týsdagur 14. november 2017síða 10

Mikudagur 15. november 2017 · Nr. 133 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 HEILSA Nær seta tíni eygu koyri­kortið í vanda? Kanningar vísa, at eini 17 prosent av teimum, sum ikki síggja nóg væl og sum soleiðis standa til at missa koyrikortið, kunnu uppfylla sjónarkravið við at fáa sær einar betri brillur Vilmund Jacobsen Koyrikortið gevur frælsi, smidleika og sjálvbjargni. Men, fyri at kunna varðveita koyri­kortið, er avgerandi, at tú sær - ikki neyðturviliga sum ein havørn - men nóg væl. Tað eru heilt greiðar reglur um, nær tín ferðslusjón er nóg góð til, at tú kanst varðveita koyrikortið og koyra bil. Reglurnar fyri privatbilkoyrara eru ikki heilt so strangar, sum tá koyri­kortið verður brúkt í vinnu­ lig­um høpi. Sjónarstyrki er ein málbering um evnini hjá eygunum at síggja stak­lutir, og mett verður um hesi við einari talvu við eitt nú bók­stav­ um ella myndum. Tá læknin lýsir sjónarstyrkina, verð­ur hetta altíð gjørt í mun til, hvussu ein, sum sær vanligt, kann síggja. Soleiðis skalt tú síggja Niðasta reglan á talvuni vísir, hvat tey, sum síggja vanligt, kunnu síggja í einari frástøðu á seks metrar. Um tú í seks metra frástøðu bara kanst lesa tað, sum fólk, ið síggja vanligt, kunnu lesa í 12 metra frástøðu, verður sagt, at sjón­arstyrkin er 6/12 ella 0,5, sum tað eisini verður rópt. Fyri at varðveita koyrikortið, skalt tú í minsta lagi kunna síggja 6/12, tá tú við brillum hyggur við báð­um eygunum samstundis. Greiðast kann eisini frá sýns­ krav­inum við at siga, at sjón­ar­ styrk­in á betra eyganum skal vera 6/12, og tað merkir, at ein einoygdur við sjónarstyrkini 6/12 eisini stend­ ur royndina. Danskar kanningar vísa, at 17 pro­sent av teimum, sum ikki sóu nóg væl og sum soleiðis stóðu til at missa koyrikortið, kundu uppfylla sjón­arkravið við at fáa sær einar betri brillur. Hildið verður, at sjónin fevnir um út við 90 prosent av øllum teim­um tingum, vit fata í ferðsluni. Tískil er tað ikki nóg mikið bara at kunna síggja nøkulunda skilligt, tí sum bilførari noyðist tú eisini at eyg­leiða tað, sum hendir úti í síð­ un­um á vegnum. At máta sjónarvídd Sjónarvíddin verður máld bæði í vatn­rættum og loddrættum plani. Tú kanst saktans hava tronga á sjón­arvíddini, um tú bert klárar hesi mátini: • Vatnrætt vídd: Í minsta lagi 120 stig • Til høgru og vinstru. Í minsta lagi 50 stig • Loddrætt vídd, upp og niður. Í minsta lagi 20 stig Áðrenn koyrikortið kann tryggjast, er neyðugt, at læknin metir, um tann, sum tekur sýnsroyndina, hevur trupulleikar við dupultsjón, nátt­arblindni – ella, um viðkomandi hevur trupulleikar við at skilja mót­setningar og blinding. Líður tú av mennandi eygna­ sjúku sum AMD, eygnastara (grøn stær) ella diabetiskari eygnasjúku, kann ein tíðaravmarking av koyri­ kortinum koma upp á tal. Ov fá kanna eyguni Á heimasíðuni hjá danska Eygna­ felagnum – www.vos.dk - verður víst á, at tú kanst kanna eyguni – og síggja væl alt lívið. Her verður víst til eitt átak, sum hevur til endamáls at fáa danir í størri mun at kanna eyguni. Á heimasíðuni verður eisini víst til eina kanning, sum stovnurin – YouGov – hevur gjørt fyri Eygna­ felagið og Optikarafelagið, og her vísir tað seg, at tveir av trimum døn­um (66 prosent) siga, at tey ikki sjálvi kanna eyguni regluliga. - Hetta er ein trupulleiki, tí bert við at kanna sjónina regluliga, fært tú eina ábending um, hvussu eygu tíni eru. Tá tú veitst, hvussu støðan er, er eisini møguleiki fyri at loysa trupulleikarnar, sigur formaðurin í danska Eygnafelagnum, Carsten Edmund, yvirlækni og dr.med. Einfaldasta loysnin Á heimasíðuni - www.helse.dk - lesa vit eisini, at eyguni broytast við aldrinum. - Hevur tú upplivað, at tínir arm­ar knappliga eru vorðnir ov stuttir, ert tú ikki hin einasti, sum hevur upplivað tað. Slíkt hendir hjá teimum flestu, sum eru millum 40 og 50 ára gomul. Sagt verður, at ov ”stuttir” armar sum oftast er eitt tekin um, at sjónin er broytt við aldrinum. Tíbetur eru brillurnar ein­fald­ asta loysnin. - Brillurnar veksa tekstin og gera, at neyðugt er ikki at leingja arm­arnar við einari skurðviðgerð, verð­ur skemtiliga lagt aftrat. Á heimasíðuni – www.vos.dk – ligg­ur eisini ein bóklingur um ”Trafik­syn”, sum fólk kunnu lesa í, um áhugi er fyri neyvari kunning um hesi viðurskifti. Læknin, sum kannar eyguni, vil eisini hava at vita, um tann, sum skal hava sýnsroyndina, hevur trupulleikar við dupultsjón, náttarblindni og blending Í Danmark hava tey havt eitt átak at fáa fólk at kanna eyguni. Slagorðið er, at tú kanst kanna eyguni – og síggja væl alt lívið. Myndin er av formanninum í Eygnafelagnum, Carsten Edmund