týsdagur 11. apríl 2017síða 10

Mikudagur 12. apríl 2017 · Nr. 44 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 MERKISDAGUR Eftir Jústinus Leivsson Eidesgaard Klokkan er farin av tíggju og tað er mánamorgun í hesi vikuni í Oyndarfirði. Atlanta Houman er til handils. Ein gulur vørubilur hjá Poul Michelsen stendur uttanfyri. Tað er mjólkin til oyndfirðingar, hann er komin við. Við kassan situr unglingurin Finnur Lómstein Peter­sen. Hann er abbasonur Eivind og hann loysir av, nú Sosial­urin er á vitjan í samband við at Eivind í vikuni hevur verið handilsmaður í 75 ár. Ein starvs­ aldur, sum fá røkka. Eivind er fødd­ur 13 januar 1928 og er sostatt 89 ára gamal og hann er framvegis til ar­beiðis. – Eg havi verið glaður fyri mítt arbeiði og tað eri er framvegis, men nú forbjóðar tað seg sjálvt, aldurin er so høgur. Eg má gevast, eg veit ikki akkurát nær. Eg veit ikki, um alt sær øðrvísi nú, men eg minnist meg ikki vera farnan til arbeiðis við gron. Eg havi kent eina ógvuliga stóra gleði við mínum arbeiði. Kanska hevur tað nakað við tað at gera, at tá íð arbeiðsdagurin er liðug­ur, havi eg stongt handilin ordi­liga. Petur á Hellunum, sum var keyp­maður í mong ár, segði eina­ferð við meg: “Minst nú til, tá tú stongir handilin, so stong ordiliga.” Tað hann meinti við var, at eg ikki skuldi taka trupulleikarnar úr handl­inum við heim til hús og tað er nakað, sum eg havi hildið og kanska júst tí, haldi eg, at nøgd­ semið hevur verið so stórt í mínum arbeiði. – Mínar 75 ára starvsroyndir siga mær, at søla er altíð ójøvn og tað nyttar einki at ganga upp í tað. Eg má royna at vera glaður, eisini tá ið sølan er í botni. Og eg skal ikki klaga, eg havi livað av handilsstarvinum, líka síðan eg stóð fyrstu ferð í handli, tað var í kjallaranum heima hjá okkum á Fløtti, eg var 14 ára gamal, og elsti beiggi mín Petur hevði handil og eg arbeiddi hjá honum. 76 eftirkomarar Tað hevur vignast betri hjá Eivind enn hjá teimum flestu. Síðan Eivind og Esther gingu í hjúnarlag 20 mai í 1950 eru 76 eftirkomarar eftir tey. Eivind og Esther eiga fimm børn. – Spyr meg ikki akkurát um hvussu nógv av hvørjum, tí so má eg fara at telja, men eg kenni tey øll. Eg eri eisini oldurabbi og tað var stuttligt at vera til barna­dóp í kirkjuni, har bæði eg og oldur­omm­ an vóru hjástødd. Esther hevur ver­ið sjúk seinastu tíðina. Tað er ryggurin, sum er viknaður. Hon hevur verið á sjúkrahús og er nú á Ellis og Røktarheiminum í Runavík og kemur fyri seg aftur. Hon hevði tað ikki nakað serligt í gjár, men man tað ikki fara at ganga, hon fer at koma seg. Hon er trý ár yngri enn eg og er eisini komin upp í árini. Vit hava havt krúndiamantbrúdleyp. – Esther var heima, meðan børn­ini vóru smá. Seinnu árini hev­ur hon verið í handlinum. Døt­ urnar vóru eisini raskar at standa í handlinum, áðrenn tær fluttu heiman. Vit vitjaðu hana í gjár­ kvøldi, næstelsta dótturin Anni og eg. Undarligt ikki at vera saman, tá ein hevur gingið lívsleiðina saman í so mong ár. – Eg og Esther fóru niðan á Markna­gil at vísa ommuni Annu Sofíu í Hoygarðshúsi elstu dóttr­ ina Judith, tá ið hon var fødd. Omma var starblind, hon búði tá hjá dóttrini Magninu og hon føldi uppi á andlitinum á Judith fyri at gera sær eina mynd av lang­ barna­barninum, sigur Eivind. Yvir­ritaði og Eivind eru í nærm­ astu familju, pápi og hann vóru systkina­børn, høvdu felags ommu, sum er langomma mín. Og hon gjørdist elligomul, heili 96 ár, sum var ógvuliga gamalt fyrsti í fimti­ árunum í farnu øld. Vit sita inni í køkinum í handl­ inum. Her er te og vanilju­kransar á borðinum. Her er kalt, okkurt er galið við radiatorinum. Kalt er í erva, fjøllini gráhvít og seyðurin liggur niðalaga. Tað kólnar eisini í skralltóma frystidiskinum úti í handlinum. Hann hevur gingið í 36 ár, men nú gekk frystaríið fyri. Reimarnar sum drivu motorin slitn­aðu. Hetta er nú umvælt og frysti­vørurnar, sum liggja í frysti­ boks­unum hjá familjuni kring bygd­ina, verða í kvøld savnað aftur í fyrstidiskin. Hurðin gongur, fólk koma í handilin og abbasonurin Finnur kemur javnan inn til abban at spyrja um prís. – Eg haldi, at hann hevur evnini til handil, abbasonurin, mutlar hann fyri seg sjálvan. – Tá ið eg var yngri, mintist eg prísin á øllum í handlinum. Nú er minnið kámað, men eg minnist tað mesta. – Harra Gud, sum eg sakni Andrias í Skúlanum. ( Thomsen). Vit vóru javnaldrar systkinnabørn og hann kom í handilin hvønn einasta dag, aftan á døgurða, tá ið hann var fluttur aftur til Oyndar­ fjarðar. Hann sat akkurát har, sum tú situr. Vit høvdu mangt prátið. Nú eru longu fimm ár síðan hann fór. Handil og fisk Beiggi mín Petur hevði stýri­mans­ út­búgving og var sjómaður. Men hann gjørdist sjúkur í maganum og noyddist at leggjast uppi, tí fór hann at handla. Hann byrjaði hand­ il í einum sethúsum niðri í bygdini, Í Hoygarðinum. Og síð­an flutti hann handilin niðan til okkum í kjallaran. Tá ið Jóan Pauli Thomsen doyr í 1942, er Hálvmørkhandilin til sølu og Petur keypir hann. Vit handlaðu stutt uppi hjá okkum. Vit keyptu ikki fisk undir krígnum, men fóru undir hetta eftir kríggið í 1945. – Allir mínir javnlíkar fóru til skips, men tað lá ikki til mín. Eg havi verið ein túr til skips, og tað var við Maseppu. Pápi var við. Vit vóru fýra dagar á Mýlingsgrunninum og fingu einki og komu inn aftur. Tað var mín tíð á sjónum og tað var slett ikki nakað fyri meg. Kanska ein orsøk til, at eg ikki var meira á sjónum var, at ungir menn sluppu ikki til skips undir krígnum. Tað var kanska gott fyri meg, tí vanliga høvdu menn einki annað at velja, enn at fara til skips. – Eg minnist at prísurin á hýsu var 45 oyru fyri kiloið og 65 oyru fyri toskin. Fiskurin var turkaður niðri í fjørðuni niðanfyri handilin og heilt heim til kirkjuna. Tað var viðbrekið arbeiði at turka fisk. Vit máttu ansa eftir, at hellan ikki var ov heit av sólini, tí annars loyptist fiskurin og so var neyðugt at ansa eftir, at ikki regn kom í. – Útróðrarfiskurin varð salt­ að­ur í kjallaranum í Hálv­mørks­ handlinum og síðan turkaður um summarið. Tveir oyndfirðingar Hans Martin, Mortan á Gutta og Palle Heini plagdu at flekja. Eg veit ikki, tað var ongin serlig for­ rætning í at takast við fiski. Eg minnist einaferð, at marknaðurin var so vánaligur, at vit tóku eitt partí heim aftur og máttu rinda fyri dupulta frakt. Poul Hansen keypti fiskin og vit høvdu tap av honum. Petur bróður fekk heilsuna aftur og flutti niður til Danmarkar við familjuni miðskeiðis í fimtiárunum. Eivind hevur verið handilsmaður í 75 ár 75 ára starvsdagur, tað eigur at geva minst ein riddarakross, ein fortjensmedailja er ovlítið fyri Eivind, sum er kongatrúgvur og sambandsmaður um ein háls. Vónandi lesur ríkisumboðsmaðurin Dan M Knudsen hesar reglur, nú áðrenn hann pakkar sekkin og fer í tænastu í uttanríkisráðið sum konsulentur