týsdagur 21. mars 2017síða 8
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Mikudagur 22. mars 2017 · Nr. 35
8
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
HEILSA
Skalt tú venja eftir ein
blóðtøpp í hjartanum?
Vilmund Jacobsen
Rørsla kann minka um vandan
fyri, at tú mennir sjúkur sum
æðrakálking, og rørsla ger eisini, at
vandin fyri hjartasjúkum minkar.
Tað er týdningarmikið at fáa
pulsin upp fyri at fáa størst møgu
liga nyttu av venjingini.
Rørsla er eisini týdningarmikil
í tíðini eftir ein blóðtøpp í hjarta-
num.
Nógvar vísundaligar kanningar
hava víst, at rørsla og venjing ann
ars minka um títtleikan av hjarta
sjúkum og øðrum sjúkum við.
Er tú likamliga aktivur ella í góð
ari venjing, hevur hetta ávirkan á -
* Fitistøðuna í blóðinum
* Blóðtrýstið
* Insulinviðkvæmi
* Yvirvekt
* Evnini hjá blóði at storkna
Onkrar einstakar kanningar hava
sett fokus á týdningin av venjingar
intensitetinum í mun til nevndu
sjúkur,
men
hesar
kanningar
hava ikki staðfest, at nakar ávísur
formur fyri rørslu er betri ella verri
enn annar.
Tú eigur
vanliga at
møða teg
í minsta
lagi 30 minuttir um dagin, soleiðis
at tú fært sveitta á pannina.
Nýggj tilmæli vísa, at venjing í
styttri tíð, men við enn meira ferð,
eisini er gagnlig fyri likamið.
Eisini eftir blóðtøpp
Mælt verður til, at fólk, sum liður
í endurvenjingarskrá eftir hjarta
sjúku - ella blóðtøpp í hjartanum -
venja tvær ferðir um vikuna í einar
30 til 60 minuttir hvørja ferð.
Venjingin kann í slíkum føri
byggja á -
* Treystivenjing við 50-
80 prosentum av tínari
hámarksorku. Hetta er
rørsla, har tú júst kanst
føra eina samtalu, meðan tú
íðkar.
* Intervalvenjing, har tú í
styttri millumbili økir um
ferðina
* Styrkivenjing av stóru
vøddunum, eitt nú beinum,
armum og búki.
Umframt hetta, verður mælt til, at
fólk í endurvenjingartíðini eisini
venja sjálvi - renna, ganga túr ella
røra seg í aðrar mátar.
Ert tú í iva, kanst tú ráðføra teg
hjá lækna ella heilsustarvsfólki um,
hvussu tú kanst endurvenja eftir
hjartasjúku.
Viðmælt verður, at fólk eisini
venja eftir eitt nú blóðtøpp í hjar-
tanum.
Reglulig venjing verjir móti
hjartaæðrasjúkum, og venjing ger
eisini, at tú ikki gerst so troytt/-ur
ella pøst/-ur, tá tú annars ert likam
liga virkin.
Rørsla og diabetes
Hvat merkir rørsla í fyribyrging av
diabetes?
Ert tú regluliga likamliga aktiv/-
ur, er møguleikin minni fyri, at tú
mennir diabetes2, sum tað verður
rópt.
Likamlig rørsla veksur um krop
sins viðkvæmi mótvegis insulini.
Insulin er tað hormonið, sum í
fyrsta lagi javnar blóðsukur, men
sum kroppurin er minni viðkvæm
ur fyri, tá tú hevur ella ert í vanda
fyri at fáa diabetes2.
Regluligur likamligur aktivitetur
førir til eitt lægri og meira støðugt
blóðsukur.
Men, hevur rørsla nakran týdn
ing, um tú longu hevur fingið dia
betes?
Sjálvt um tú hevur fingið stað
fest
diabetes,
merkir
likamlig
rørsla, at kropsins viðkvæmi mót
vegis insulini veksur.
Likamlig rørsla merkir tískil, at
reguleringin av blóðsukri be-trast,
og hetta er galdandi fyri øll sløg av
diabetes.
Tekur tú ikki insulin, vilt tú, um
tú ert likamliga aktiv/-ur, kunna
skjóta út ella byrgja upp fyri, at tær
yvirhøvur nýtist insulin. Tekur tú
hinvegin insulin, samstundis sum
tú ert likamliga aktiv/-ur, eigur
tú at ansa eftir, at blóðsukrið ikki
verður ov lágt.
Kelda: www.sundhed.dk
Hvat merkir rørsla í fyribyrgingini av diabetes, og nyttar tað nakað at
røra seg, um tú longu hevur fingið staðfest sukursjúku?
Ert tú í iva, kanst tú ráðføra teg hjá lækna ella heilsustarvsfólki um, hvussu tú kanst endurvenja eftir hjartasjúku
Likamlig rørsla betrar um reguleringina av blóðsukri
- antin tú hevur fingið staðfest diabetes ella ei