týsdagur 11. apríl 2017síða 14

Mikudagur 12. apríl 2017 · Nr. 44 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 HEILSA Sakna ráðgeving um viðgerðir móti krabba Vilmund Jacobsen Ein verkætlan, sum Kræftens Be­ kæmp­else er við í, skal betra um dialogin millum krabba­meins­ sjúk­lingar og heilsustarvsfólk um alternativa viðgerð, og upplýsingar um virknað skulu út til sjúklingar við krabbameini og teirra avvarð­ andi. Deildarleiðarin í tí, sum danir rópa Patientstøtte og Lokal Ind­ sats, Laila Walther, heldur tað vera ógvuliga týdningarmikið, at ein góður dialogur fæst í lag millum krabbameinssjúklingin og heilsu­ starvsfólk um alternativa viðgerð. Kanningar vísa, at um­leið 25 prosent av øllum krabba­meins­sjúk­ lingum hava brúkt alternativa við­ gerð í samband við sjúkuna. Av hesum 25 prosentunum eru tað millum 52 og 71 prosent, sum ikki fortelja um alternativu við­ gerð­ina fyri heilsustarvsfólkum. Ymisk alternativ Millum alternativar viðgerðir, sum fólk við krabbameini brúka, er eitt nú náttúruheilivágur, kosttilskot, akupunktur, kostvegleiðing og sonu­viðgerð. Ógreiðan, sum er um alterna­ tivar viðgerðir, skal nú burtur. – Tá tú ert krabbameins­sjúk­ lingur og stríðist fyri at gerast frísk­ ur, ert tú serliga sárur og nærtikin. Tað er ógvuliga týdningarmikið, at vit kunnu stuðla undir ein góð­an dialog millum sjúkling og heilsu­ starvsfólk um alternativa við­ gerð. Vit eru glað fyri at hava so dugna­ligar samstarvspartar í hesi verkætlan, sigur Laila Walther, sum starvast hjá Kræftens Bekæmpelse. Sakna góðvild Orsøkin til, at so nógvir krabba­ meinssjúklingar tiga um sína nýtslu av alternativum viðgerðum, er, at sjúklingarnir sakna meira góðvild, stuðul og ráðgeving frá heilsustarvsfólkum. Tá sjúkrarøktarfrøðingar verða spurdir, føla tær seg ikki nóg kompetentar til at ráðgeva krabba­ meinssjúklingum um alterna­tiva viðgerð. Hesa uppgávu fer eitt nú ein verkætlan at taka sær av. Kannast skal, hvussu skjalprógvað vitan um alternativar viðgerðarhættir og tess virknaður á krabbamein best kann samskiftast greitt til krabba­ meins­sjúklingar og teirra av­varð­ andi. Haraftrat skal verkætlanin finna út av, um átakið hjálpir krabba­meins­sjúklingum at taka av­gerðir um brúk av alternativ­um viðgerðum, sum hava skjal­prógv­ aðan virknað. Liðug seinni í ár Professarin á Syddansk Universitet og granskingarleiðarin, Helle Jo­ hannessen, sigur, at royndir eru gjørdar við fokusbólkum, mannaðir við sjúklingum og starvsfólkum á oknologiskum deildum, fyri at finna út av, hvussu upplýsingar um alternativar viðgerðir skulu latast krabbameinssjúklingum og teirra avvarðandi. – Vit hava eisini eitt brúkara­ ráð knýtt at hesum, har krabba­ meins­sjúklingar, starvsfólk frá krabbameinsdeildum og alterna­ tivir viðgerðarar luttaka. Haraftrat dagføra vit eitt útkast frá 2008 um, hvørjir hættir fyri alternativari viðgerð hava vísundaligan virknað á menniskju við krabbameini. Alt hetta verður til gleði fyri bæði krabbameinssjúklingar og heilsu­ starvsfólk, sigur professarin og gransk­ingarleiðarin, Helle Jo­ hannes­sen. Ætlanin er, at verkætlanin, sum nú er í gongd, skal verða liðug í end­ anum av 2017. Alternativ viðgerð Nógv brúka alternativa viðgerð bæði fyri, undir og eftir viðgerðir móti krabbameini. Tað, at tú kanst gera nakað sjálv/-ur - og fyri teg sjálvan - kann geva tær vónir og eyka styrki í stríð­num móti krabbasjúku. Nógvir krabbameinssjúklingar uppliva, at alternativar viðgerðir kunnu linna pínu, geva orku og betra um lívsgóðskuna undir einari krevjandi viðgerð. Alternativ viðgerð er ein viðgerð, sum læknar vanliga ikki bjóða á sjúkrahúsum. Slík viðgerð verður oftast brúkt, sum egið alternativ sum íkast til krabbameinsviðgerð. Marknaðurin fyri alternativa viðgerð er stórur, og tí kann tað eisini vera rættiliga trupult at finna røttu viðgerðina. Viðgerðartilboðini kunnu vera góð, men tað eru ikki øll, sum eru góð fyri teg, um tú ert í viðgerð fyri krabbamein. Kræftens Bekæmpelse tekur undir við alternativum viðgerð­ um, sum byggja á skjalfesta vit­an, soleiðis at virknaðurin framman­ undan er kendur og møgulig hjá­ árin. Tað er týdningarmikið fyri fe­ lagið, at sjúklingurin fær rætta ráðgeving á einum skjalfestum grundarlagi, soleiðis at sjúklingurin kann taka røttu avgerðina um brúk av alternativum heilivági. Kelda: www.cancer.dk Meira enn helmingurin av sjúklingunum, sum brúka alternativa viðgerð móti krabbasjúku, fortelja hetta ikki fyri heilsustarvsfólkunum