hósdagur 19. oktober 2017síða 7

FRÍGGJADAGUR 20. OKTOBER 2017 SOSIALURIN 122 7 nov­ember 1992 helt, at ein per­són­ ur uttanífrá skuldi gerast stjóri – ikki ein føroyingur. Tað gev­ur ábendingar um, at nýggi stjór­in ikki skuldi hava ov nógvar mein­ ing­ar um Føroyar, áðrenn hann byrj­aði í starvinum. – Tá ið eg kom til Føroya, mátti eg í einfaldari neyðverju skrúva nið­ur fyri sansaávirkanini, og tá ið eg aftur tók ímóti við fullari styrki, vóru vit ávegis úr kreppuni. Krepputíðin kravdi nógvar trupl­ar avgerðir um fólk, heim, størv og fyritøkur. Hvussu upplivdi tú kreppu­árini sum bankastjóri? – Alt var uppsteðgað, tá ið eg kom til Føroya í 1993, og eg kendi tað, sum at bankin í 1993 og 1994 – lutvíst eisini í 1995 og 1996 – gjørdi tað, sum var átrokandi neyðugt. Av­gerðirnar stóðu í kø fyri at verða tikn­ar, og tað var neyðugt at taka stórar avgerðir fyri at fáa búskapin í gongd aftur. Summar avgerðir vóru sera truplar, men tær vóru neyð­ugar. – Allar avgerðir vóru ikki eins hepn­ar, og aftaná var ymiskt, sum vit høvdu ynskt okkum øðrvísi, men avgerðirnar høvdu týdning í sær sjálvum. Tá ið eg kom til Før­ oya, høvdu bankarnir yvirtikið so at siga øll fiskavirkini, og stórur part­ur av flotanum lá við bryggju utt­an útgerðarkreditt. Tað vóru nógvir knútar at loysa. Vart tú ein harður maður sum bankastjóri? – Nei. Víst hevði eg sum stjóri í Føroya Banka sagt, at ”tað skal vera stuttligt at vera bankastjóri”, men eg eri ikki kensluleysur. Eg havi ongantíð havt tað lætt við at upp­siga kreditt hjá einari fyritøku í trupulleikum ella at siga eitt starvs­fólk upp, tí at bankin ikki fekk havt tey í starvi longur. Fulveldistíðin Tá ið Føroyar komu burtur úr krepp­uni seinna partin av níti­ár­ unum kom eitt fullveldisrák í sam­ felagn­um. Ein orsøk til hetta var, at før­oyingar vóru fyri vanbýti í banka­málinum, og millum annað tað førdi til, at fullveldislandsstýrið tók við eftir løgtingsvalið í 1998. Hvussu var tað at vera danskari í Føroyum árini við markantum fullveldisráki? – Eg hevði ongar trupulleikar við tjóðskaparligu vekingini, sum kom í hæddina á løgtingsvalinum í 1998. Hinvegin tók og taki eg undir við einari nútímansgerð av heima­ stýrislógini, sum kann hava við sær eitt greiðari ábyrgdarbýti – og størri ábyrgd til føroyska samfelagið. – Í 1998 hevði eg verið so leingi í Føroyum, at eg var ikki rokn­ aður sum fremmandur, og eg upp­ livdi ongantíð at verða marginal­ iseraður. Tá hevði eg eisini í eina tíð kent meg umfataðan av heilsanini hjá flogternuni eftir at hava lent í Vágum: ”Góðu ferðafólk, vælkomin heim”. Tá ið eg eri í Føroyum, kenni eg meg sum føroying, og tað er natúrligt hjá mær at siga ”vit” um føroyingar. Aftur til kreppubanka Í 2010 fór Eik Banki av knóranum, og tá vóru aftur boð eftir Jørn Astrup Hansen, sum Fíggjarligt Støðufesti setti sum stjóri í Eik við uppgávuni at endurreisa bankan. Í 2010 komst tú aftur til Føroya at vera bankastjóri í kreppuraktum banka. Hvussu var tað? – Fíggjarligt Støðufesti vendi sær til mín tann 30. September í 2010. Tað var ikki fyri at spyrja meg um ráð um føroysk viðurskifti, men fyri at bjóða mær starvið sum stjóri í Eik Banka. Tað tilboðið var eg ikki fyrireikaður uppá at fáa ella hug­ aður at taka av. Tað skuldi meira enn ein fundur í trýstkamarinum hjá Henrik Bjerre-Nielsen og Kruse Petersen til fyri at sannføra meg. Tað endaði so við, at eg segði ja. – Eg hevði síðani heystið 2008 havt eitt gott samstarv við Fíggj­ar­ ligt Støðufesti, sum nú hevði brúk fyri einum starvsfólk í Føroyum. Eg hevði nógv góð minni úr Føroyum, og eg helt, at eg skyldaði at geva nakað aftur til Føroyar, sum hevði givið mær so nógv. – Tann ivi, sum eg hevði um starvið, svann sum døgg fyri sól, tá ið eg kom til arbeiðis í Eik, tí eg var sera væl móttikin av starvs­fólk­ Eg hugsaði ongantíð um tað, tá ið eg var í Føroyum, men nú aftaná dugi eg illa at skilja, at eg var so leingi í Føroyum. – Eg havi altíð roknað meg sum ein góðan vin hjá Føroyum, og eg vóni, at man í Føroyum eisini fatar meg á sama hátt: sum ein góðan vin, sigur Jørn Astrup Hansen Mynd: Tróndur Dalsgarð