týsdagur 26. oktober 2004síða 2

2 Nr. 204 - 26. oktober 2004 Nr. 204 - 26. oktober 2004 3 Styðjar eisini Kerry Í síðstu viku kunngjørdu fleiri av teimum størstu bløðunum í USA, at tey vilja hava John Kerry til forseta, og sunnudagin boðaði uppaftur eitt av bløðunum frá, at tað styðjar Kerry. Tað er Washington Post. Í oddagreinini skrivaði blaðið, at Kerry er skilabetri enn George W. Bush, at hann er meiri opin enn sitandi forsetin, og at hann er betur egnaður enn for- setin at fáa skil á land- sins búskapi. Blaðið fanst samstundis at Bush, tí hann hevur drigið USA upp í krígið í Irak, og odda-grein- skrivarin vil vera við, at avgerðin um at leypa á Irak bleiv tikin í skundi og var alt ov illa um- hugsað. Nú hava tey flestu stóru amerikonsku bløð- ini við The New York Times og Washington Post á odda valt at styðja John Kerry upp undir forsetavalið. Eitt blað í Chicago og nøkur bløð í Texas hava sagt, at tey styðja Bush. Rottuplága í Danmark Fyri nøkrum árum síðani plagdu donsku myndugleikarnir at fáa einar 100.000 fráboð- anir árliga frá fólki, sum høvdu trupulleikar við rottum. Men nú eru fráboðan- inar vorðnar umleið 140.000 um árið, skrivar Politiken eftir upplýs- ingum frá umhvørvis- stýrinum. Peter Weile, sum er rottuserfrøðingur hjá umhvørvisstýrinum, sigur við blaðið, at tað eru tær vánaligu kloakk- irnar, sum eru orsøkin til, at rotturnar eru farn- ar at gera meiri um seg. Hann vísir til eina frá- greiðing hjá umhvørvis- stýrinum, sum sigur, at 16 kilometrar av kloakk- kervinum er í so vána- ligum standi, at tað má umvælast sum skjótast. Ein annar trupulleiki er, at nógvar av teimum donsku rottunum kunnu eta rottueitur, uttan at tað ávirkar tær. Sambært Peter Weile eru ímillum ein og tvær milliónir rottur í Dan- mark. Hann sigur, at nógvar av rottunum eru smittuberar, og at fleiri sjúkur, sum rottur hava í sær, eru lívshættisligar fyri fólk. Virkin smittu- beri Myndugleikarnir í Tei- landi hava skuldsett ein 56 ára gamlan týskara fyri at hava smittað um- leið 90 teilendskar kvinnur við HIV. Hans-Otto Schieman hevur vrið sjómaður, og hann hevur búð í Tei- landi í mong ár. Fyri trimum árum síðani staðfestu læknarnir, at hann var vorðin smittað- ur við HIV, men kortini var hann javnan saman við ungum teilenskum kvinnum uttan at nýta nakað, sum kundi fyri- byrgja, at hann smittaði kvinnurnar. Sambært skuldsetingini hevur hann havt samlegu við umleið 90 ungum tei- lendskum kvinnum hesi trý árini. Í rættinum hevur týsk- arin greitt frá, at hann hevur verið sera væl um- tóktur ímillum kvinnur- nar, tí hann átti nógvar pengar. Nú hava mynd- ugleikarnir hongt mynd- ir av honum ymsastaðni, og kvinnur, sum hava verið saman við honum, verða bidnar um at fara til lækna at lata seg kanna, skrivar DPA. Skilja ikki orðini Ein kanning í Noregi vísir, at nógv fólk skilja ikki nógv av teimum orðunum, sum fjølmiðl- arnir brúka, tá teir skriva ella tosa um ymiskt, sum hevur við vinnulív og búskap at gera. Eitt nú avdúkar kann- ingin, at nógv fólk ána ikki, hvat orð sum in- flasjón, synergi og ip- telefoni merkja. Stjórin í norsku málnevndini, Sylfest Lonheim, sigur við Aftenposten, at alt ov mong tíðindafólk velja at brúka orð, sum lesararnir ella lurtararnir ikki kenna, sjálvt um tað ikki tekur nógvar reglur ella langa tíð at siga týdningin við øðrum orðum, sum øll skilja. Men tað eru ikki bara fjømiðlafólk, sum sleingja um seg við teimum femmandu orð- unum. Sylfest Lonheim sigur, at nógv vinnu- lívsfólk brúka fremm- and orð fyri ikki at av- dúka, at tey eru ótrygg, tá tey verða spurd um eitt ella annað. At mong ikki skilja tað, tey siga, hevur minni týdning. UTTAN ÚR HEIMI Teir 48 iraksku her- menninir, sum vórðu funnir deyðir um vikuskiftið, vórðu avrættaðir, tí mót- støðurørslan metti teir sum landasvíkj- arar IRAK Árni Joensen fartekst@mail.dk Abu Mussab al-Zarqawi, sum amerikanskararnir hava lovað 25 milliónir dollarar í finningarløn fyri, hevur aftur gjørt um seg. Um vikuskiftið átók hann sær ábyrgdina av hópdráp- inum, har 48 irakskir her- menn vórðu avrættaðir. Hermenninir høvdu verið á venjingarlegu og vóru á veg til hús, tá teir vórðu álopnir. Talsmenn hjá myndugleikunum søgdu, at hermenninir vóru í sivil- klæðum, og at teir vóru óvápnaðir. Nærhendis bý- num Baquba vóru bussar- nir við hermonnunum steðgaðir, hermenninir fingu boð um at leggja seg niður á vegin, og síðani vórðu teir skotnir. Irakskar keldur søgdu sunnudagin, at álopið á hermannabussarnar var væl fyriskipað, og keldurnar løgdu afturat, at álopið er eisini eitt tekin um, at mót- støðurørslan hevði fingið upplýsingar um, at her- menninir vóru á veg til hús. USA hevur lagt stóran dent á at manna ein nýggj- an irakskan her, men mót- støðurørslan ger alt til tess at forða fyri, at tað skal eydnast. Umframt teir 48 hermenninar, sum vórðu avrættaðir við Baquba, doyðu meiri enn 20 irakskir hermenn í bumbuálopum aðrastaðni í landinum. – Teitr, sum melda seg upp í herin, verða roknaðir sum landasvíkjarar og skutilssveinar hjá ameri- kanska hervaldinum, sigur Brynjar Lia, sum arbeiðir á granskingarstovninum hjá norsku verjuni, við Dags- avisen. Seinastu dagarnar hava amerikanararnir søkt at bý- num Falluja, har hildið verður, at Abu Mussab al- Zarqawi heldur til. Yvir- gangsserfrøðingar ivast kortini í, at so er. Teir vísa á, at al-Zarqawi hevur eini sjáldsom evni at leiða álop uttan at avdúka, hvar hann sjálvur er staddur. Í fleiri evropeiskum londum eru myndug- leikarnir farnir at fyrireika seg til, at tað herviliga fuglakrímið skal koma hendan- vegin FUGLAKRÍM Árni Joensen fartekst@mail.dk Serfrøðingar siga, at vandi er fyri, at flytifuglar úr landssynningspartinum av Asia koma saman við evropeiskum flytifuglum í Sibiria og aðrastaðni um hesa tíðina á árinum. Tað kann hava við sær, at evropeiskir flytifuglar kunnu verða smittaðir við fuglakrími, og at teir hava sjúkuna við sær, tá teir koma aftur hendanvegin. Evropeiski stovnurin EISS, sum heldur eygað við yms- um umfarssjúkum, sigur sambært Ritzau, at tað er rættiliga sannlíkt, at fugla- krímið fer at koma til Evropa. Í Danmark halda mynd- ugleikarnir, at teir eru væl fyrireikaðir til at taka ímóti fuglakríminum. Kåre Møl- bæk, sum er yvirlækni á Serumstovninum, sigur við blaðið metro-Xpress, at donsku heilsumyndugleik- arnir eru førir fyri at stað- festa sjúkuna nakrar tímar eftir, at illgruni er um, at onkur kann hava fingið fuglakrím. Fyrr tók tað fjúrtan dagar, sigur yvir- læknin. Fuglakrímið nærkast Evropa Avrættaðir sum landasvíkjarar Teir 48 hermenninir fingu boð um at leggja seg niður. Síðani vórðu teir skotnir Mynd: Reuters RÁÐSTEVNA Jan Müller Oljuráðstevnan, sum plagar at vera á hvørjum ári um mánaðarskifti november desember verður hesaferð flutt til januar 2005. Ein orsøkin er 2. útbjóðing á landgrunnin- um. Freistin at lata um- sóknir inn til 2. útbjóðing er 17. november. Síðani skal Oljufyrisitingin brúka einar tvær mánaðir til at viðgera umsóknirnar. Ætl- anin er tí at kunngera loyv- ini á oljuráðstevnuni um- leið 18. januar í Norður- landahúsinum. Malan Jo- hannesen frá Vinnuhús- inum sigur, at tey ætla at brúka ein fyrrapart av ráðstevnuni til oljumál og her serstakliga úrslitið av 2. útbjóðing og seinnaparturin fer so til at umrøða okkara høvuðsvinnu og aðrar vinn- ur. Í hesum sambandi er ís- lendskur serfrøðingur boð- in at halda fyrilestur. Evnið fer at snúgva seg um, hvussu vit megna at varð- veita vælstandin í framtíðar samfelagnum, har tørvur verður á øðrum vinnum eisini enn bert fiskivinnuni. Tað er Oljuvinnufelagið, sum skipar fyri olju- og alternativu vinnuráðstevn- uni í januar. Oljuráðstevna umleið 18. januar C M Y K 3 2 Seinasta freist at lata broyt- ingar inn til telefonbókina 2005 er mána- dagin 1. nov. 2004 Mánadagin 1. november 2004 er seinasta freist, at koma við rættingum til Hvítu síður í telefonbókini fyri ár 2005 (vanliga telefonyvirlitið). Rættingarblað til Hvítu síður er á síðu 660 í telefonbókini 2004,og skal sendast til: Kundaskráseting, Føroya Tele, Postboks 27, FO-110 Tórshavn ella faks 31 93 01. Eykaupptøkur v.m.: Umframt rættingar til navn, bústað, telefonnummar, o.s.fr. ber eisini til at gera nakað serligt burturúr júst tínum tele- fonnummari, við undirstrikingum, eykaupptøkum og undir- upptøkum. Prísurin er 62,50 kr. (íroknað mvg) fyri hvørja undirstriking, eykaupptøku ella undirupptøku. Búmerki: Eisini ber til at umbiðja búmerki í Hvítu síðum. Prísurin fyri búmerki er 2.000,00 kr. (ikki íroknað mvg) fyri hvørja upptøku. Mánadagin 1. november 2004 er seinasta freist at boða frá av nýggjum, um upptøka ynskist í Gulu síðum. Prísir: (A) Standardlýsing ................................. kr.700,00 (B) Innramming...................................... kr. 800,00 (E) Grafisk lýsing pr. mm (min. 30 mm) . kr. 25,00 (sí dømi á s. 658 í Telefonbókini 2004) Litlýsingar: Umframt vanligar svart/gular lýsingar, er eisini møguleiki at lýsa við hvítari bakgrund og við litum. Eykakostnaður fyri hvíta bakgrund er kr. 500,00 og fyri litir við hvítari bakgrund kr. 1.250,00. Skrásetingar-/Rættingarblað til Gulu síður er á síðu 659 í telefonbókini 2004, og skal sendast til: Føroya Tele, Postboks 27, FO-110 Tórshavn, ella faks 32 11 66. GG: Prísirnir á Gulu síðum eru uttan mvg! Í mars 2005 verður telefonbókin borin út til allar fastnetstelefonfelagar í Føroyum. Virki, handlar og stovnar skulu boða frá av nýggjum, um lýst verður í Gulu síðum. Boðast skal eisini frá, um verandi lýsing ynskist við óbroytt. Hvítu síður Gulu síður tel 30 30 30 www.tele.fo www.nummar.fo · info@nummar.fo - www.gulu.fo · info@gulu.fo