hósdagur 7. desember 2017síða 50

VINNUBLAÐIÐ HJÁ MIÐLAHÚSINUM 22 Desember 2017 27 Vilmund Jacobsen Tavan í Leirvík hevur gjørt íløgur í maskinur í samband við eina roynd­arverkætlan at gagnnýta og meir­virka sild, og aftan fyri hesa verk­ætlan liggur ein longri søga. Stjóri í Tavuni er Ingvar Joensen, og tá Sosialurin vitjaði í Leirvík her­fyri, hittu vit bæði stjóran og íbirtaran, Johan Mortensen, ið partvís arbeiðir sum konsulentur. Á vitjanini í Tavuni fingu vit høvi at síggja royndarframleiðsluna, og vit sóu, hvussu sildalinjan er uppbygd - frá tí, at fiskurin kemur í tangabili í túnið, til sildabitarnir verða koyrdir í tunnur við laka. Um miðjan november í ár sendi Tavan fyrstu 200 tunnurnar við silda­bitum í bingju til svenska keyp­aran, sum hevði ein mann í Føroyum, meðan fyrstu sildanøgdirnar vórðu virkaðar. Ingvar Joensen sigur, at aftur­meld­ingarnar úr Svøríki hava verið góðar, og Tavan fekk eina samlaða bílegging í heyst á 2000 tunnur. Henda dagin, Sosialurin vitjaði, kom tangabilur við sild, sum Finnur Fríði hevði fiskað, og bilurin kom við jøvnum millumbili, soleiðis sum tey á virkinum megnaðu at arbeiða sildina undan. - So leingi, sum sildin liggur í sjógvi í kølitangum umborð á skip­in­um, har kuldin er minus eitt stig, liggur hon best, og tí taka vit ikki meira inn á virkið í senn, enn vit brúka so hvørt, sigur Ingvar Joensen. Stjórin vísir á, at framleiðslan av sildabitum í Tavuni ta fyrstu tíðina lá um 140 tunnur um døgnið, men málið var í fyrstu syfti at koma upp á 200 tunnur og seinni kanska upp á einar 12-14 tunnur um tíman við einari maskinu. At gera meira við sild Ingvar Joensen og Johan Mortensen hava havt ymiskt samstarv í skjótt 15 ár, og eitt nú hevur konsulenturin og íbirtarin tikið eina hond í við at útflyta og selja eitt nú rogn og brisling. Johan Mortensen vísir á, at á ferð­um uttanlands eru teir ofta komnir í samband við innflytarar av sild. - Svøríki telist millum tey lond, sum brúka ógvuliga stórar nøgdir av sild, og teir keypa nógv úr eitt nú Noregi. Okkara ynski og hugsan í nógv ár hevur verið, at høvdu vit bara kunnað gjørt okkurt meira við sildina í Føroyum, soleiðis sum føroyingar áður gjørdu, tá sildin skapti nógv arbeiðspláss. So hendi tað, at meira pelagiskur fiskur kemur í okkara sjógv, og keyp­arar síggja, at sildin gongur meira og meira vesturyvur. - Tað er eisini henda gongd, sum serliga í seinastuni hevur fingið svi­ar at spyrja, um tað ikki ber til at fáa sild úr Føroyum. Vit fegnast um tey uppsjóvarvirki, sum eru komin í gongd í Føroyum; tey størstu í Kolla­firði, Tvøroyri og Fuglafirði. Her verð­ur sildin serliga heilfryst, meðan bert ein minni partur verður skorin. Johan Mortensen sigur, at tað, sum Tavan alla tíðina hevur miðjað eftir, er at koma inn á tann markn­að­in, har sildin verður skorin í bitar í Føroyum og latin í gløs sum kons­erves. Hetta er nevniliga ein ógvuliga stórur marknaður í Skandinavia. - Eg eri tískil ógvuliga fegin um, at Tavan í ár hevur gjørt íløgur í mask­inur, samstundis sum vit hava fingið keyparar til sildabitarnar, og eg fegnist ikki minst um, at vit nú eru komin í gongd við hesi roynd­ar­verkætlan, sigur íbirtarin. Ov tíðliga at meta um Ingvar Joensen, stjóri í Tavuni, sig­ur, at sildin fyrst er farin um eina skilji­maskinu, og haðani úr kørunum í ein vaskipavn. Úr pavninum kemur sildin inn í skerihøllini, har hon á bondum verður lyft upp til flakamaskinuna. Úr flakamaskinuni fara fløkini í eina aðra maskinu, sum sker bitarnar. - Sildabitarnir fara í tunnur, og her fara umleið 84 kilo í hvørja tunnu, sum gevur umleið 5.200 bitar til­sam­ans. Stjórin vísir á, at allir bitarnir eru líka langir, og tað merkir, at teir aftaru verða eitt sindur lættari enn teir, sum eru skornir fremri á sildini. Síðan verða bitarnir sukursaltaðir og kryddaðir í tunnur. Johan Mortensen sigur, at silda­bit­arnir fara í miljónir av gløsum í Svøríki, og sviar eru kendir fyri at eta nógva sild, soleiðis sum teir altíð hava gjørt. Hann vísir á, at í londunum rundan um okkum hevur sild verið etin í langar tíðir, og sildamarknaðurin í Skandinaviu er velduga stórur. Tavan eltir slóðina hjá føroyingum SILDAFRAMLEIÐSLA HEVUR RØTUR NÓGV HUNDRAÐ ÁR AFTURI Í TÍÐINI, OG SØGUR ERU UM, AT GAMLI TRÓNDUR Í GØTU FYRI MEIRA ENN TÚSUND ÁRUM SÍÐAN FERÐAST NIÐUR TIL DANMARKAR Á SUMRI AT KEYPA SILD. Í SILDAVERTÍÐINI Í HEYST HEVUR TAVAN Í LEIRVÍK TIKIÐ UPP AFTUR TÁTTIN AT SKERA SILDABITAR, SUM EITT NÚ BAKKAFROST Á GLYVRUM ARBEIDDI VIÐ Í SÍNARI TÍÐ Her kemur sildin úr tangabili og beint inn í kørini í Tavuni Sildin er farin um skiljimaskinuna og stendur nú í kørum Úr kørunum fer sildin upp í henda pavnin og haðani inn í framleiðsluhøllina