hósdagur 10. august 2017síða 18

FRÍGGJADAGUR 11. AUGUST 2017 SOSIALURIN 92 18 UMHVØRVIÐ MORTAN ØSTERØ MORTAN@SOSIALURIN.FO 2. august var markið fyri, hvussu nógv út- lát jørðin natúrliga megn ar at bera, rokk- ið. Sein astu árini hevur ein óhepp in sið venja tikið seg upp – nevniliga at so nevndi »earth overshoot day«, ov nýtsludagurin, fellur alsamt fyrr á árinum. Tað eru WWF, altjóða grunn urin fyri náttúru, og Global Foot- print Network, ið kunngera ov nýtsludagin á hvørjum ári. Ov nýtsludagurin markar nær menn iskju havt brúkt árskvotuna fyri vatn, jørð, reina luft og onnur nátt úru evni, soleiðs, at jørðin ikki sjálv megnar at endurnýggja nátt- úru evnini. Innan sjey mánaðir hava menniskju sostatt dálkað meira enn jørðin megnar at bera, veitt fleiri djór, enn burðardygt er og drukk ið meira vatn, enn jørðin fram leið ir um árið. Sambært teirra út rokningunum tørvar okkum jørð ina 1,7 ferðir, skal hon klára at bera nýtsl una hjá fólkinum her. At útlátið og nýtslan veksur, hong ur beinleiðis saman við sam fe lags búskapinum – í góðum ár um er útlátið nærum altíð størri enn van ligt. Harafturat hevur støð uga tøkni liga og ídnaðarliga menn ingin í heim inum eisini ført við sær bíligari vør ur, ið loyv ir alsamt fleiri londum at inn flyta og nýta vørurnar. Tó eru roynd ir á politiskum stigi at tálma útlát- in um, soleiðis, at um hvørv is- vand arnir verða minni, men tær roynd irnar tykj ast ikki at bera á mál. Par ís ar av talan er nýggj asta veð ur lags avtalan, har mál ið er at halda veðurlagnum frá at ger- ast heit ari, við at tálma útlát av vakstr ar hús gassi. Í samgonguskjalinum stað fest- ir sam gongan eisini, at tey fara at ”fylgja politiskari semju og al tjóða til mælum um veð ur lags broyt ing- ar”. Lands stýr is kvinnan við um- hvørv is mál um, Sirið Stenberg, boð aði síðsta ár frá, at Føroyar vilja vera part ur av veð ur lags av - Hóast fleiri altjóða veðurlagsavtalur eru undirskrivaðar, gongur illa at minka um útlátini. Føroyar eru als ikki nakað undantak. MEGNA IK MÁLINI Gongdin í útláti av vakstrarhúsgassi hjá brúkarabólkum, tíðarskeiðið 1990-2016. Útlát frá útlendskum fiskiskipum er ikki við fyri 1990-2000