mikudagur 7. juni 2017síða 18

Mikudagur 7. juni 2017 · Nr. 65 18 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 KJAK Grót frá Eysturoyartunlinum fyllast upp í Sandagerði Jann Johannesen »Økið er longu oyðilagt av Lands­ sjúkrahúsinum, og tí hava vit valt at fylla Sandagerð upp við øllum grót­inum frá Eystur­oyartunlinum. So finna vit í fram­tíðini útav, hvat grótið skal brúk­ast til.« Nakað soleiðis ljóðar marg­ hátt­ligi tunlagrótpolitikkurin hjá Tórshavnar Býráði í oyrunum hjá okkum Kaldsbaksfólki. Av tí at ein bryggja er á Sundi, so skal eitt náttúruøki, sum svarar til 100 fót­bóltsvallir, oyðileggjast við gróti. Tað ringasta av øllum er, at henda ætlan hevur onki ítøkiligt endamál – uttan at kanska at forða runavíkingum at útbyggja sína havn. Í hvussu so er fimm góðar grundgevingar eru, hví Tórshavnar Býráð skal lata náttúruøkið á Sundi fáa frið: 1. Útfylta økið hevur onki ítøki­ ligt endamál. NCC ætlaði av fyrst­an tíð at sigla grótið úr Eystur­oyartunlinum til Runa­ vík­ar, men henda ætlan bleiv av onkrum orsøkum slept. Tórs­ havnar Býráð vil lempa grótið á Sundi, har tað møguliga – og tað var møguliga - skal brúkast til okkurt í framtíðini. At brúka so nógva orku og so nógvar peng­ ar til eina útfylling uttan ítøki­ ligt endamál tykist ikki bara púra høpisleyst, men eisini full­ komiliga ábyrgdarleyst. Rokn­ ingin verður send til skatta­borg­ aran í Havn. 2. Økið sunnan fyri Sundsá er órørt og nátturuvakurt. Ætl­ an­in hjá Tórshavnar Býráð fer at oyðileggja á leið tveir kilo­metrar og tríggjar áir av óspiltari náttúru. Hetta fer at skemma náttúruna – ikki bara fyri kaldbaksfólk – men fyri øll, sum koyra norður og suður eftir Kaldbaksvegnum. Í staðin fyri haga, gil og áir fer hvør einasti bilførari at síggja sprongt lendi og ljótt lempað grót. Harafturat er ein ørgrynna av djóra- og plantulívi kring hetta økið, sum alt fer at merkja sviðan. Millum annað er Sundsá ein gýtingará, har fleiri 100 síl og laksir gýta á hvørjum ári. 3. Fleiri onnur boð eru, hvat grót­ið kann brúkast til - um Tórs­havnar Býráð endiliga ikki vil hava runavíkingar at enda við tí. Eitt nú kunnu mongu grótbrótini kring land­ ið fyll­ast út. Ella at partur av grótinum verður brúktur til at breiðka Kaldbaksvegin við. Eitt heilt annað boð er at endurskapa sandin í Kald­baks­ botni. Í 1950unum – áðrenn Kaldbaksvegin – var Kald­baks­ botnur ein stórur sandur á stødd við Leynasand. Av tí at ongin vegur var til Kaldbaksbotn, var tað ongin, sum fekk ilt av, at sandurin bleiv gravaður burtur til útbygging av høvuðsstaðnum miðskeiðis í 20. øld. Ímynda tær um man fylti grót út í Kald­ baksbotn, og man síðani legði sand út yvir aftur, hvussu vakurt tað hevði verið at havt eina av Føroya størstu strendum í Kaldbaksbotni. Óansæð hvat so er ið hvussu so er vist, at grótið hevur nógvar møguleikar at gera nyttu. 4. 60.000 lastir av gróti skulu koyr­ ast eftir ferðslutyngsta strekk­ inum í Føroyum – báðar vegir væl at merkja, tí tómu last­irnar skulu suður aftur. Hetta í sær sjálvum fer at skapa ein øgiligan ferðsluruðuleika, tí stóru last­bil­ arnir fara at seinka allari ferðslu hvønn tíma í hvøjrum degi í langa, langa tíð. 5. Tórshavnar Býráð hevur nýliga samtykt at fremja Føroya størstu havnaútbygging, og tí er ómeta­ liga illa avstað farið, um komm­ uni enn vantar bryggjupláss. Góða Tórshavnar Býráð, góða Vinn­ unevnd og góðu Annika, Gunnvør, Marin Katrina, Bergunn, Bogi, Turið, Jákup, Bjørghild, Annfinn, Helena, Heðin, Tróndur og Halla. Vísið nú skil og hegni og latið økið sunnan fyri Sundsá fáa frið, meðan enn tíð er. Latum okkum saman verja okkara dýrabaru náttúru – bæði í Sandagerði og á Sundi. Kaldbak 24.05. Fyri Boga hevur tunnilsfelagið størri týdning enn kaldbaksfólk Jóhann Mortensen Í samrøðu við út­ varpið miku­dagin tann 31. mai legði formaðurin í vinnu­nevndini í Tórs­havnar komm­unu, Bogi Andrea­sen, herðslu á, at bý­ráðið hevði gott samskifti við tunnils­ felagið. Tað sama kann ikki sigast um samskiftið við fólkið í Kaldbak. Hóast nærum øll í Kaldbak mót­ mæltu ætlanini at broyta byggi­sam­ tyktina fyri Sund – í hoyringsskrivi í januar, tá hoyringsfreistin var úti – setti býráðið seg ikki í sam­band við kaldbaksfólk ella kaldbaks­ nevnd­ina. Ístaðin samtykti ein meiri­luti í býráðnum 2.mars at stað­festa broyttu byggisamtyktina móti ynski kaldbaksfólksins. Um býráðið veruliga virdi fólkið í Kaldbak, hevði býráðið spurt kald­ baksnevndina, um tað hevði borið til at funnið eina aðra loysn, sum fólk­ið við fjørðin – ein tann vakr­ asta í Føroyum – hevði kunnað góð­tikið. Umframt Boga leggur býráðs­ limurin, Gunvør Balle, sera stór­an dent á ein sáttmála, sum undan­ farna býráð hevur gjørt við tunn­ils­felagið. Ein sáttmála, sum á-huga­bólkurin í Kaldbak ikki hevur fingið innlit í. Eftir hesum sátt­mála skal kommunan taka ímóti grótinum. Men í arrogantum skrivi til á-hugabólkin týskvøldið sigur Gun­ vør, at býráðið hevur ikki funnið eina aðra loysn fyri grótið enn at oyði­leggja náttúruna á Sundi. Hóast kaldbaksfólk hava nevnt fleiri aðrar møguleikar. Bogi og Gunvør leggja stóran dent á sáttmálan við tunnislfelagið, men tey leggja sektin á saman­legg­ ingarsáttmálan frá 1974 millum Tórs­havnar kommunu og Kaldbaks kommunu, sum eisini fevndi um Sund,. Eftir hesum sáttmála skal ein kaldbaksnevnd fáa til umrøðu øll mál, sum hava við Kaldbak at gera, og geva viðmæli í hesum málum. Hesin sáttmáli við kaldbaks­ nevnd er staðfestur í kunngerð hjá landsstýrinum. Men hesa kunngerð brýtur Tórshavnar býráð nærum hvørja ferð, tá okkurt mál hevur við Kaldbak at gera. Í obtikkinum hjá Boga og Gun­ vør, sum nýliga eru vald at tæna øllum borgarunum í kommununi, hevur sáttmálin við eitt tilvildarligt tunnislfelag størri týdning. Eg skal nøkur dømi: • Tórshavnmar kommuna legði ikki uppskotið at broyta byggi­ samtyktina fyri Sund í 2006 fyri kaldbaksnevndina at umrøða og gera viðmerkingar til. • Tórshavnar kommuna legði ikki uppskot at broyta byggi­ sam­tyktina fyri Sund í 2016 fyri Kaldbaksnevndina at umrøðu og gera viðmerkingar til. • Tórshavnar kommuna legði ikki fyri kaldbaksnevndina ætlanina at seta upp í eitt asfaltverk – sum dálkaði ov illa at standa í Jútlandi – á Sundi at umrøða og gera viðmerkingar til. • Tórshavnar kommuna legði ikki fyri kaldbaksnevndina ætlanina at seta upp ein goymslubygning til sement á Sundi fyri einum tveimum árum síðani at umrøða og gera viðmerkingar til. • Tórshavnar kommuna legði ikki fyri kaldbaksnevndina ætlanina at tyrva eitt vinnuøki vestan fyri Kaldbak í 2016 at umrøðu og gera viðmerkingar til. Hvat sigur kommunala eftirlitið til, at Tórshavnar býráð hvørki held­ ur samanleggingarsáttmálan ella landsstýriskunngerðina frá 1974? Soleiðis leggur Tórshavnar býráð sektin á eina heila bygd. Bý­ ráðið virðir hvørki sáttmála ella kunngerð. Býráðið vísir held­ur ikki fólkaræðiligt sinnalag. Tvørt­ur­ ímóti. Býráðið traðkar næstan alla bygdina undir fóti. Tá eg sigi næst­ an, er tað tí, at næsta øll skrivaðu undir hoyringsskrivið. Onkur var til skips. Onkur var burt­uri. Og onkur skrivaði ikki undir. Við atliti at hasum forbannað grótinum – orsakið orðavalið – so hava kaldbaksfólk víst á fleiri møgu­leikar. M.a. at breiðka tann lívsvandamikla kaldbaksvegin úr Kaldbaksfirði og út til bygdina. Eftir samanleggingarsáttmál­an­ um skuldi Tórshavnar kommuna gera vegin og hann skuldi vera millum 5 og 6 metrar breiður. Heldur ikki hesa áseting hev­ ur Tórshavnar býráð hildið. Upp­ máting seinasta leygardag vísir, at hann er heilt niður í 4 metrar og 10 sentimetrar. Í meðal 4-5 metrar. Heldur ikki henda partin í sam­ an­leggingarsáttmálanum helt Tórshavnar kommuna, sum av­ reiddi landinum vegin, tá hann var liðugur. Ístaðin fyri at halda sáttmála og breiðka vegin fer býráðið at: • Oyðileggja náttúruna á Sundi upp­aftur meira. • ”Oyðsla við sjóvarstrond” (ein­ asta størri malargrótsfjøra í Suður­streymi). • Oyðileggja eitt útgrunt økti. • Oyðileggja eitt fjarðarøki við sandbotni. • Oyðileggja part av næststørsta æðuvarpinum í Føroyum, og gera • Eitt vinnuøki, sum kaldbaksfólk ikki vil hava, og sum – eftir skjøl­ unum – kanska skal brúkast til: • Burturkast (samankroystar bil­ ar) frá brennistøðini. • Brandskúla. • Biogass og kanska Kosangas, og nevnd er • Aling á landi (nærhendis as­ falt­verki, sementgoymslu og diselverki…). Vinnu kallar Bogi Andreasen hetta. Men neyvan vinna við nógvum ar­ beiðsplássum. Eg kalli tað náttúru­ oyðing, sum staðfestir, at Bogi og býráðið vanvirðir eina heila bygd. Ætlanin og framferðin er primi­ tiv. Tær sampakka ikki vit eitt fram­komið samfelag. Tað hástóra yvirlegni, sum bý­ ráðspolitikkar sýna í hesum døg­ um, er í dyggiligari andsøgn til tað eyðmýkni, sum eyðkendi somu politikarar, tá teir bóðu um at­kvøð­ una frá okkum fyri sjey mán­aðum síðani. Loyvi mær at enda við orðunum hjá týska skalinum Friedrich Schiller – tó á donskum so øll skilja orðini – ”Mod dumhed kæmper selv guderne forgæves”! Í Niðaru Soylugørðum í Kladbak 1. Juni 2017-05-22 Náttúruoyðingin á Sundi og í Sundsá 6