týsdagur 19. september 2017síða 27

7 Mikudagur 20. september 2017 · Nr. 109 Sosialurin hoyra til. – Higartil hava granskarar bert kannað sjálvar ílegurnar, og har hava teir ongan mun funnið. Men millum ílegurnar er ymiskt tilfar, sum fyrr ikki hevur verið hildið at hava nakran týdning, men nú vita vit, at hetta hevur ávirkan á, hvussu ílegurnar virka, og tað er har, vit vænta, at frávikini verða at finna, sigur hon. Neyðugt verður at kanna nógvar sild fyri at staðfesta munin millum stovnarnar. – Frávik eru eisini millum sild í sama stovni, og tí mugu vit kanna ógvuliga nógvar sildir, áðrenn tað ber til endaliga at staðfesta, um eitt frávik er eitt eyðkenni fyri stovnin, sum kann brúkast til at eyðmerkja sildina, sigur hon. Nýggir møguleikar Bæði almennir myndugleikar og føroyskar vinnufyritøkur hava víst stóran áhuga fyri Her­gen verkætlanini, ið er mett at kosta 2,7 milliónir. Verkætl­anin hevur fingið stuðul frá Statoil, Felag­num Nótaskip, danska Innova­tions­ fonden, Fiski­vinnu­roynd­um og Gransk­ingarráðnum. Verkætlanin kann fáa sera stór­ an týdning fyri stovnsrøktina. – Við at kanna ein prosentpart av veiðuni ber til við úrslitunum frá hesi verkætlan at áseta, hvussu nógv er av hvørjum sildastovni verður veitt. Hetta fer at gera okk­ um betri før fyri at gera neyvar stovnsmetingar og harvið neyvari áseting av kvotum, sigur Sunnvør. Eisini fer nýggja amboðið at gera tað møguligt at skjalprógva, hvørjum stovni sildin, ið vit selja, er fiska úr. – Við at skjalprógva sporførið kunnu vit veita kundanum trygd fyri, at sildin er fiskað burðardygt, og harvið kunnu vit fáa ein betri prís fyri hana, sigur Sunnvør. Fyri Amplexa Genetics hevur tað sera stóran týdning at verða fyrst við hesum nýggja amboðnum, sum tey nú hava frætt, at aðrir gransk­arar eisini arbeiða við at menna. – Tað er munandi lættari at fáa granskingarúrslit almanna­kunn­ gjørd í viðurkendum vísindaligum tíðarritum, tá talan er um nýggja vitan. Tað hevur stóran týdning, tí tað ger tað lættari at fáa pengar til nýggja gransking, sigur Sunnvør. Nýggja stovnsmetingaramboðið kann eisini í sær sjálvum lata nýggj­ar hurðar upp fyri Amplexa og iNOVA. . – Vit kunnu bjóða okkum fram at gera hetta arbeiði fyri Havstovuna ella skipini, og tað kann geva okk­um eina grundinntøku, sum kann verða grundarlag fyri víðari gransk­ing. – Tað hevur tikið trý ár at menna hendan kanningarháttin, men tað eru nógv onnur fiskasløg til, og næstu ferð verður tað skjótari og bíligari, tí nú vita vit, hvussu vit skulu gera, sigur Sunnvør. Fýra sildastovnar svimja í havinum kring okkum. Eitt nýtt stovnsmetingaramboð fer at gera tað lættari at eyðmerkja, hvønn stovn sildin hoyrir til (mynd Jan Arge Jacobsen, Havstovan) Sunnvør hevur hópin av sildaroyndum liggjandi í eini frystiboks á rannsóknarstovuni á Granskarasetrinum iNova Samansetingin av 800 milliónum bókstavum avmyndar arvastrongin hjá sildini Sunnvør leitar eftir munum í arvastronginum hjá sildastovnunum Pettir av sildanýra verða løgd í vætu, sum varðveitir DNA