu eisini ommu- og abbabørn og langommu- og langabbabørn. Mignon Skálagarð doyði fyri tveimum árum síðani. Málaði burturav Miðskeiðis í 1960’unum legðist Hans Skálagarð upp á land og fór at mála burturav. Síðani barna­ árini hevði hann teknað, og um­ framt at hugurin serliga var til sjógvin, dámdi honum eisini væl at mála sjógv og skip. Hans greiddi frá í samrøðu við amerikanskt blað, at hann einaferð hevði spurt mammu sína, um tað vóru aðrir málarar í familjuni, og hon hevði svarað honum »nei, tú ert tann serligi«. Hans og Mignon í høvdu í meira enn trý áratíggju gallarí í býnum Carmel í California, har kendi sjón­leikarin Clint Eastwood eitt skifti var borgarstjóri og millum kenningarnar hjá Skálagarð-hjún­ unum. Fyri sløkum tjúgu árum síðani lótu Hans og Mignon gallaríið í Carmel aftur og fluttu til familju­ bústaðin í Petaluma, har Hans helt fram at mála líka til fyri umleið einum ári síðani. Mignon var sera virkin og promoveraði listina hjá Hans í USA. Hans Skálagarð gjørdist ameriku­maður, og hansara list er ikki so kend í Føroyum, sum hon er í ávísum umhvørvi í USA, men hóast Hans nú er farin, liggur eitt lívsverk av málningum eftir hann, og tað kann verða, at tey við tíðini fara at vinna meira fram í Føroyum. HANS SKÁLAGARÐ: SKÚVOYINGUR MÁLAÐI SKIPINI HJÁ AMERIKANARUM Ein týpiskur málningur hjá Hans Skálagarð Hans Skálagarð og konan Mignon á eldri árum. Tey hildu saman alt lívið, og Mignon var ein týðandi partur av listarliga virkseminum hjá Hans – hon promoveraði hansara list Hans Skálagarð greiddi frá, at hann einaferð hevði spurt mammu sína, um tað vóru aðrir málarar í familjuni, og hon hevði svarað honum ”nei, tú ert tann serligi” NØVN