týsdagur 10. oktober 2017síða 10

Mikudagur 11. oktober 2017 · Nr. 118 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Árni Gregersen Hann hevur Føroya kendastu rødd. Jógvan Arge, útvarpsmaður og journalistur, men eisini rithøv­und­ ur. Maðurin sum í 50 ár hevur verið virkin sum journalistur og útvarps­ maður skrivar sínar endur­minn­ ingar í eini røð, sum hann kallar Mín krýnika. Tvær bøkur eru áður komnar út, men júst nú er tann triða komin á marknaðin. Lat meg siga beinanvegin, at hetta er ein forvitnislig forteljing um eitt tíðarskeið, sum í stóran mun hevur lagt grund undir og myndað okkara samtíð. Talan er um tíðina, Jógvan Arge fekk sína journalist­útbúgving frá 1967 til 1970. Sjálvt um pápin var stjóri í Út­ varpi Føroya og Jógvan Arge sjálvur hevði hjálpt til har, so fór hann av landinum at læra til journalist. Tað tyktist vera avgerandi at læra handverkið frá grundini og skuldi tað gerast, so var neyðugt at fara úr Føroyum, tí tá í tíðini var onki veru­ligt journalistiskt umhvørvi í Føroyum. Sjálvandi hevur góða sambandið millum Útvarpið og stóru donsku tíðinda­stovuna Ritzau verið gott og tað hevur helst tryggjað læru­ plássið í Keypmannahavn. Aftur­ fyri kann staðfestast, at Ritzau tá eins og nú var eitt arbeiðspláss, har journal­istisku virðini eru sett høgt. Jógvan Arge greiðir frá í sein­ astu bókini, at hann gjøgnum tey trý árini – minus tað hálva árið á Journalist­háskúlkanum í Århus, slapp at skifta millum ymsu redak­ tión­irnar á Ritzau. Hetta hevði sjálvandi stórar fyri­ munir, tí tað gav eina sera breiða vitan um donsk samfelags­viður­ skiftir. Harafturat gjørdist hann sjálv­andi serfrøðingur hjá Ritzau í før­oyskum viðurskiftum. Hitti nógv fólk At vera staddur íKeypmaznnahavn í stóru broytingartíðini, sum tá var, er sjálvandi eitt privilegium. Jógvan Arge var har, men har var eisini hópur av føroyingum, sum seinni hava myndað føroyska samfelagið – bæði sum politikkarar og framstandandi embætisfólk og mentannarfólk. Hetta vóru fólk, sum vóru við til at broyta gongdina, tí broyt­ing­ artíðin vísti, at tað ikki var vist, at alt, sum vit høvdu hildið var rætti mátin at innrætta okkum uppá., var tað skilabesta. Tey fingu inn, at vilja vit tað nóg nógv, so ber eisini til at broyta við­ urskifti, sum annars síggja statisk út. Sjálvandi er kennskapurin við hesi fólk komin Jógvani Arge til góð­ar í hansara journalistyrki í Før­oyum. Bókin sjálv haldi eg kann lýs­ ast á tveir hættir. Annar er, at hon fortelir um lærutíðina og hvussu tað var, ungur at flyta til Keyp­ manna­havnar við konu og barni. Hin síðan av bókini er minst líka áhugaverd. Tað er tal­an um søguskriving sæð við journal­ist­isk­ um eygum. Jógvan Arge fortelur frá fleiri stór­um heimshendingum hesi árini hann helt til mitt í journalistiska umhvørvinum í Keypmannahavn. Ein hending, sum føroyuskir útvarpslurtarar hoyrdu um, var, tá ið amerikumenn fyrstu ferð lendu á mánanum. Tá var Jógvan Arge eygu og oyru føroyinga út í heim, meðan hann og pápin, Niels Juel Arge, miðlaðu hendingarnar til før­ oysku lurtararnar. Kanska vert at nevna fyri teim­ um yngru, at tá var Føroyar uttan sjónvarp, fartelefonin var ikki uppfunnin og alt samskiftið mill­ um Føroyar og Danmark var gjøgn­ um telefonlinjur. Hesi árini var eisini studenta­ upp­reisturin í Párís og tað sum fylgdi av tí á okkara leiðum. Martin Luther King og Robert Kennedy vóru myrdir umframt mangt annað. Av meira heimligum viður­skift­ um kann nevnast balladan um leikin “Færinger-frænder”, sum var sýndur á Fiólteatrinum. Kjartan Hoydal og Hans Jakob Debes og nógvir aðrir føroyingar í Keyp­ manna­havn vóru vavdir uppí hendan kjakleik, sum sett ljós á viður­skiftini millum Føroyar og Danmark. Um tú hevur bert ein evarska lítlan áhuga í at kenna til, hvat hendi í seksti- og sjeytiárunum, so er hetta ein bók, sum er verd at lesa. Hon fortelur sjálvandi ikki alla søguna, men hon leggur vinkl­ar afturat, sum vit ikki kendu framm­ an­undan og ger hend­ing­arnar ómeta­liga nær­ver­andi. At síggja hendingarnar við journal­istiskum eygum er ein annar máti at skriva søgu ppá enn søgu­frøðingarnir gera. Tú sleppur ofta nærri, serliga í førum har journal­isturin situr á fyrstu parkett og eygleiðir tað sum hendir. Faktisk ger hendan bókin, at eg gleði meg til framhald, tá ið Jógvan Arge í størri mun fer at greiða frá sínari yrkisleið í Føroyum. Her hevur hann, um nakar, verið ógvuliga nær teimum stóru politisku hendingunum, sum er farnar fram seinastu fýra ella fimm áratýggjuni. UMMÆLI Tað eru 50 ár síðani, at Jógvan Arge fór í læru sum journalistur. Hann hevur skrivað um tey trý árini hann lærdi til journalist í Keypmannahavn. SØGAN SÆÐ VIÐ JOURNALISTEYGUM Jógvan Arge, journalistur og útvarpsmaður, hevur sent triðu bókina í røðini Mín krýnika á marknaðin