týsdagur 4. apríl 2017síða 16

Mikudagur 5. apríl 2017 · Nr. 41 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Ongir sosialráðgevarar á Landssjúkrahúsinum Til Sirið Stenberg Bozena Rasmussen For nogen tid sid­en præcist 9.11. 2016 har jeg læst en skrivelse fra nevndin í áhuga­felagnum Sosial­ ráð­gevarafelag Føroyar i Sosial­ urin. Så vidt jeg ved, så er der ikke kommet nogen reaktion i avisen på denne skrivelse. Og der harmer mig. Det, der overraskede mig, er, at Landssygehuset ikke har råd til en socialrådgiver. Efter min mening, må det være public service opgave, at have en sådan til at løse forskellige situationer, som patienterne bliver udsat for. Patienterne aner ikke, hvad man skal stille op, hvor man skal spørge. Og man har ingen kræfter og overblik, når man ENDER på sygehuset som patient. Den funktion, som socialråd­ giveren har der, kan ikke erstattes af hverken af sygeplejerske eller læge eller nogen anden. Det er jo bindeled mellem sygehuset og den ydre verden uden for sygehuset. Dette bindeled mangler, og det bliver endnu sværere for sygehuset at komme af med patienter. I de 30 år jeg har boet her på Færøerne, er åbenbart situationen ikke blev bedre mht overbelægning pga manglende hospice eller in­ stitu­tion, som vil kunne overtage patienter, som er færdigbehandlet. Der er intet sted at sende dem hen/ pladsere dem, hvor de kunne få genoptræning og kunne udskrives til videre enten hjem eller plejehjem eller hospice. Det eneste sted, som findes uden for Landssygehuset, er NAINA. Den fungerer fint, derfra har jeg også personlig erfaring. Men det er jo KUN til patienter, der kan gå og passe sig selv, og det er for lille selv til dem. Jeg har selv ligget på Landss­ ygehuset på gangen, ikke alene på 6. etage, men også på fødeafdelingen og andre steder. Alle danske sygehuse har social­ rådgiverfunktion, og hvorfor de har det: fordi det kan betale sig for sygehuse. Undgå overbelægning, få flow i patienter, bedre service for både sygehuset og patienten. Eg vil understrege, at jeg fik hjælp både i DK og på Fær­øerne af socialrådgiveren på Lands­syge­ huset, da denne var der. Ofte er det sådan, at man ikke aner, hvordan man skal kunne gribe sagen an. Der hjælper socialrådgiveren, som er på sygehuset og kender både til lovgivningen og patienternes rettigheder, det er skam ikke patienterne, der ved, hvordan man skal gribe sagen an og der er ingen anden, der har den funktion på Landssygehuset. Den besparelse, man har gjort, er UFORNUFTIG og direkte IMOD patienternes TARV! Derfor i patienternes navn op­ fordrer jeg og andre med SIRIÐ STENBERG til at GENETABLERE socialrådgiverfunktion på Lands­ sygehuset! Med venlig hilsen KJAK Offensiv og ósmæðin framsókn á Norður-Atlantsbryggjuni Virgar Dalsgaard Síðsta hóskvøld vórðu sakleysir úti­setar stevndir til eina sera løgna seancu í teimum officiellu sendi­ høl­unum hjá Tí før­oysku Um­boðs­stov­uni í Kjøpin­ havn. Tað kuriøsa tiltakið var lýst á suðuroyarmáli sum eitt sonevnt "TÒRS-kvøld" til frama fyri Tórs­ havnar kommunu, har man bein­ leiðis loyvdi sær at missionera fyri, at útisetar skuldu koma "heim til HAVNAR". Fundurin var altso eitt opinlýst politiskt socialt vekilsismøti til frama fyri kommunalar interessur í Havn. Størsti parturin av fundarfólk­ inum vóru undir 40 ár og óre­ flekteraður ungdómur er ofta lættur at forføra. Man slapp ikki at stilla spurningar beinleiðis til teir agitatorisku missionerarnar. Man skuldi brúka telefon - tað virkaði sum kyrrandi manipulatión! So hvørt sum kvøldið leið, fekk møtið meira og meira "pseudo- religiøsan" dám, tá ið ikki færri enn tríggjar braneggjaðar suður­ oyarkonur á rað komu til mikro­ fonina og vitnaðu euforiskt um, hvussu ljósareytt, problemfrítt og fantastiskt alt var í Havn. - Aftaná hesa bizarru skammrósing frá emigrantum úr Suduroy, mátti man fáa djúpa samkenslu við øllum teimum, sum ikki búgva Í Havn. Hvør hevur givið loyvi til hetta MISBRÚK av Norður-At­lants­ bryggj­uni, har allar bygdirnar verða verða lopnar um? Henda kritikkleysa og primi­ tiva lovprísingin av allari Suður­ streymoy, serliga sunnanfyri Hóris­ gøtu, virkaði eitt sindur lágkomisk eftirsum hon var trúttað niður í fundarfjøldina á gellandi suður­ oyarmáli. Tó skal sigast, at tann eini suður­ oyarprofeturin - tað var borg­ meistarin, frúgvin Annika Olsen sjálv, - royndi eftir førimuni at úttala fleiri orð á norðanmáli, men tann eksklusiva hybrid-dia­lektin, hon hevði funnið sær, hevði slett einki við havnarmál at gera, og sjálvur máltónin kundi heldur ikki krógva, at hon var ein immi­grer­aður vágbingur, sum bara stóð og keipaði sær. Tað undradi nógv fólk, at Havn­ ar kommuna kundi brúka tey før­ oysku hølini til so privata og vulgera reklamu í staðin fyri at leiga sær heilt neutral fundarhøli aðra­staðni í Kjøpinhavn. Ella er umboðshølið ein Havnar-stovnur? Allir føroyingar, eisini teir, sum ikki eru so útvaldir, at teir búgva í Havn, noyðast at betala tey før­oysku hølini á Norður- At­lants­bryggjuni. Fyri fólkaflokksveljarar á bygd má henda heimføðisliga TÓRS- Havnar-missiónin hjá parta­kvinn­ uni Onniku vera ein herskin biti at svølgja. Hvat vitnaðu tey um? Jú, vit fingu at vita, at bústaðar­ viðurskiftini í Havn vóru soleiðis, at stórt sæð allir útisetar vildu kunnu fáa býli. Eisini bleiv sagt, at tað vóru stórar ætlanir um býli, sum vóru sera bílig. - Hetta er annars diametralt tvørt­ ur ímóti tí, sum man annars beint nú frættir úr Havn, har tað verður sagt, at tað er sera strævið at finna nakað, sum fólk orka at betala. Um barnastovnar varð sagt, at tað var garanti fyri, at øll fingu pláss. Annars havi eg júst í dag tosað við fólk, sum leingi hava stríðst fyri at finna pláss á einum hóskandi stovni. Um arbeiðsmøguleikar varð sagt, at man helst vildi hava fólk, sum kundu skapa sær sítt egna ar­ beiðspláss, t.e. íverksetarar. Samstundis fingu vit eina fan­ tastiska frágreiðing og opti­mist­iska hálovan av einum íverk­setara-tiltaki í Havn, sum kallast "hugskotið". - Hvat hesin stovnur ikki skuldi kunna skapa av um­hvørvi og møguleikum, so sum fund­um, kaffidrekking, fak- debatt, innivist, telduatgongd etc. var so ævintýrligt, at fundarfjøldin sá fyri sær, hvussu fyritøkurnar og framleiðslan blomstraðu upp úr berari hellu um alla Havnina. Tað skuldu ikki vera færri enn 30 fólk, sum hvønn dag sótu og terpaðu intensiva íverkseting av alskyns projektum. . Men vit fingu kortini ikki nakað konkret at vita um, HVAT og HVAR hesar ætlaðu og stórt projekteraðu fyritøkur lógu, ella hvat tær fram­ leiddu. Vit frættu bara, at tað var eitt øgiliga innovativt og idé­ríkt spríkjandi umhvørvi, har øll vóru fegin, aktiv, lukkulig og kon­struk­tiv. Hetta var tað haldgóða vinnu- grundarlag, man vildi bjóða úti­ setum og lokka teir heim til. Endiliga loyvdi okkara FØR­ OYSKI umboðsmadur á Bryggjuni at vælsigna tiltakið við føgrum, um enn heldur varligum orðum. Tað hevði klætt honum at tagt og ikki sum føroyskur um­boðs­maður opinlýst favorisera eitt Tórs­havnar- tiltak. Hann er havnarmaður sjálvur - tað kann hann ikki gera við, - men hann átti sjálvandi at verið heilt neutralur eitt slíkt reklamerandi og agiterandi ANTI-BYGDA-kvøld.. Tað skal tó sigast, at røða hans­ ara var ógvuliga stutt, og hann slapp sær næstan alt fyri eitt av fundi. Lat útisetar fáa frið Undir allari hesu aggressivu roynd at fáa serliga lesandi útisetar at koma til Havnar (ikki Føroyar), liggur ein implicit arroganca, sum næstan má tolkast sum ein niður­ gerð og atfinning móti útiseta­ kultur­inum. Hvat rakar tað Onniku Olsen ella kommunalar embætismenn í Havn, hvar útisetar vilja búgva og arbeiða. Tað er avgjørt legitimt at dáma væl í Kjøpinhavn og at seta seg niður her fyri lívstíð Tað skullu politikarar yvirhøvur ikki blanda seg uppí. Teir kunnu skapa fólki møguleikar, so tey kanska kunnu fáa hug at royna seg í FØROYUM, ikki endiliga í Havn, men lat fólk sjálvi um tað! Ikki minst tí vit føroyingar hava havt ein sera ríkan útisetakultur í Kjøpinhavn, og okkara mætasta skald, J. H. O. Djurhuus búleikaðist leingi her og treivst sera væl í "Absalons bý", sum hann kallaði Kjøpinhavn. Her hava livað, virkað og doyð ørgrynni av markantum før­oy­ ing­um, sum nógvir liggja grivnir á Vestre kirkegård. Nógvar av teimum bestu før­ oysku søgum, málningum og yrk­ing­um eru skaptar júst her í Kjøpin­havn, so lat vera við at há­ lova Havnina framum útiseta-um­ hvørvið. Lat okkum heldur fagna tí gróðrar­ríku symbiosu, sum er mill­ um okkara tvey størstu býar­sam­ feløg, Havnina og Kjøpinhavn Dánjal Nolsøe, fyrrverandi formaður í Føroyingafelag plagdi at senda kvøðu úr Kjøpinhavn, sum Føroya næststørsta býi. Tey, sum vilja heimaftur, mugu sleppa til Føroya, ikki endiliga til Havnar, og tað er ein háðan móti 60 % av Føroya fólki at skipa fyri serligari Havnar-reklamu millum útisetar. Endiliga finnast nógv fólk, sum hava slíka fakliga útbúgving, at tað er beinleidis hættisligt og fakliga devaluerandi hjá teimum at fara aftur til Føroya. Lat tey vera og fegnist heldur um okkara spríkjandi og livandi emigrant-kultur. Einki av hinum Norðanlond­ un­um liggja lúrandi og dyrgja eftir sínum emigreraðu íbúgvum í øðrum londum fyri at noyða tey heimaftur. Tey gleðast heldur um, at tað gongst teirra landsmonnum væl í útlondum. Hvørki vága­menn, eystur­oy­ ingar, norðoyingar, sandoyingar ella suðuroyingar kunnu finna seg í, at Tórshavnar kommuna brúk­ar okk­ara umboðsstovu sum missi­ óns­hús fyri privata mobili­sering av úti­setum. Heldur átti man frá politiskari síðu at gjørt tað meira lviligt á bygdum við at flytt meginpartin av almennum (oftast blokkbetaltum) stovnum út á stórbygdirnar. Tað er eingin natúrlóg, sum sigur, at Fróðskaparsetrið ella Læraraskúlin skullu liggja í Havn. Onnur dømi eru legio. Tað síðsta groteska dømi um tað kommunalu kannibalismuna úr Havn, er, at Annika Olsen aft­ur er farin at gorra um flogvøll á Glyv­ urs­nesi. Hetta kavrotna neyðar­egg­ ið hjá Pouli Michelsen trúði man, var uppgivið! Tað er eitt ríkidømi fyri bæði Vágoynna og alt landið, at flúgv­ ingin er decentraliserað. At hava flogvøll uttanfyri centrum, er tað, sum flestu (stór)býir ynskja. Lat okkum steðga tí kommunalu kannibalismuni og brúka ALLAR Føroyar, ikki bara Suðurstreymoy! Annars verða vit øll minni, veikari og nógv fátækari!