hósdagur 19. oktober 2017síða 8

FRÍGGJADAGUR 20. OKTOBER 2017 SOSIALURIN 122 8 unum. Eg fari seint at gloyma jól­ veitsluna í 2010, sum var ein sann­ førandi prógv um góðan liðanda mill­um starvsfólkið. Vakti Fíggjareftirlitið Tann 19. august í 2010 var lands­ stýris­maðurin í fíggjarmálum, Jóannes Eidegaard, á fundi við danska vinnumálaráðharranum og stjóranum í Fíggjareftirlitinum. Tá metti Fíggjareftirlitið, at støðan í Eik banka var ikki hóttandi. Bert fimm vikur seinni fór Fíggjar­ eftirlitið undir eina kanning av Eik, og hon endaði við, at Eik tann 30. september í 2010 mátti lata seg yvirtaka av Fíggjarligum Støðu­ festi. Bankin var í grundini farin á heysin, men varð loftaður av Fíggj­ ar­ligum Støðufesti. Jørn Astrup Hansen spældi ein leiklut í hesari gongd, tí tað var hann, sum seint í august í 2010 ávaraði Fíggjareftirlitið um, hvussu álvarsom støðan í Eik veru­ liga var. Hví fekst tú ein leiklut í hesari gongd? – Á heysti í 2008 gjørdi Fíggj­ arligt Støðufesti meg til nevnd­ ar­formann í EBH Bank, sum var fyrsti bankin, ið fór á heysin undir banka­pakka 1. EBH Bank hevði um­ fatandi virksemi við stórum váða saman við Eik Banka, og tá ið EBH Bank fór, stóð Eik Banki einsa­mall­ ur eftir við virkseminum – og váð­ an­um. –  Í EBH Bank kom eg javnan fram á Eik Bank Danmark, sum virkaði á sama viðkvæma markn­ aði, sum í 2008 kostaði EBH Bank lívið. Í 2009 varð eg knýttur at ein­ari serligari kanningarnevnd, sum skuldi kanna orsøkirnar til banka­krakkið í Íslandi. Har fekk eg eitt ræðandi innlit í virksemið hjá Kauphting. Tað órógvaði meg, at Eik Banki í 2008 yvirtók før­ oyska partin av virkseminum hjá Kauphting við at gjalda eina mun­ andi upphædd fyri goodwill – eitt fyribrigdi, sum vit seinnu komu at hoyra nógv um í Føroyum. – Eg hevði nógvar orsøkir til at stúra, tá ið eg í august í 2010 í øðrum samanhangi vitjaði í Føroyum. Hendan vitjan styrkti um mín ill­ gruna og mína fatan av støðuni: Eik fór ikki at megna at standa á egn­um beinum, tá óavmarkaða stats­trygdin fall burtur tann 1. oktober í 2010. Tá ið eg kom heim til Danmarkar, avgjørdi eg at seta meg í samband við Fíggjareftirlitið, sum eg í fullum trúnaði kunnaði um mína meting av støðuni í Eik banka. Restin er søga. Skattamálið Tú hevur seinasti tvey árini verið ein av høvuðsleikarunum í umstrídda skattamálinum hjá Eik – nú Betri. Hvussu hevur hetta verið? – Mítt samband við Eik Banka endaði galið. Eg skuldi havt sagt nei til at fara í nevndina í Eik, tá ið eigaraskiftið var í 2011. Sum uttanhýsis nevndarlimur kem­ur tú skjótt at liggja ímillum í nevnd­ ini fyri eitt felag, sum av høvuðs­ parta­eigaranum verður fatað og rikið sum eitt døtturfelag. Men eg eri sjálvandi sera vónbrotin av gongd­ini. –  Eg kann ikki fyrigeva mær, at eg ikki megnaði at sannføra leiðsl­una um mína uppfatan av end­urskipanini av Eik vet­ur­in 2010-11. Eg var ikki ein til­vild­arligur nevndarlimur, sum kom í minni­ luta. Eg var stjóri í bank­an­um júst veturin 2010-11, og eg hevði havt ein virknan leiklut í end­urskipanini av Eik. Eg átti tí at vita, hvussu tapið í gamla bank­an­um skulu greiðast. Eingin annar í leiðsl­uni, sum eg í javnuar 2016 ikki long­ur var ein partur av, hevði sitið við borðið, tá ið endurskipanin varð framd. –  Eg eri eisini sera vónbrotin av, hvussu Eik reageraði. At stevna meg við kravi um tvey ára fongsuls­revsing helt eg var ein ógvus­lig yvirreaktión uttan nakað sak­ligt endamál. Tað tóktist, sum at leiðslan ikki vildi órógvast í sín­ um umhugsanum, og tí vildu teir held­ur fáa meg at tiga enn at lurta eftir mínari fatan av skatta­mál­in­ um. Roknar seg sum vin Jørn Astrup hevur síðani 1993 havt eitt tætt tilknýti til Føroyar, og hann hevur virkað her ein stóran part av tíðini síðani. Hvussu hevur tað verið at brúka so nógv ár í Føroyum? – Eg hugsaði ongantíð um tað, tá ið eg var í Føroyum, men nú aft­aná dugi eg illa at skilja, at eg var so leingi í Føroyum. Tað var jú púra tilvildarligt, at tað júst var eg, sum skolaði í land í Føroyum á vetri 1992-93, og tey mongu árini vóru als ikki úrslit av nakrari neyv­ari karrieruplanlegging. Eg hevði veruliga ongantíð hoyrt um Før­oyar, tá ið Richard Mikkelsen ringdi til mín ein dag í november 1992. Hvussu er títt samband við Før­ oy­ar nú? – Tað skulu tvey til ein tango, og tað skulu tvey til at hava eitt gott forhold. Eg havi altíð roknað meg sum ein góðan vin hjá Føroyum, og eg vóni, at man í Føroyum eisini fatar meg á sama hátt: sum ein góð­ an vin. Viðhvørt havi summi hildið meg verið atfinningarsaman, men er tað ikki júst tað, sum mann kann vænta av góðum vinum, at teir koma við konstruktivum kritikki? At stevna meg við kravi um tvey ára fongsulsrevsing helt eg var ein ógvuslig yvirreaktión uttan nakað sakligt endamál. NÝGGJ BÓK UM ASTRUP Í næstu viku kemur bókin ”Astrup” út. Páll Holm Johannesen hevur skrivað bókina, sum tekur støði í samrøðum við Jørn Astrup Hansen um tíðina í Føroyum. Útgávutiltøk, har rithøvundin og Astrup luttaka, verða í næstu viku. Mikukvøldið kl 19.30 í Leikalund í Klaksvík og hóskvøldið kl 20.00 á Reinsarínum í Havn. Jørn Astrup Hansen hevur verið ein týðandi persónur í føroyska samfelagnum seinastu sløku 25 árini