týsdagur 11. apríl 2017síða 12

Mikudagur 12. apríl 2017 · Nr. 44 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 24. mai eru 90 ár liðin, síðani fyrsti Sosialurin kom út. Í hesari greinarøð leita vit aftur til gomul bløð og finna fram ymiskt áhugavert tilfar 1950: Sosialurin skrivar: Mjólkaprísir Mjólkaprísirnir í Før­oy­um liggja lang oman fyri mjólka­ prís­ir í Danmark, Noreg og Svør­íki. Soleiðis kostar ein lit­ur av mjólk í Føroyum 78 oyru, Keypmannahavn og Oslo 48 oyru, Stockholm 53 oyru. Lærari í 25 ár Mikudagin 15. november hevði S. E. Matras verið lær­ ari í 25 ár. Umframt starvið sum lær­ari við kommunuskúlan hev­ur Matras í fleiri ár verið leið­ari fyri handilsskúlanum í Tórs­havn. Nøkur av strísárunum miklu var hann blaðstjóri á Tinga­krossi. Føroya Sosial-Demokratur ynsk­ir honum til lukku við há­tíð­ar­degnum. Vanlukka í Sørvági Mikukvøldið hendi tann syrgi­liga vanlukka í Sørvøagi, at hin 25 ára gamli, ógifti, Her­luf Olsen datt niður mill­ um trolarin »Nýpuberg« og bryggj­una og druknaði. »Oyrnafjall« komið Seinasta mánadag kom »Oyrna­fjall« á Tvøryri við 3500 tons­um av salti úr Norð­ ur­afr­iku. Saltið verður uppskipað á Drel­nesi. »Drotningin« farin til Grønlands Næstseinasta fríggjakvøld fór »Drotn­ing­in« av Havnini til Grøn­lands eftir dønum, ið a­r­beitt hava íGrønlandi í summ­ar. Í Grønlandi verður lat at í fýra støðu eftir teimum 300 dansk­ar­u­num, ið hon skal hava heim­aftur við. Um alt gongur eftir ætl­ an verður hon aftur í Keyp­ manna­havn 2. desember. Fólkaflokkurin hevur avreitt seg til Sambandið SOSIALURIN 1950 Sosialurin 9. desember 1950: – Valdu afturhaldsmannin Kr. Djurhuus til løgmann S osialurin er firtin í skriving síni um løg­mansvalið eftir løg­tings­ val­ið í 1950, tá blaðið skrivar so­ leið­is: »Í evstu stund gekk hitt samlaða aft­ur­haldið, Fólkaflokkurin og Sam­ bands­flokk­urin, saman um at velja løg­mann. Mikudagin varð boðað frá, at løg­ mans­val­ið skuldi fara fram. Davdsen var burt­ur­staddur og S. P. Zachariasen var sjúk­ur. Valið varð tí útsett til kl. 8 s. p. hós­dagin. Langt áðrenn ásettu tíð vóru á­hoyr­ara­plássini í tinginum upptikin. Í gong­ini og uttan fyri tinghúsið var hóp­ur av fólki. Klokkan fór av átta, áðrenn nakar sam­bands­mað­ur ella fólkafloksmaður vísti seg. Loyni­sam­ráð­ing­ar­nar fóru fram. Fundurin varð so settur, og Th. Peter­sen bað frá formanspallinum um upp­skot til løgmansvalevni. P. M. Dam skeyt upp á H. J. Jac­ob­ sen, búnaðarráðgeva. (Heðin Brú, red) Aftan­á reisti Poul Petersen seg upp og bað um at fáa fundin útsettan ein hálv­an tíma. Fundurin var so slitin. Tann hálvi tímin – av­reið­ ing­artími Fólkafloksins Sambandsmenn fóru beinanvegin om­a­n í rúm sítt í tinghúsinum, og fólka­floksmenn upp á loftið. Javn­ að­ar­menn, sjálv­stýr­is­menn og tjóð­veld­is­menn sótu í andleysum spenn­ingi og bíðaðu í tingsalinum, bíð­aði meðan Fólkaflokkurin av­ reddi. Tá ein løta var gingin kom Hákun Djur­huus niður av loftinum og inn til sam­bands­menn. Drúgva løtu var hann inni. Kom so út aftur og varð verandi eina løtu í rúminum við síð­ una av, til hann aftur var kallaður inn til sam­bands­menn. Skjótt aftaná kom hann út aftur og fór aftur á loftið, av­ reið­ingin var lokin. Sambansmenn høvdu egnt línuna, og Hák­un við øllum Fólkaflokkinum hevði gloypt sambandsagninum – ordi­liga kýkað. Fundurin uppafturtkin, løgmansvalið Hálvi tímin var gingin – sera skjótt høvdu teir avreitt fundurin var sett­ ur av nýggjum, og farið varð undir at­kvøðu­greiðsl­una. Fyrsta atkvøðingin gav hetta úrslit: Th. Petersen 8 atkv. Andras Samuelsen 7 atkv. H. J. Jacobsen 6 atkv H. v. Høgadalsá atkv Blankar atkv (sjálvst) So var komið til aðru atkvøðing. Á­hoyr­arnir og nógvir av ting­monnu­ num sótu í andleysum spenningi. J. Chr. Olsen býtti seðlarnar út, ting­ menn skrivaðu, summir ógvuliga fá­ leidd­ir, seðlarnir savnaðir saman, og Th. Petersen las atkvøðurnar upp: Kristian Djurhuus 13 atkv H. J. Jacobsen 6 atkv H. v. Høgadalsá 2 atkv Tingmenn og áhoyrarar gløddu við. Dam og fleiri við honum fingu illa hildið sær fyri látri. Fólka­floks­ menn sótu í orðsins sanna týdn­ ingi sum lundar slignir á nevið. Ja, í sannheit, hart og beikst mátti hetta kenst. Beiskur mundi hesin sam­ bands­kal­ik­ur­in vera at tøma hjá fólka­floks­monnum. Vert er at leggja til merkis, at tveir sam­bandsmenn hava ikki at­ kvøtt (tær blanku atkvøðurnar) Tr. Sam­u­el­sen og annar. Seinni ferð at­ kvøddu sjálvstýrismenn saman við javn­að­ar­monnum. Føroyingar eiga góða útvarspsstøð – Tórshavnar radio. Nakrar út­varps­ roynd­ir hava verið gjørdar seinnu tíð­ina – síðast frá sam­funds­fundi­ num í Ebebezer. Avbera væl hevur hoyrt um al landið. Hví ikki nýta hesa radiostøðina til dag­ligt útvarp, ið tøvrvar okkum før­oy­ing­um so stórliga? Hava einstakar samkomur ráð til at nýta útvarpið,hevur hitt før­oyska samfelagið enn størri møgu­leikar, og hesir møguleikar eiga at troyt­ast út í ytstu æsir, ikki minst fyri at byrgja fyri tí málsligu krypl­ing­ini, ið dagliga vindur upp á seg. 1950: Málsliga kryp­ lingin vindur upp á seg Tingmanningin valskeiðið 1950-54. Myndin er tikin í 1952 Sosialurin skrivar soleiðis 25. november í 1950: »Enn er eingin avgerð tik­in um, hvør ið skal skipa lands­stýr­ ið. Samráðingar fara fram flokk­ anna millum, men higartil er einki frætt um nakað endaligt úrs­lit. Útvarpstíðindi frá Oslo hós­ dag­in vildi vera við, at Th. Pet­ er­sen var valdur til »Fær­øe­rnes pres­i­dent«, men hetta hev­ur einki við nakr­an veruleika at gera. Møguliga verður úrslitið av lands­stýris­setanini at frætta í kom­andi viku.« Thorstein Petersen Færøernes president Atkvøðubýtið Persónliga atkvøðubýtið hjá tingmonnum, valdir í 1950: 1 P. M. Dam 552 2 Th. Petersen 443 3 Johan M. F. Poulsen 377 4 Martin Holm 303 5 Jens Chr. Olsen 243 6 Hákun Djurhuus 242 7 Poul Petersen 234 8 Einar Waag 218 9 O. F. Joensen 205 10 J. F. Øregaard 202 11 Kr. Djurhuus 194 12 Hans Iversen 193 13 S.Z. Zacharisen 191 14 Hanus við Høgadalsá 190 15 J. P. Davidsen 185 16 J. H. Danbjørg 166 17 Fr. Bláhamar 164 18 Poul Niclasen 157 19 A. Sørensen 146 20 Sámal Ellefsen 128 21 J. P. Henriksen 128 22 Johan Kallsoy 121 23 Richard Long 81 24 D. P. Danielsen 73 25 Søren Danielsen 67