týsdagur 24. oktober 2017síða 6

Mikudagur 25. oktober 2017 · Nr. 124 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Árni Gregersen Arbeiðið við einari stjórnarskipan fyri Føroyar hevur vart í 18 ár, nú tingið loksins hevur havt 1.viðgerð av uppskotinum, sum Aksel V. Johannesen, løgmaður hevur lagt fyri tingið. Ósemjurnar vóru ógvusligar und­an viðgerðini. Orsøki er, at tings­ins umsiting mælti til, at tingið vísti uppskotinum frá sær, tí upp­skotið ikki er í tráð við ting­ skip­anina.. Umsitingin vísir serliga á, at ong­ ar viðmerkingar eru til einstøku grein­arnar í uppskotinum. Sam­ bært tingskipanini, so skulu øll lógaruppskot hava slíkar viðmerk­ ing­ar, so tað er lættari seinni at tulka, hvat tey sum gjørdu lógina, í veru­leikanum meintu við tað, sum skrivað stendur í lógini. Formansskapurin í Løgting­ in­um hevur á fleiri fundum við­ gjørt uppritið frá umsitingini og endaliga niðurstøðan var, at for­ mans­skapurin mælti tinginum til at vísa uppskotinum burtur. Undan 1.viðgerðini at­kvøddi tingið um tilmæli frá for­mans­skap­ in­um Øll samgongsan atkvøddi ímóti at burturvísa uppskotið, með­an andstøðan mælti tila t burt­ urvísa uppskotið. Tá ið atkvøtt var, vóru 16 fyria t burturvísa upp­skot­ in­um – 16 vóru fyri. Viðgerðin Úrslitið av atkvøðugreiðsluni førdi við sær, at tingið fór undir at við­ gera uppskotið hjá løgmanni. Grundleggjandi bendir orða­ skiftið á, at allir flokkar uttan Sam­ bands­flokkuri taka undir við, at vit skulu hava eina stjórnarskipan. Løgmaður segði í tinginum, at løtan nú er tann rætta at satykkja eina stjórnarskipan, tí viðurskiftini í landinum eru góð og tað gongur væl, umframt at viðurskiftini mill­ um Føroyar og Danmark erugóð. -Tað er ikki rætt, at eg havi sett meg ímóti, at uppskotið skal hava við­merkingar. Tað er nakað, sum um­boð fyri flokkarnar hava av­gjørt í 2010. Vil tingið hava við­merk­ing­ar­ nar innaftur, so havi eg onki ímóti tí, segði Aksel V. Johannesen, løg­ mað­ur. Løgmaður segði, at hetta hvørki hevur nakað við lysing at gera ella við donsku grundlógina. Løgmaður segði, at koma før­oy­ ing­ar í rættin, so kunnu vit kredvja okk­ara rætt eftir donsku grund­ lógini og fáa vit stjórn­ar­skip­an­ina, so kunnu vit eisini krevja rætt eftir stjórn­arskipanini. -Hetta verður fyrstu ferð, at vit fáa legitimitet frá fólkinum til at av­gera viðurskifti, landinuma t frama, segði løgmaður. Hann vónaði, at uppskotið verð­ ur samtykt og at fólkið tekur undir við tí, tá ið tað vónandi kemur til eina fólkaatkvøðu. Jákup Mikkelsen , Fólka­flokk­ur­ in, helt, at tað kanska var betri at gjørt eina føroyska grundlóg, sum fólkið so kundi taka støðu til. Stríðið er framvegis um, hvussu ein stjórarskipan virkar í mun til grundlógina. Helena Dam á Neystabø, Javn­ að­arflokkin segði: -Pástandurin um, at stjórn­ar­ skip­anin er í andsøgn við grund­ lóg­ina er manaður í jørðina. Henda stjórn­arskipan er ikki í andsøgn við donsku grundlógina. Hon virð­ ir allar teir stjórn­arrættarligu sátt­ málar og altjóða avtalur, sum eru í gildi – millum annað grund­lóg­ina, Heima­stýrislógina og yvir­tøku­lóg­ ina Eisini Bárður Nielsen, formaður í Sambandsflokkurin, vildi hava at vita, hvørja tign lógin hevur í mun til aðrar lógir. Sambandsflokkurin hevur gjørt heilt greitt, at grípur hetta inn í við­ ur­skiftini millum Føroyar og Dan­ mark, so tekur flokkurin ikki undir við tí. Annita á Fríðriksmørk, Tjóð­ veldi, helt at andstøðan leggur sín and­støðu­leiklut í málið, heldur enn at arbeiða konstruktivt við mál­in­ um. Tá ið malið var viðgjørt var tað beint í eina serlig grein-25 nevnd. Ein slík nevnd hevur minst eitt um­ boð frá hvørjum flokki á tingi. Upprunaliga var ætlanin, at uppskotið skuldi koma til fólka­ atkvøðu í ár, men tað var út­sett og ætlanin var so at hava fólka­at­ kvøðu flagdagin næsta ár. Hetta fer ikki at lata seg gera, tí tað skulu ganga minst seks mánaðir frá tí tingið hevur endaliga samtykt lógina, til hon so kann sendast til fólka­atkvøðu. Kanska fara vit at nærkas heyst­ in­um næsta ár, aðrenn vit sum borg­arar sleppa at geva okkara støðu til kennar. Brýningar av sjónarmiðum í viðgerð av stjórnarskipan Løgtingið hevði í gjár 1.viðgerð av uppskotinum hjá løgmanni ums tjórnarskipan Føroya STJÓRNARSKIPAN Aksel V. Johannesen, løgmaður, gongur á odda við uppskotinum til eina stjórnarskipan. Bárður Nielsen og Sambandsflokkurin vilja ikki hava, at ein stjórnarskipanarlóg er yvir donsku grundlógini. Annita á Fríðriksmørk, Tjóðveldi, vil hava andstøðuna at leggja andstøðuleiklutin burtur og arbeiða konstruktivt við uppskotinum.