týsdagur 27. juni 2017síða 14

Mikudagur 28. juni 2017 · Nr. 74 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kjak Jóhann Mortensen Kaldbak ”Tjóðveldi merkir fólka­ræði. At tjóð­ in – fólkið í landi­ num – hevur vald­ ið. Tjóðveldið er ein hugsjón…við fólka­ræði og javn­ rætt­ind­um fyri alt fólk­ið í Føroyum” Tann 20. juni var ein søguligur dag­ ur í Tórshavnar kommunu. 80 fólk við Kaldbaksfjørð møttu á bý­ráðsfundi. Borgarstjórin skúgvaði fólka­ ræð­ið til viks. Vanvirðingin móti fólkinum við Kald­baks­fjørð kom í hæddina. Á skránni fyri fundin var eitt upp­skot hjá minnilutanum í bý­ ráðnum um fyribils at steðga ar­ beið­num at fylla grót upp eyst­an fyri Sundsá og gera eina heild­ar­ ætlan fyri Sund. Tá tað tímalanga orðaskiftið var lið­ugt, noktaði borgarstjórin fyri, at mál­ið kom til atkvøðugreiðslu. Borg­ar­stjórin vísti til eina grein í lógini fyri føroysku kommm­un­ur­ nar. Minnilutin mótmælti. Borgarstjórin kann gera tað – løg­frøð­iliga. Men borgarstjórin kundi eisini lata uppskotið hjá minn­i­lut­anum koma til eina demo­ krat­iska – fólkaræðiliga – at­kvøðu­ greiðslu. Standa sína roynd. Men arr­o­gans­an tykist ikki hava mørk. Tá minnilutin mótmælti, setti borg­ar­stjórin eitt broyt­ing­ar­ upp­skot fram. Tað miðaði eft­ir at ”steðga umrøðuni av orð­a­skift­i­ num”. Tá tvey uppskot eru í ein­um áliti – t.d. í løgtinginum – at­kvøð­ur tingið fyrst um tað meiri víð­gongda uppskotið. Síðani fella onnur uppskot burtur. Tað hend­ir seg, at semja er ikki um, hvat broyt­ing­ ar­upp­skot er meiri víðgongt. Men for­maðurin sker ígjøgnum. Í bý­ráð­ num fekk minnilutin ”ikki eitt bein til jørð­ina”. Borgarstjórin førdi fram, at uppskot hennara at steðga orð­a­ skift­inum var meiri víðgongt enn upp­skotið hjá minnilutanum at steðga náttúruoyðingini á Sundi. Tað søgdu ”juristarnir í komm­ ununi”. Meg lysti at sæð løg­frøð­ iligu vágskálina, hesi uppskotini vórðu vigað á. Ein demokratiskur veikleiki Býráðið skuldi nú taka støðu til upp­skot borgarstjórans. Meirilutin at­kvøddi sjálvandi fyri hesum upp­ skoti. Tað merkti, at uppskot minni­ lutans fall burtur. Tað kom ikki til at­kvøðu­greiðslu. Politiskt snildi. Tó avdúkaði fram­ferð­in ein demokratiskan veik­leika. Ein demokratisk at­ kvøðu­greiðsla er vanliga ein styrki fyri dem­o­kratiið – fólkaræðið. Men hesa styrki tordi býráðsleiðslan ikki at staðfesta. Og nú stendur ikki í gerðabókini frá fundinum 20. juni, at Annika Ol­ sen, Gunvør Balle, Marin Katrina Frý­dal, Jákup Dam, Turið Horn, Bogi Andreasen og Súsanna Ol­sen atkvøddu ímóti at steðga grót­fyll­ ing­ini á Sundi og gera eina heild­ar­ ætl­an fyri Sund. Tað er helst nóg mikið hjá meiri­ lut­a­num, at tað stendur í gerða­ bók­ini frá fundinum 2. mars, at meiril­utin samtykti at gera eitt vinnu­øki á Sundi, sum er beint í­móti ynskinum – einum fólkakravi – hjá øllum við Kaldbaksfjørð. Samanumtikið tordu borga­r­ stjór­in og varaborgarstjórin ikki at lata fólka­ræðið sleppa at royna seg við at atkvøða um veruliga málið: at steðga grótfyllingini á Sundi. Summi kalla framferðina ó­demo­kratiska. Nøkur halda, at borg­ar­stjórin og varaborgarstjórin sýntu einaræðilyndi. Onnur eru meira avgjørd: einaræði. Áhoyrarar, og tey, sum fylgdu stroym­ing­ini, kunnu sjálvi gera sína niður­støðu. Seti tó framferðina í sam­band við stevnumið Tjóðveldis, sum hava glæsiligar orðingar um fólka­ræði: ”Tjóðveldi merkir fólkaræði. At tjóð­in – fólkið í landinum – hevur vald­ið. Tjóðveldi er ein hugsjón… við fólka­ræði og javnrættindum fyri alt fólk­ið í Føroyum.” (Tó ikki galdandi fyri Kaldbak, Kaldbaksbotn og Sund). Væl pallsettur fundur Eg havi nýtt mín grund­lóg­ar­ tryggj­að­a rætt – tíverri grundað á ta donsku grundlógina – at finnast at tí ógv­is­ligu náttúruoyðingini á Sundi, men meirilutin skal hava rós fyri pallsetingina hetta lýggja juni­ kvøld­ið. Tað tykist, at løg­frøð­ing­ ar­nir rættiliga eru slopnir at royna seg sein­astu dagarnar… Tað vóru tíverri bara tveir høv­ uðs­leik­arar: varaborgarstjórin og borg­ar­stjórin. Hini fimm í meiri­ lut­a­num vóru statistar – ómælandi muð­ur. Tey skuldu hyggja niður í borð­ið og einki siga. Onkuntíð flákr­a­ðu eyguni nakað. Men so skjótt tey fingu eygnasamband, varð hugt niður í aftur borðið. Sjálv­ andi eru tey, sum eru at sær komin dem­o­krat­iskt, hám, tá demokratiið so­leið­is verður sett til viks. Tað hevði eisini sømt seg, um bý­ ráðs­lim­ur­in, Marin Katrina Frýdal, sum vit minnast frá stríðnum í­móti Skansabryggjuna, hevði greitt teimum 80 áhoyrarunum frá, hví býráðið hevur ”ráð at oyðsla við lendi og sjóvarstrond” við Kald­ baks­fjørð, men ikki við Skansan. Eisini kundi Marin Katrina grund­givið fyri kaldbaksbúgvum, hví orð­ing hennara í 2014: ”Illa um­ hugs­aðu havnaíløgurnar á Sundi og á Oyrareingjum áttu at fingið okk­ um at steðga á og hugsa okkum væl um” ikki er galdandi í 2017. At enda kundi velbastaðkvinnan eis­ini greitt okkum frá, um grót­ fyll­ing­in á Sundi er betri ”gjøgn­ um­um­hugs­að býarskipanarliga” enn Skansa­bryggjuætlanin var, og Tá Havnar kommuna Náttúruoyðingin á Sundi og vantandi fólkaræði í Tórshavnar kommunu 12 Kaldbaksfólk eru sera misnøgd við, at Tórshavnar býráð als ikki lurtar eftir ynskjum teirra. Tey vístu sína ónøgd, tá býráðsfundur var 20. juni. Á hesum fundi samtykti meirilutin í Tórshavnar býráð at steðga orðaskiftinum um uppskotið hjá andstøðuni um at hyggja upp á málið av nýggjum