týsdagur 28. mars 2017síða 17

17 Mikudagur 29. mars 2017 · Nr. 38 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 29. mars 2017 · Nr. 38 FLOKSTING Áki Bertholdsen – Tá ið vit fóru í bankan at fáa fígging til at byggja nýggja virkið, Varðan Pelagic á Tvøroyri, fingu vit at vita frá bankanum, at tað var heilt hol í høvdið. Tað fortaldi Bogi Jacob­ sen, stjóri á Varðanum Pela­ gic á flokstinginum hjá Tjóð­ veldi, sum var í Hósvík um vikuskiftið. Tá tosað verður um vinnu­møguleikar kring land­ið, verður mangan víst á, at tað er ógvuliga torført at fáa fígging til vinnuligt virk­semi í útjaðaranum í Før­ oyum, tí at bankarnir seta nógv harðari krøv til trygd­ ina fyri fíggingini til vinnu­ lívið á bygd, enn tey gera til vinnuligt virksemi í høvuðs­ staðarøkinum. Og tað mátti sjálvt ein tann pengasterkasta fyri­ tøk­an í landinum, Varðin, í Gøtu, ásanna, tá ið teir fóru í bankan at fáa fígging til upp­sjóvarvirkið, ætlanin var at byggja á Tvøroyri. – Tá ið vit fóru í bankan at tosa um fígging til Varðan Pelagic, fingu vit alt fyri eitt at vita, at hetta var ikki ein verkætlan, bankin hevði nakrar sum helst vónir um fór at klára seg, sigur stjórin á Varðanum Pelagic, sum var gestarøðari á flokstinginum. – Síðani brúktu banka­ fólk­ini ein hálvan tíma at greiða okkum frá, hví teir ikki høvdu nakrar vónir fyri eini verkætlan, sum hesari, leggur hann afturat. – Bankafólkini hildu, at tað var púra ørt at byggja eitt so dýrt virkið í Suðuroy, tí fóru vit á heysin, fingu vit aldrin pengarnar aftur, tí tað var ikki hugsingur um, at nakar fór at keypa ein so dýran bygning í Suðuroy, tí har er hann ikki verdur eina krónu. – Sostatt fóru vit á dyr aftur sum flongdir hundar, sigur Bogi Jacobsen Men í hinum bankanum, gekk betur, men teir vildi hava aðrar upp í eisini, og sostatt er Varðin fíggjaður við pengum úr Betribanka og Íslandsbankanum, men teir hava kortini tryggjað væl og virðiliga við veð í skipum og øllum, teir kundu fáa veð í, tí álitið á verkætlanina var ikki av tí besta. Nú er íløgan í virkið til­ samans 400 milliónir krónur, har Varðin stendur fyri nógv størsta partinum, ella 365 milliónum. So eru tað aðrir íleggjarar, sum fíggja restina, og eisini kommunan hevur stuðla upp undir við at gera kei. 55 milliónir í lønum Men tað er ikki yvir at dylja, at Varðin Pelagic hevur havt sína ávirkan á tilveruna í Suðuroy, tí tey hava goldið einar 55 milliónir í lønum um árið. Og tað eru ikki bara verka­ fólk, ið arbeiða á Varðanum Pelagic, tí tey hava eisini mat­ vøruverkfrøðing, løgfrøðing, evnafrøðiverkfrøðing, labo­ rantar, umframt fólk við øðrum útbúgvingum. Og har­afturat eru nógvir lær­ lingar á Virk­inum. Stjórin á virkinum held­ ur, at virksemi sum hetta ger eisini sítt til, at vit fáa útbúgvið fólk at flyta aft­ur til Føroya og eftir hans­ara tykki er tað bara ein fyri­ munur, at tey, sum hava útbúgving, ikki bara skulu dúva upp á at fáa eitt alment starv, men at eisini privata vinnan hevur størv til tey. Tilsamans tekur Varðin Pelagic ímóti einum 30.000 - 40.000 tonsum av makreli, 20.000 tonsum av sild, 6.000 tonsum av lodnu og sløk 20.000 tonsum av svartkjafti um árið. Í løtuni verður eisini ar­ beitt við at gera eitt virki beint við Varðan Pelagic, sum skal gera surimi, ella fars, burtur úr svartkjafti. Tað er fyri at fólk eisini skulu kunna hava hava ar­ beiði frá apríl til august, sum annars er ein deydlig tíð. Men tað er eisini fyri at virðisøkja svartkjaftin, tí sum er, verður hann allur brúktu til mjøl. – Men fáa tey, sum gera laksafóður, fáa mjølið bílig­ ari aðrastaðni, og kunnu vit samstundis fáa meiri burtur úr svartkjaftinum, er tað, samanumtikið betri fyri samfelagið, tí tað, alt snýr seg um, er at fáa sum mest virði burtur úr hvørjum ein­ asta kilo, vit draga í land, sigur stjórin á Varðanum Pelagic. Venda tilgongdini á høvdið Vanlig mannagongd hevur verið, at føroyingar hava fiskað og virkað fiskin, og so hava vit kanna, hvat tað ber til at fáa onkran at keypa hendan fiskin fyri Hann sigur, at á Varð­ an­um hava tey vent til­ gongd­ini á høvdið og hava kann­að eftir, hvørji krøv, við­skiftafólkini seta fyri at tey viljað rinda tann besta prísin, og so hava vit lagað alt arbeiðið eftir tí, heilt frá, hvussu skipini fiska og til, hvussu fiskurin verður hag­ reiddur og virkaður umborð á skipunum og á virkjunum. Men tað merkir so aftur, at vit hava øll sitið rundan um eitt borð og viðgjørt, hvussu vit fáa tað bestu góðskuna, bæði keyparin, sølufólkið hjá okkum, arbeiðsformaðurin á verksmiðjuni, og skiparin og maskinmeistarin á skipun­ um. – Fyri at fáa tað bestu góðskuna krevst, at øll lið­ini samvirka, sigur Bogi Ja­cob­ sen. – Vit hava prógvað at tað ber til og tað sæst aftur á prísinum. Tað er lodnan eitt besta dømi um, tí tá ið vit fóru at fiska lodnu, fingu skipini tríggjar krónur fyri kilo, og tað hildu tey var ein góð­ur prísur. Nú fáa skipini sjey krónur fyri kilo av lodnu. Varðin er eisini við í eini norð­urlendskari verkætlan saman við virkjum og gransk­ingarstovnum í Ís­ landi, Danmark, Noregi, Svø­ ríki og Danmark. Eisini virki, sum gera verksmiðjur eru við og endamálið er at fáa tann virkaða makrelin so góð­an sum til ber. – Talan er um eitt toym­ið, sum ferðast á øllum virkj­ unum og ger ymsar verk­ ætlanir og royndir á teimum ymsu virkjunum. Samstundis verður ar­ beitt í samstarvi við ís­ lendska gransk­ingar­stovnin, Matis, um at bøta um køli­ skip­anirnar umborð á skip­ un­um. – Hagreiðingin á skipun­ um er ein avgerandi for­treyt fyri góðskuni. Vit plaga at siga »shit in, shit out". Er hag­ reiðingin á skipunum ikki tann besta, er tað ómøgu­ ligt hjá virkjunum at fáa ta dygdarvøru burtur úr, vit vilja hava, sigur stjórin á Varð­anum. Hann sigur, at tey á Varð­ anum Pelagic arbeiða eisini støðugt við, hvussu fiskurin kann gagnnýtast enn betri, eisini til hágóðskuvørur av ymsum vørum, eitt nú lýsi. Vit vórðu vendir í hurðini Tá ið vit fóru í bankan at biðja um fígging til nýggja virkið á Tvøroyri, fóru vit á dyr aftur sum flongdir hundar, sigur Bogi Jacobsen, stjóri á Varðanum Pelagic á Tvøroyri Fyri at fáa tað bestu góðskuna, krevst, at øll liðini samvirka og vit hava prógvað at tað ber til, sigur Bogi Jacobsen, stjóri á Varðanum Pelagic á Tvøroyri