hósdagur 29. juni 2017síða 4

FRÍGGJADAGUR 30. JUNI 2017 SOSIALURIN 75 4 BARBARA HOLM BARBARA@SOSIALURIN.FO L eygardagin er lógin endalig – nú kunnu samkynd gift­ast í Føroyum. Ára­ tíggju langa stríðið um ræt­t­indi hjá samkyndum í Før­ oy­um er nú av fyri hesu ferð, og borgarlig rættindi eru latin pør­um av sama kyni. Meðan tað hev­ur verið eljustríð um alt frá §266b á sinni til hesi borgarligu rætt­indi, hava bylgjurnar gingið høgt. Spurningurin er, hvussu fram­tíðin fer at síggja út, hvat hes­um evni viðvíkur. Summi siga, at nú er stríðið av, tí tað ein­ asta tað snúði seg um, var at fáa javnbjóðis rættindi. Onnur halda, at glíðibreytin fer at elva til fram­ tíð­ar stríð um onnur líknandi mál. Hvussu er og ikki, so er vist, at tey eru mong samkynd og hinkynd í Før­oy­um, sum markera 1. juli sum ein sig­ursdag. Ein stovnur í Føroyum, sum hev­ur upplivað hetta mál sum eitt stríðs­mál – og framvegis ger tað – er før­oyska fólkakirkjan. Eftir at lóg­in varð endaliga samtykt, gjørdi bisk­upur greitt, at hann hevði í hyggju at steðga allari signing av borg­ar­liga giftum í fólkakirkjuni – í øll­um førum fyribils. Orsøkin er, at biskupur ætlar at bjóða inn til að­al­orðaskifti um fólkakirkjuna kom­andi vár, og á vári/sumri 2019 ætl­ar fólkakirkjan at koma við nið­ urstøðu um signing í kirkjuni, eftir at hjúnabandslógin er broytt til eis­ ini at fevna um tey samkyndu. – Tænastuboðini, ið biskupur ætl­ar at geva sóknarprestunum, hava til endamáls at fáa ró og arb­ eiðs­frið í kirkju­liga lands­lag­num. Fáa eitt skila­gott orða­skifti, har vit taka okk­um stund­ir at umrøða nýggju støð­una, nú hjúna­lagið løg­ frøði­liga verður grein­að øðr­vísi enn klassiska fat­an­in, ið er løg­gilt samband millum mann og kvinnu, skrivar Jógvan Fríð­rik­son, bisk­up­ ur, í skrivi til Menta­mála­ráðið. Víðari sigur hann, at tað merk­ ir, at biskupur hevur boð­að sóknarprestunum frá, at tæn­astu­ boð við atliti til signing av borg­ar­ liga giftum bæði hinskyndum og sam­kyndum ætlandi verða giv­in. Bisk­up­ur ætlar, at steðgað verð­ur við sign­ing av borgarliga gift­um, meðan kirkj­an tey tvey kom­andi árini við­ger spurningin í tí kirkju­ liga landslagnum. – Skulu vit einans signa hins­ kynd pør, ið eru borgarliga gift? Skulu vit signa bæði hinskynd og sam­kynd pør, ið eru borgarliga gift? Skulu vit taka signingina av borg­ar­liga giftum pørum út úr kirkj­uni? Hesir eru spurningarnir, sum fólkakirkjan skal kjakast um í sam­band við aðalorðaskifti í næsta ár. Biskupur ræðist, at fólkakirkjan kem­ur í ta støðu, at hvør prestur ger, sum honum hóvar best og eftir síni egnu sannføring. – Biskupur hevur boðað frá, at vit vegna diskriminatión mega geva bæði hinskyndum og sam­ kynd­um pørum somu tænastu við at­liti at signing av borgarligari giftu, skrivar biskupur. Fær noktandi svar Biskupur heitti í skrivinum sent 31. mai í ár á Rigmor Dam, um at gera skjótt av, so biskupur kann senda tæn­astu­boðini út sum fráboðað. Men landsstýriskvinnan er ikki samd við Jógvani Fríðriksson í, at hann kann senda hesi tænastuboð út og soleiðis stegða allari signing av borg­arliga giftum. – Tað er ein rættiliga grund­ legg j­andi liður í verandi kirkjuskipan, at pol­it­iska skipanin eftir til­mæli bisk­ups (ið kemur aftan á inn­an­kirkjuliga tilgongd) løg­gild­ir kirkjuni rituali, sambært §16 í lóg um fólkakirkjuna í Før­ oy­um. Biskupur kann tí ikki við heim­ild­um embæti síns gera nakað, sum í verki hevði verið at tikið eitt løggilt ritual av, skrivar Rigmor Dam í svarskrivi til Jógvan Fríðriksson. Landsstýriskvinnan vísir á, at tað skal vera eitt breitt ynski aftan fyri broytingar í fólkakirkjuni, tí ann­ars kann ruðuleiki valda. – Mangt talar eisini fyri, at kirkju­politiskt kundi tað verið iva­ samt, ella kanska beinleiðis óynski­ ligt at útvegað heimild fyri at taka ritual av. Mannagongdin upp til, at ritual verða løggilt, er til fyri at tryggja, at tann gerðin, sum verður framd, eins og at hvørt einasta orð, ið borið verður fram undir halgigerðini, ikki bert er máls­liga hóskandi, men eisini er tryggi­liga rótfest í lærugrundarlagi fólka­ kirkj­unnar, skrivar Rigmor Dam. Tó vísir hon á, at kemur fólka­ kirkj­an til eina niðurstøðu, tá ið hon saml­að skal umrøða spurningin á vári í komandi ári, so fer Rigmor Dam at mæla løgmanni til at løg­ gilda tað tilmæli, sum kirkjan tá kem­ur við. BORGARLIG VÍGSLA Jógvan Fríðriksson fær nei BISKUPUR SLEPPUR STEÐGA SIGNING Í K – Herfyri gjørdist greitt, at biskupur ætlaði sær at geva tænastuboð um, at prestar skuldu steðga við at signa pør, sum eru vígd borgarliga. Men hetta sleppur fólkakirkjan ikki, er niðurstøðan hjá Rigmor Dam, landsstýriskvinnu. – Tó eru biskupur og lands­stýris­kvinnan samd um, at tá einki formelt føroyskt ritual er, so er ein møguleiki at steðga føroyskari “heimagjørdari” signing av borgar­liga vígdum