hósdagur 28. september 2017síða 6

FRÍGGJADAGUR 29. SEPTEMBER 2017 SOSIALURIN 113 6 PERSÓNSSØGA HALLUR AV RANA HALLUR@SOSIALURIN.FO F øroyar komu brakandi inn á gastronomiska himm al- hválvið fyrr í ár, tá Koks á há tíð arløtu í Stokkhólmi gjørd ist fyrsta føroyska matstovan, ið fekk handað prestisjutungu Mich e lin stjørnuna. Talan var sam- stundis um eina viðurkenning av, at Føroyar eru væl við í koll velt- ing ini í norðurlendska køkinum, har alsamt fleiri matstovur hava hækk að støðið og vunnið við ur- kenning kring heimin fyri teirra gagn nýtslu av lokalum rávørum. Undangonguland í rákinum hev ur verið Danmark, har fleiri mat stovur seinnu árini hava gjørt vart við seg fyri teirra kynstur í køk inum. Mitt í rokanum er før oy- ing ur Jan Restorff, sum til dagligt er leiðari fyri matstovuna Søllerød Kro, ið seinastu ellivu árini hevur havt eina Michelin stjørnu, og hó- ast hann ikki er kokkur, verður mett ur at vera ein av teimum heilt stóru persónunum innan danska mat stovuvinnuna. Tað sæst eisini aftur, tá und ir- rit aði stígur inn í gamal herberg ið, ið stavar frá 1677. Talan er um ein gamlan og hugnaligan bygn ing, ið liggur norðanfyri Keyp manna- havn. Her er trongt millum veggja og lágt til lofta, og ein fær kensl- una av, at um veggirnir høvdu mál, so kundu teir fortalt mangt eitt loyndarmál. Eftir at verða spurdur hvørji ørindini eru av ein- um blíðum tænara, verði eg leiddur niðan gjøgnum einar trong ar trappur og í eitt felagsrúm við útsýni yvir garðin, ið sjálvt hend- an tunga regndagin er vakur á at lýta. Tað eru ikki nógvir møblar í rúm inum. Nakrir einstakir stólar standa kring nøkur borð, men við end an av rúminum er ein hill, ið hev ur torført við at rúma øllum steyp un um, virðislønunum og skjøl un um, ið vitna um háttvirdu støð una, ið Søllerød Kro hevur inn- an vinnuna. Úr góðum bergi brotin Skjótt hoyrast fótafet koma eft ir gongini og innar stígur Jan Rest- orff, ið hevur eina ørgrynnu av hatt um í Søllerød Kro, harímillum dag ligur leiðari, høvuðstænari og vín tænari. Ein samanvavstur av starvs heitum, ið kann tykjast at vera í andsøgn við hvørt annað, tí hvussu kann ein persónur vera tæn ari, eitt orð, ið Sprotin lýsir sum ant in eitt hjálparfólk, ið gongur gest um til handa t.d. á matstovu ella ein ið rekur annars ørindi ella arb eið ir fyri annan, og samstundis vera leiðarin yvir øllum. Men søgan um Jan Restorff er nevniliga sjáldsama søgan um ein ung an havnardrong, ið við ser lig- um tænastusinni og einari breið- ari vitan innan vín, hevur klintr að upp í toppin av einari bein harðari vinnu, har tað vanliga eru kokk- ar nir og ikki tænararnir, ið renna av stað við yvirskriftunum og fagn- að in um. Grundarlagið bleiv longu lagt frá barnsbeini av. Jan Restorff er son ur Jóhan Restorff, ið saman við beiggjanum M.C. Restorff, vóru ímyndin av Hotel Hafnia, áðr enn tað fyri nøkrum árum síð- an bleiv selt. Umhvørvið í hot ell- inum í miðbýnum var eisini tað, ið myndaði heimsmyndina hjá havnarmanninum frá ungum ár- um av. – Eg eri uppvaksin mitt í Havnini og búði til eg var níggju ára gamal sam an við familjuni í eini íbúð í Hotel Hafnia, ið lá á somu hædd sum Parnassið. Tá eg var um níggju ára gamal fluttu vit niðan í Hoy- víks vegin, og høvdu vaskaríið hjá hot ellinum í kjallaranum, minnist Jan Restorff. Forkelaður Men hóast Jan Restorff var upp- vaks in í hotellinum, og hotell virk- semi fylti nógv í familjulívinum, so heldur hann ikki sjálvur, at tað kenda Restorff tænastusinnið smitt aði av upp á hann. – Eg var forkelaður av verðsins bestu mammu og dugdi einki, tá eg var lítil. Eg hevði nokk aldrin tendr- að eina vaskimaskinu, tá eg fór í hand ilsskúla. Har gavst eg eisini skjótt, tí eg ynskti at fara í læru. Eg nevndi tað fyri pápa, og hann helt tað vera eitt gott hugskot, greiðir Jan Restorff. Soleiðis bar í bandi, at ungi havn ar drongurin fór av landinum. Páp in fekk í lag eitt lærupláss á ein um hotelli í Glostrup, Glostrup Park Hotel, har ungi Jan Restorff fór í læru sum móttøkufólk. Líkt var soleiðis til, at hann skuldi ganga í fóta sporunum hjá pápanum, ið hevði tikið við leiðsluni av hot ell- in um frá pápa sínum. Áhugin fyri víni birtist Jan Restorff treivst á nýggja læru- – Eg havi aldrin verið snobbutur, men havi altíð havt bæði beinini á jørðini. Um eg standi inni í køkinum, og ein kokkur ella annar tænari missur ein serviett á gólv, so boyggi eg meg niður, og rætti teimum hann. Tað sigur Jan Restorff, leiðari, høvuðs- og víntænari í Søllerød Kro, ið telist millum fremstu matstovur í danska ríkinum u hædd m níggju n í Hoy- aríið hjá minnist var upp- tell virk- ívinum, r, at tað usinnið verðsins nki, tá eg n tendr- eg fór í g eisini læru. Eg ann helt , greiðir at ungi ndinum. TÆNARIN KLINTRAÐI UPP Á TOPPI Eg eri uppvaksin við, at man skal virða fólk í hesi vinnuni, eisini tey sum kanska ikki eru so dugnalig. Tí tú fær nógv meira burturúr persónum, um tú hjálpir teimum og er góður við tey, enn tú gert, um tú einans finst at teimum.