mánadagur 23. oktober 2017síða 4

Mánadagur 2. oktober 2017 · Nr. 114 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 UNDIR FÝRA EYGUM Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Hvør er tín yndissangari? Tom Waits. Hann hevur eina erliga rødd, ið veruliga tulkar boðskapin. Hvat gert tú, tá tú skalt taka tær av løttum? Eg leggi eina vinylplátu á plátuspælaran. Helst eina við The Beach Boys. Hallur av Rana hallur@sosialurin.fo Við 64 árum á baki, ellivu út­gáv­um sum einstaklingur og í bólki, høv­undur av fleiri før­oysk­um sang­skattum, tvær ment­an­ ar­virð­is­lønir í skjáttuni, fleiri lista­fram­ sýningar, pláss í Grønu Song­bók, Songbók Føroya Fólks, Song­bók Guds Fólks og Sálma­bók­ini og minnini av fleiri góð­um konsertum og løtum við tón­leikinum, so hevði tað verið skilligt, um kenda tónaskaldið úr Vest­manna Martin Joensen var vorðin mettur av døgum. Men Martin Joensen er ikki klár­ur at geva skarvin yvir enn á sinni. Tað sæst, har hann sit­ur um­girdur av málningum, upp­tøku­tólum og gittarum, tá und­ir­ritaði møtti honum í verk­stovu hans­ara í farnu viku. Í løtuni er hann í holt við eini verkætlan við yngsta soninum Sakaris Joensen, ið eftir ætlan skal enda við eini útgávu. Hóast hann sjálvur hevur drúgvar royndir innan tónleikaheimin, so hevur hann ikki stórvegis trupulleika at lata sonin seta sín dám á verkið. - Sum listafólk er lætt, serliga í mínum aldri, at hyggja aftur á tað, ið virkaði fyrr, og halda fram við tí. Men eg eri eitt sindur bangin fyri, at standa í stað og gera tað, ið fólk vænta av mær. Ikki minst yvirfyri mær sjálvum, tí eg haldi enn, at lívið er ótrúliga spennandi, sigur Martin Joensen, og greiðir nærri frá samstarvinum. - Sakaris tekur sær av framleiðsluni. Vit eru í holt við eini seks-sjey løg, og hevur hann fingið fríar ræsir at framleiða. Eg geri orð og lag, og vísir so honum hvussu tað ljóðar, men so ger hann, ið hann vil, sigur Martin Joensen. Byrjaði á ungum árum So langt aftur sum Martin Joensen minnist, hevur hann fingist við list. Fyrstu árini var tað serliga at tekna, ið fylti nógv hjá unga dronginum í barndómsumhvørvinum í Vestmanna. - Eg plagdi sita í køkinum og í stovuni í Vestmanna frá tí eg var eini smábarn og tekna við vatnlitum, blýanti og øðrum. Eg brúkti alt, ið man kundi tekna við. Fyrst teknaði eg av eftir teknirøðum og øðrum, men ta hevur altíð boðið mær ímóti at herma eftir øðrum, so eg byrjaði skjótt at tekna sjálvur, greiðir Martin Joensen frá. Serligar umstøður gjørdu eisini, at ungi drongurin hevði ov mikið av tíð at menna listarligu gávurnar. - Eg og systkini vóru ring av barnaeksem. Tað var øgiliga ringt, tí tá var ongin viðgerð fyri tí. Eg fekk bruna í hendurnar, so oftani sat eg inni, tí sárini mátti lekjast. Eg vil ikki siga, at eg var nakað serliga einsamallur sum barn, men eg hevði nógvar løtur, har eg sat inni og teknaði, sigur Martin Joensen. Einki sum the Beatles Martin var tíggju ára gamal, tá fýra ungir mans úr Liverpool lótu úr hondum plátuna Please, Please MMe í 1963. Næstu sjey árini løgdu teir fýra, ið kallaðu seg the Beatles, heimin undir sínar føtur. Og í Vestmanna var ein barnasál, ið lat seg bergtaka. - Eg minnist gott fyrstu ferð eg hoyrdi Beatles. Tað er tað sama, sum tá fólk siga tey minnast, tá Kennedy bleiv skotin. Tað var ikki bara tað, at ein nýggjur bólkur var komin. Hetta var nakað, ið man føldi persónliga sjálvur. Tað var næsta andaligt, um mann kann brúka tí vendingina. Tað var ein veking, eitt ljós, ið brádliga gekk upp fyri okkum, greiðir Martin Joensen frá. Hóast ein hálv øld er liðin síðan the Beatles legði heimin fyri føtur sínar, so hevur Martin Joensen aldrin havt eina slíka uppliving aftur. - Eg havi havt onkrar wow-upplivingar, men einki, sum hatta her. Tað var ikki bara musikalska kensla av, at hatta var fantastisku tónleikur ella at teir spældu á ein serligan hátt. Tað var øll heildin. Tað var eitt ella annað við, at teir opnaðu fyri einum fullkomiliga nýggjum heimi á fleiri økjum. Skapa sítt egna Tað var eisini um hetta mundi, at Martin Joensen tók síni fyrstu fet innan tónleikin. At byrja við, eins og við myndlistini, so gjørdi hann eftir øðrum, og spældi coverløg hjá the Beatles, Rolling Stones og øðrum. Men tað treivst hann ikki við. - Eg hugsaði, tað var idiotiskt at spæla júst somu akkordir, løg og sang sum onnur. Tað var tíðarspilla at kopiera, tí sjálvt bólkurin spældi sangin ymisk frá ferð til ferð. Tá byrjaði eg at tulka sangirnar í staðin. So lopið harfrá og til at gera egin løg og tekst, tað var ikki so stórt. Tá gjørdist tað originalt og mítt egna, greiðir Martin Joensen frá. Martin Joensen minnist eisini fyrstu regluna, ið hann skrivaði, tá hann fór at framleiða egið tilfar. - I'm looking out through my window. Eg var 12-13 ára gamal, tá eg byrjaði at skriva løg. Eg hevði lært meg nakrar akkordir á gitarinum og so skrivaði eg sjálvandi á enskum, tí tað skuldi man tá, minnist Martin Joensen aftur á. Hóast tann reglan neyvan verður hon, ið fólk fara at minnast yrkjaran fyri, so gekk tað ikki long tíð frá fyrstu regluna, til hann byrjaði at skriva tekstir, ið hann enn brúkar í dag. - Tá eg var 14 ára gamal, plagdu eg og tveir góðir vinir at seta okkum niður við gitarum og syngja sangir. Nakrar teirra syngi eg enn í dag. Lagið til Svartur Ravnur skrivaði eg um ta tíðina, tá eg var 14-15 ára gamal, sigur Martin Joensen. Krevur hart arbeiði Hóast Martin Joensen í dag hevur latið úr hondum fleiri sangir, ið eiga serlig pláss í føroysku mentanarsøguni, so hevur tað aldrin fallið honum lætt at skriva sangir. - Hjá summum kemur tað bara, men so er ikki hjá mær. Eg seti meg aldrin niður, tí eg brádliga fái íblástur frá onkrum. Tað er øgiliga oftani so, at eg fái hug at skriva ein sang, og so seti eg meg niður at arbeiða. Eg byrji øgiliga oftani við lagnum og so siti eg skiftivís við gitarinum og penninum og skrivi tekst. Tað er nógv arbeiði í tí og eg eri øgiliga kritiskur, greiðir Martin Joensen frá, og leggur afturat. - Sum oftast eftir fyrsta útkast, so eri eg deprimeraður, tí eg haldi tað sær ræðuligt út. Men eg havi lært, at tað bara er fyribils og møguligt er at rætta seinni á leiðini. So kemur ein regla aftrat, ið loysir upp fyri tí fyrstu, og so kemur okkurt, ið sær skilagott út, og til endans hevur tú fýra, fimm vers og so kanst fínpussa tað. Tá hevur tú okkurt, ið tú kanst brúka, sigur Martin Joensen. - Sum listafólk er lætt, serliga í mínum aldri, at hyggja aftur á tað, ið virkaði fyrr, og halda fram við tí. Men eg eri sindur bangin fyri at standa í stað og gera tað, ið fólk vænta av mær. Ikki minst yvirfyri mær sjálvum, tí eg haldi enn, at lívið er ótrúliga spennandi, sigur Martin Joensen. ERI BANGIN FYRI AT STANDA Í STAÐ