fríggjadagur 29. oktober 2004síða 2

2 Nr. 207 - 29. oktober 2004 Nr. 207 - 29. oktober 2004 3 Eitt lið av útlendsk- um læknum kom í gjár til Ramallah at kanna palestinska forsetan, sum er illa sjúkur MIÐEYSTUR Árni Joensen fartekst@mail.dk Tann 75 ára gamli Yasser Arafat hevur verið sjúkur seinastu fjúrtan dagarnar. Talsmenn hansara hava sagt, at hann leið av einari magapínu, men fyrra- kvøldið versnaði hann so nógv, at hann lá uttan vit eina løtu. Stutt eftir vórðu boð send eftir fleiri av teimum ovastu palestinsku leiðarunum, teirra millum Ahmed Qurie, forsætisráðharra og Mahmoud Abbas, fyrrver- andi forsætisráðharra. Samstundis savnaðust fleiri hundrað fólk uttan fyri húsini í Ramallah, har ísraelski herurin hevur havt Arafat innibyrgdan seinastu tvey árini. Arabiska sjónvarpið al- Jazeera segði gjáramorg- unin, at Arafat hevði til- nevnt Qurie, Abbas og tjóðartingsformannin Sa- lim al-Zaanoun at umsita forsetaembætið, meðan hann er sjúkur, men tað av- sannaðu palestinskir em- bætismenn seinni. Fleiri gitingar hava verið um, hvat bagir Arafat. Ísraelskir talsmenn hava róð uppundir, at hann líðir av krabbameini í maganum ella í hálsinum, men tað hava palestinar avsannað. Í gjár kom eitt lið av læknum úr USA, Egyptalandi og Jordan til Ramallah at kanna Arafat. Ísraelski uttanríkisráð- harin, Silvan Shalom, segði við ísraelska útvarpið gjáramorgunin, at Arafat fær frítt at fara, noyðist hann á sjúkrahús. Men tað er ivasamt, um palestinski forsetin fer at taka av til- boðnum. Ísraelskar keldur hava fyrr bent á, at fer Arafat úr teimum hersettu økjunum, sleppur hann ikki heimaftur. Reuter tíðindastovan skrivar, at noyðist Arafat frá, ella doyr hann, fer tað uttan iva at ávirka viður- skiftini í Miðeystri. Bæði Ísrael og USA leggja Arafat undir at forða fyri friði ímillum ísraelsmenn og palestinar, og eygleiðarar halda tí, at tað verður lættari at fáa samráðingar í lag, um Arafat fer frá ella doyr. Hótta við hevnd Í Teilandi hóttir ein mus- limskur felagsskapur við hevndaratsóknum, eftir at 78 muslimar doyðu í ein- um samanbresti við løg- regluna og herin mána- dagin. Teilendsku mynd- ugleikarnir hava viðging- ið, at løgreglan og herurin fóru alt ov illa við muslim- unum, og Thaksin Shina- watra, forsætisráðharri, segði fyrradagin, at mynd- ugleikarnir høvdu framt mistøk, sum hann málbar seg. Muslinmski felags- skapurin Pulo kunngjørdi í gjár, at hann fer at hevna harðskapin hjá herinum og løgregluni. Vit fara at søkja at høvuðsstaðnum Bangkok, og vit fara at seta eld á býin, stóð í kunngerðini hjá felags- skapinum. Muslimskir leiðarar í Teilandi bera ótta fyri, at harðskapurin hjá mynd- ugleikunum fer at elva til ófrið í teimum landspørt- unum, har teir flestu mus- limarnir búgva. Støðan í hesum landspørtunum hevur verið spent leingi, og higartil í ár hava umleið 400 fólk latið lív í saman- brestum, skrivar Reuter. Dýrt kríggj Vinnur George W. Bush forsetavalið í næstu viku, fer hann væntandi at biðja Kongressina um 75 milli- ardir dollarar afturat til krígigð í Irak og Afgan- istan umframt tað, sum longu er játtað á fíggjar- lógini. Ovastin í amerikonsku herleiðsluni, Peter Shoe- maker, generalur, sigur við CNN, at herurin fær brúk fyri umleið 40 milliardum dollarum afturat tí, sum stendur á fíggjarlógini. Men hetta er ikki alt. Keldur í Hvítu Húsunum hava sagt, at stjórnin er í ferð við at kanna, hvussu stórari eykajáttan tørvur er á, men at kanningin er ikki liðug. Júst tann ovurstóra penganýtslan til kríggið í Irak hevur verið eitt av høvuðsmálunum í val- stríðnum upp undir for- setavalið. John Kerry hev- ur roynt at vísa á, at krígg- ið var ikki neyðugt, og at teir nógvu pengarnir áttu heldur at verið brúktir til heilsuverkið og skúla- verkið í USA. Bush sigur harafturímóti, at kríggið í Irak er ein partur av bar- daganum ímóti yvirgangi og tí neyðugt. Grashoppukríggj Herfyri oyðiløgdu gras- hoppur ein stóran part av grøðini í fleiri londum í útnyrðingspartinum av Afrika. Eitt nú oyðiløgdu tær umleið 40 prosent av allari grøðini í Mauritan- ia, og nú stúra myndug- leikarnir í Marokko fyri, at tað sama skal henda har. Í seinastuni hava sjáld- sama nógvar grashoppur verið at sæð í býunum Agadir, Tiznit og Tafaout har suðuri í Marokko. Bý- irnir eru í tí týdningar- mesta landbúnaðarøkinum í landinum, haðani umleið tveir triðingar av landsins grønmeti kemur. Mynd- ugleikarnir hava nú játt-að einar 300 milliónir krónur til bardagan ímóti gras- hoppunum í ár, og teir ætla at brúka líka nógvar penar næsta ár til endamálið. Matvørustovnurin hjá ST, FAO, sigur, at gras- hoppurnar hava verið sjáldsama nógvar í ár or- sakað av áhaldandi regni í fjør. Sambært FAO etur ein grashoppa dagliga líka nógv, sum hon vigar, og tá hon kann flúgva einar 200 kilomerar um dagin, kunnu grashoppur oyði- leggja stór landbúnaðarøki eftir stuttari tíð. Ítróttarhetja í rættinum Fyrrverandi finski skíð- hopparin Matti Nykænen mátti fyrradagin í rættin í Tammerfors, tí hann er skuldsettur fyri morð- roynd. Verður hann funnin sekur, kann hann fáa upp í 35 ára fongsul. Tann 24. august tók løgreglan í Tammerfors Matti Nykænen og skuld- setti hann fyri at hava roynt at beina fyri einum øðrum manni. Teir báðir høvdu saman við øðrum verið og hugnað sær í einum summarhúsum. Teir høvdu fingið í meira lagi at drekka. Um náttina rættu Matti Nykænen og ein av monnunum tong, og tá Nykænen tapti, gjørdist hann frá sær sjálvum og leyp á hin mannin við knívi og stakk hann í ryggin og nakkan. Á rætt- arfundinum fyrradagin segði Nykænen, at hann mntist einki av tí, sum hendi. Kanningar hjá løg- regluni vístu, at hann hevði 3,4 promillu av alkoholi í blóðinum, tá hann bleiv tikin. Matti Nykænen er ein tann størsta ítróttarhetjan, Finnland hevur havt. Fýra ferðir vann hann heims- meistaraheitið í skíðlopi, og hann var tann fyrsti, sum vann trý gullmerki í einari olympiskari vetrarkapping. UTTAN ÚR HEIMI Arafat illa sjúkur Tann 75 ára gamli Yasser Arafat hevur verið ímyndin av stríðnum fyri einum sjálvsstøðugum palestinskum ríki Mynd: Reuters Leygarkvøldið, 30. oktober, skipar flogbóltsdeildin hjá ÍF Føroyar fyri fjølbroyttum mentanarkvøldi TÍÐINDASKRIV Tiltakið verður í Føroya- húsinum í Keypmanna- havn. , og verður lagt fyri kl. 17 við fótbólti, tá dyst- urin millum FC Nord- sjælland og FC Keyp- mannahavn verður sýndur. Ikki minst verður tað her spennandi at síggja, hvørt tað loksins fer at eydnast Christian Andersen at fáa hevnd mótvegis Flemming Østergaard nú fleiri av stríðsmálunum teirra mill- um hava verið alment frammi. Fótbólturin er av kl. 19, og kl. 20 verður so ferðast yvir til tónleikin, tá Stanley Samuelsen fer á pallin. Umframt løg av fløgu hansara, Um eg kundi kvøði, verða eisini ensk og donsk løg av ymsum slag at hoyra. Stanley verður á pallin- um í einar tveir tímar, og so verður talan um føroyska mótasýning. Her verða klæði frá Sirri, Pau, Tøting, Elisabeth Kruse, Dudas Verden, Gunnhild Mørk- øre, Marita Reinert, Anna Kristin Bæk og Vígdis Petersen at síggja. Væl kendi plátuvendarin, Eyð- finn Drewsen, fer at taka sær av tónleikinum til mótasýningina, og sjón- leikarinnan, Gunnvá Zachariassen verður frá- søgufólk. Sum punktum fyri kvøld- inum verður dansur frá kl. 23-04, og verður tað Revi- val, sum fara at spæl bæði nýtt, gott og gamalt. Rimmar mentanarkvøld í Keypmannahavn Stanley Samuelsen fer á pallin í Føroyahúsinum leygarkvøldið Titan er tann størsti mánin hjá gongu- stjørnuni Saturn, og kaningar av honum kunnu avdúka, hvussu lívið á Jørðini byrjaði RÚMDIN Árni Joensen fartekst@mail.dk Ongantíð áður hevur eitt rúmdarfar verið so nær tí ovurstóra mánanum Titan sum mikudagin, tá ameri- kanskt-evropeiska rúmdar- farið Cassini-Huygens fleyg fram við honum í 1200 kilometra hædd. Hálvan annan tíma seinni komu tær fyrstu myndirnar niður á Jørðina. Sambært granskarunum vísa myndirnar, at Titan líkist einari upprunaútgávu av Jørðini, soleiðis sum vísindin ímyndar sær hana. Titan er umleið líka gamal sum Jørðin, og hildið verð- ur, at umstøðurnar har eru umleið tær somu, sum tá lívið byrjaði á Jørðini fyri umleið 4,5 milliardum árum síðani. Granskararnir vænta sær sera nógv burtur úr kann- ingunum hjá Cassini- Huygens. Rúmdarfarið er útgjørt við radara og mynd- atólum, sum kunnu avdúka, hvat er undir skýlagnum, sum er rundan um Titan. Uppaftur meiri fæst vænt- andi at vita, tá tann evrope- iski parturin av farinum skal seta seg á Titan mið- skeiðis í januar. Tá fáa granskararnir væntandi meiri at vita um atmo- sferuna kring mánan. Titan er tann støtrsti mánin í sólskipanini og tann ein- asti, sum hevur eina atmo- sferu. Tann amerikanski part- urin av rúmdarfarinum skal kanna allar teir 33 mánar- nar hjá Saturn, og tey næstu fýra árini fer tað at flúgva 45 ferðir fram við Titan. Sá Jørðin soleiðis út? Tann risastóri mánin Titan er kanska ein upprunaútgáva av Jørðini Mynd: Reuters C M Y K 3 2 Seinasta freist at lata broyt- ingar inn til telefonbókina 2005 er mána- dagin 1. nov. 2004 Mánadagin 1. november 2004 er seinasta freist, at koma við rættingum til Hvítu síður í telefonbókini fyri ár 2005 (vanliga telefonyvirlitið). Rættingarblað til Hvítu síður er á síðu 660 í telefonbókini 2004,og skal sendast til: Kundaskráseting, Føroya Tele, Postboks 27, FO-110 Tórshavn ella faks 31 93 01. Eykaupptøkur v.m.: Umframt rættingar til navn, bústað, telefonnummar, o.s.fr. ber eisini til at gera nakað serligt burturúr júst tínum tele- fonnummari, við undirstrikingum, eykaupptøkum og undir- upptøkum. Prísurin er 62,50 kr. (íroknað mvg) fyri hvørja undirstriking, eykaupptøku ella undirupptøku. Búmerki: Eisini ber til at umbiðja búmerki í Hvítu síðum. Prísurin fyri búmerki er 2.000,00 kr. (ikki íroknað mvg) fyri hvørja upptøku. Mánadagin 1. november 2004 er seinasta freist at boða frá av nýggjum, um upptøka ynskist í Gulu síðum. Prísir: (A) Standardlýsing ................................. kr.700,00 (B) Innramming...................................... kr. 800,00 (E) Grafisk lýsing pr. mm (min. 30 mm) . kr. 25,00 (sí dømi á s. 658 í Telefonbókini 2004) Litlýsingar: Umframt vanligar svart/gular lýsingar, er eisini møguleiki at lýsa við hvítari bakgrund og við litum. Eykakostnaður fyri hvíta bakgrund er kr. 500,00 og fyri litir við hvítari bakgrund kr. 1.250,00. Skrásetingar-/Rættingarblað til Gulu síður er á síðu 659 í telefonbókini 2004, og skal sendast til: Føroya Tele, Postboks 27, FO-110 Tórshavn, ella faks 32 11 66. GG: Prísirnir á Gulu síðum eru uttan mvg! Í mars 2005 verður telefonbókin borin út til allar fastnetstelefonfelagar í Føroyum. Virki, handlar og stovnar skulu boða frá av nýggjum, um lýst verður í Gulu síðum. Boðast skal eisini frá, um verandi lýsing ynskist við óbroytt. Hvítu síður Gulu síður tel 30 30 30 www.tele.fo www.nummar.fo · info@nummar.fo - www.gulu.fo · info@gulu.fo