mánadagur 24. apríl 2017síða 10

Mánadagur 24. apríl 2017 · Nr. 47 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 SONNI HAVT MALARIA Í 30 ÁR ALTJÓÐA MALARIADAGUR Danjal av Rana Mýggjabitin, sum ber malaria­ sjúkuna finst ikki her á okkara leiðum, men kort­ini eru fleiri føroyingar, sum hava fingið sjúkuna. Hetta eru fyrst og fremst før­oyingar, sum hava verið í malariaraktum økjum í longri tíð í arbeiðsørindum. Ein teirra er Sonni Poul­sen av Sandi, sum nú í nær­um eitt hálvt lív hevur virk­að sum trúboðari. Hann fór úr Føroyum í januar 1980 á skúla hjá trú­boðarafelagsskapinum New Tribes Mission í Onglandi og í 1985 lá leiðin til Ný Guinea. – Tað var rættiliga skjótt eftir at vit koma hagar, at eg varð smittaður av malaria. Hetta var tó ikki tað vandamikla slagið og har niðri kalla trúboðararnir tað fyri eitt tropiskt forkølilsi, greiðir hann frá. Hann greiðir frá, at fyrstu árini í Ný Guinea búðu tey í einum økið, sum var illa fongt við malaria, og tí var tað alla tíðina mest ein spurningurin um nær, og ikki um, tey fóru at fáa sjúkuna. – Vit høvdu sjálvandi fing­ið eitt slag av fyribyrgjandi heilivági, men sum eg skilji á lagnum, so er hann ikki 100 prosent tryggur, sigur Sonni Poulsen. Eftir øllum at døma er sera ymiskt, hvussu sjúkan rakar, tí kona Sonna, Julie Poulsen, gjørdist ikki sjúk av malaria fyrr enn tey høvdu verið í økinum í átta ár. – Men tá hon fyrst eina­ferð hevði fingið tað, so komu herðindini aftur og aftur, greiðir Sonni Poulsen frá. Tó at Sonni Poulsen og hinir trúboðararnir kundu skemta eitt sindur við sjúk­uni og kalla hana eitt for­kølilsi, so skiltu teir eisini álvaran av henni. – Malariasjúkan er ikki at spæla við. Eg havi møtt fólki, sum hava fingið deyðiliga slagið, sum setir seg á heilan. Tey blíva heilt hjálparleys, sigur hann. – Á ein hátt vóru vit tó glað fyri, at vit gjørdust sjúk. Hetta var eitt høvi at vísa teimum innføddu, at hvíti maðurin ikki var annarleiðis enn tey, at eisini hann kundi blíva sjúkur. Tey høvdu annars lyndi til at halda, at vit vóru eitt annað slag av menniskjum, eitt sindur klók­ari, raskari, ríkari og sterk­ari en tey, sigur Sonni Poul­sen. Sonni Poulsen sigur, at tey bæði ringastu herðindini av malaria, hann hevur upp­livað, komu bæði í Føroyum. – Eg minnist serliga ta einu ferðina. Eg var á vitj­an hjá einum øðrum trú­boð­araparið her í Før­ oyum og sum eg sat í stov­uni, byrjaði eg at kólna. Hóast tað var heitt og fjálgt í stovuni, so skalv eg sum eitt bókablað. Vertirnir royndu at leggja teppir um meg og hita meg, men einki hjálpti, greiðir hann frá. Hann sigur, at hann ann­ars plagar at vita, nær eitt útbrot av sjúkuni er á veg. Sjúkan virkar soleiðis, at snultidjórini ferðast niður í livruna og so brýtir sjúkan út við jøvnum millumbilum. – Eg plagi at liggja og veltast í songini um náttina og fái ofta marruna. Tá veit eg, at okkurt er á veg. Eg fái pínu í nakkan og ryggin og tá er tað greitt fyri mær, at talan er um malaria. Inni í ættarbólkinum høvdu vit ikki altíð møguleikan at Sonni og Julie Poulsen hava starvaðust sum trúboðarar í Papua Ný Guinea frá 1985 til 2006 Tropiska forkølilsi er ein partur av gerandisdegnum hjá teimum, ið búgva í tropisku londunum. Tó at sjúkan er deyðilig, so er tað tey fæstu, sum kortini doyggja av henni