mikudagur 7. juni 2017síða 14

Mikudagur 7. juni 2017 · Nr. 65 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tíðliga í mai mánaði komu boð­ini um, at Karen var funn­in slóknað við tendr­að­ ari náttlampu í sínum býli í Helle­rup. Karen var fødd í Klakks­ vík  tann 15. december 1941. Pápi hennara, Vagn Stær­ mose var ættaður úr Nyborg og kom í 1939, beint fyri Krígg­ið, sum ungur lækni til Klakks­víkar. Mamma Karen æt Helena og var dóttir tann kenda skúla­stjóran og komponistin Alex­ander Enni­berg, sum var ættaður av Við­ar­eiði. Enni­ berg gjørdi m.a. løgini til "Móð­ur­land vil eg teg kalla" og "Hvørj­um man tykjast vak­urt hjá sær". Stærmose var sera væl lýddur sum lækni í øll­um Norð­ur­oyggjum. – Hann imp­on­er­aði eisini klakks­vík­ ing­ar við sínum stásiliga og stóra bili. – Tað vóru rættiliga fá­ir privat­bilar í bygd­ini tá. - Hann doyði  knapp­liga av sjúku sum 40 ára gamal í 1949. Eftir tað fluttu Helena og Karen eitt stutt skeið til Skotlands, og har kon­vert­ er­aðu møðgurnar til kato­lic­ ism­una, sum Karen helt fast við restina av sínari ævi. Tær komu aftur til Før­ oya  tíðliga í 1950´unum og settu seg niður í Lucas Deb­ es­ar­gøtu í Havn, har Karen stutt eftir fór í real­skúl­ an, sum bara lá eitt stein­ kast haðani, hon búði. Men við tað, at tær hoyrdu til ta katólsku meinigheitina, vitj­aðu tær eisini nógv hjá Franc­isk­an­ar­a­systrunum, sum høvdu skúla og ymisk frí­tíð­ar-tiltøk fyri børn og hálv­vaksin í tí sama granna­ lag­num, har Karen búði. Í 1958 tók Karen realprógv í Havn og tvey ár seinni gjørd­ist hon studentur á VBV við Skansavegin, har "Løg­tings­ins studentaskeið" helt til tá í tíðini. Hon fór sama summarið til Kjøp­in­havnar at lesa. - Har búði hon á Eysturbrúgv í tí há­bærsliga Domus Medica, sum var eitt kollegium fyri les­andi, sum høvdu lækna­ for­eldur. Mamma hennara flutti nøk­ur ár seinni nið­ur til Kjøp­in­havn­ar og bú­sett­ist rest­ina av sínum lívi í tí norð­ ara partinum av Meg­in-Kjøp­ in­havn. Møðg­ur­nar  búðu ikki sam­an, men sóust ofta. He­lena doyði í 1996 sum 79 ára gomul og bleiv grivin á kirkju­garð­inum í Hellerup, skamt frá Karens-býli. Karen las eina tíð til lækna, men so valdi hon held­ur at ger­ast lækna­skriv­ ari, og með­an hon arb­eiddi í hes­um faki um dag­in, las hon um kvøld­ið til lær­ara á tí leg­ end­ar­isku "lær­ara­fabr­ikk­ini", Kø­ben­havns aften­semi­nari­ um í Ballerup. Hon starvaðist sum lærari eina tíð, men kom miðskeiðis í 1960-unum í samband við Dan­markar Sjónvarp, har hon skjótt fekk høvi og hug til at arbeiða við peda­gog­ isk­ari TV-fram­leiðslu. Hon gjørdist fyrst pro­du­cara-­ assi­stentur, og seinni bleiv hon sjálv­støð­ug­ur  fram­ leið­ari av TV-produ­kti­ón­ um.  Millum  nógvar aðrar krevj­andi uppgávur arbeiddi hon í fleiri ár við tí dagligu TV-avísini hjá DR 1. Um tað mundið var hon  so  køn í TV-fakinum, at Tað føroyska Sjónvarpið sendi boð eftir henni og "lænti" hana eina tíð, tá ið teir fóru í holt við sínar reglu­ ligu sendingar í 1980´unum.  Karen var arbeiðssom, dugna­lig, skemtingarsom, sangu­insk av lyndi  og sera av­hildin av kollegum! Men tær stóru tekn­isku broytingarnar í 1990´un­ um  og tær hvøssu ratio­ nal­i­ser­ing­ar­nar av TV- mann­ing­ini førdu til, at arb­eiðs­um­s­tøð­ur­nar hjá pro­ du­car­um í DR gjørdust heilt øðrvísi og hartil strævn­ari. Sjálvt inni­hald­ið í produ­cara- fak­inum broytt­ist funda­ men­talt. Tað hóvaði avgjørt ikki Karen, sum  longu stutt eft­ir ald­ar­skiftið  skifti deild í DR og fór at  st­arv­ ast  við  arkiveringsarbeiði held­ur enn beinleiðis TV- fram­leiðslu. Hon legði kortini ikki enda­liga frá  sær fyrr enn í 2009, tá ið hon lat seg pen­ sion­era sum 67 ára gom­ul. Men Karen dugdi illa at binda frið, so í síni pen­sion­ ista­tilveru  fekk hon sær aftur starv sum lækna­skriv­ ari á Bispebjerg hospitali í nøk­ur ár. TANN SOCIALA TILVERAN Karen hevði ikki nógva fam­ ilju í Føroyum, tí bæði hon og mamman  vóru eink­ar­ børn, men hon hevði kort­ ini samband við sínar trí­ menningar, sum hon vitj­aði hvørja ferð, hon var í Før­oy­ um. Í Danmark hevði hon á svørðsíðu fleiri  systk­inna­ børn og eis­ini aðra familju. – Tí var hon  sjálvandi ofta sam­an við ætt­ar­fólkinum hjá pápanum. Hon gloymdi kortini ikki Før­oyar og sínar føroysku kenn­ingar. Tær ferðir, hon ferð­að­ist til Føroya, hitti hon bæði skyldfólk, skúlavinir og tær trúføstu nonnurnar í Varða­gøtu, har hon luttók dúg­liga í messuhaldi og øðr­ um fundum. Hon varðveitti dúgliga sam­bandið við tann kat­ ólska trúarbólkin í Havn og sendi  viðhvørt kvøður og tinganest til nonnur og aðr­ ar limir av tí katólska bólk­ inum í Havn, tá ið "rund­ir" følsdagar ella aðrir merk­is­ dag­ar komu fyri. Ein stóran part av síni donsku frítíð brúkti Karen eis­ini sum sjálvboðin arb­ eiðs­megi og kirkjugangari í tí katólsku Skt. Theresu kirkj­uni á Bernstorffsvegi í Helle­rup. Karen búði  heilt nær við kirkjuna og vitjaði hana ofta, bæði í religiøsum og praktiskum ørindum. Karen var sam­felags­hug­ að og eisini politiskt aktiv sum org­ani­ser­aður lim­ur av Tí kon­servativa danska Flokk­in­um í Gen­tof­te. Hon var ovurfegin, tá ið Poul Schlüter gjørdist stats­ ministari í 1982, og hon var sera vónbrotin, tá ið  tann núverandi stjórn­in tapti EU-valið í 2015, tí Karen var stálsettur og kom­pro­mis­leys­ ur til­hang­ari av EU, og hon agiteraði íðin og ótroyttiliga fyri Danmarkar ideologiska lima­skapi av tøttum europé­ isk­um samstarvi.  Karen var avgjørt væl inte­grerað í tí danska sam­fe­ lag­num, men hon var ógift, og tað er eingin ivi um, at hon sum pensionistur var far­in at hugsa um sínar røt­ ur. Ein yngri skyldkona og ein nakað eldri vinkona siga báð­ar, at Karen tær síðstu ferð­ir­nar, hon var í Føroyum, var farin at tosa um at flyta aft­ur til Føroya, men ikki til Havn­ar. Hon vildi ta totalu nostal­ gi­ina. Hon vildi seta seg nið­ ur í Klakksvík, har  hon var fødd og foreldrini livdu sum hjún. Tíverri náddi hon ikki at realisera sína ætlan, og kanska var tað bara ein dreym­ur. Evsta hátíðarhald og ervi fyri Karina var fríggjadagin tann 19.  mai í Skt. Theresu kirkj­uni, har hon hevði havt sína gongd, bæði til morgun- og hámessu. Har skipaði hon eis­ini ofta fyri kirkjukaffi og ábiti. Karen hevði sjálv avgjørt og skrivað niður, hvussu jarð­ar­ferðin og ervið skuldi verða. Hon hevði sum kønur fyri­skipari bæði valt mat­ ar­skrá, sálmar og eina solo- ariu við "Ave Maria", sum var meistarliga sungin av ein­um opera-soprani.  - Tað bleiv hennara allarsíðsta og væl­fyrireikaða "producara- upp­gáva"! Eftir messuhaldið fór fylg­ið eftir uppskoti frá Karen sjálvari yvir til grøvina hjá Helenu, har Karen seinni skuldi setast niður við liðina av móð­ir síni. Tað vóru umleið hálvt­ hundr­að fólk og fylgdu – ein knapp­ur fjórðingur vóru før­ oying­ar. Vit lýsa frið yvir minnið um tann virkisfúsa, fryntliga og dugnaliga útisetan, Karen Stær­mose! Virgar Dalsgaard KAREN STÆRMOSE in memoriam NØVN Víkarvegur 107 / FO-520 Leirvík / irf.fo K R E A IRF søkir við hesum eftir einum arbeiðsmanni til Gjánoyri at byrja skjótast til ber. Talan er um eitt fulltíðarstarv, sum m.a. fevnir um: Móttøku og avskipan av jarni, metalum, tyrvingartilfari v.m. Tað er ein fyrimunur, um tú ert vanur at arbeiða við brøyt og líknandi maskinum. Tann, ið settur verður í starv, kann eisini rokna við øðrum uppgávum hjá IRF. Starvið er lønt sambært fastlønarsátt- málanum millum Føroya Arbeiðara- felag og Føroya Arbeiðsgevarafelag. Umsókn skal sendast til: IRF, Víkarvegur 107, 520 Leirvík, ella til t-post: irf@irf.fo Umsóknin skal vera IRF í hendi innan fríggjadagin 16. juni 2017. IRF tilskilar sær rætt til frítt at velja millum innkomnar umsóknir, ella onga at taka. Vilt tú hava fleiri upplýs- ingar, kanst tú ringja til Adelbert Ellingsgaard, á telefon 414243. Gjánoyri er móttøku- og umlastingarpláss hjá IRF fyri jarni og metali og ymiskum øðrum til endurnýtslu, eitt nú nótir og trol og fyri tilfari so sum gips og asbest, ið skal tyrvast. Eisini fer móttøka og viðgerð av rot- tangaevju fram á Gjánoyri. Plássið er opið fyri almenninginum eins og virkjum mánadag, týsdag, hósdag og fríggjadag frá kl. 9-15. Á plássinum eru góðar umstøður til arbeiðsfólkið við væl útgjørdum manningarskúri. ARBEIÐSMAÐUR TIL GJÁNOYRI