hósdagur 4. januar 2018síða 24

FRÍGGJADAGUR 5. JANUAR 2018 SOSIALURIN 2 24 BROYTA LÓGINA SO ONNUR KUNNU ALA Á ALIFYRÐUM Broytingarnar, sum lagt verður upp til at gera í alilógini, fara at lata onnur sleppa at ala á alifyrðum – so reglan um “ein alifjørður – ein alari” verður slept ÁRNI GREGERSEN S tørsta málið hjá sit­andi samgongu – fiski­vinnu­ nýskipanin – er ikki meira enn samtykt í Løg­ting­ inum, fyrrenn eitt annað stórt vinnupolitiskt mál er sett á dags­ skrá. Landsstýrismaðurin við vinnu­ mál­um, Poul Michelsen, hevur lagt uppskot fyri tingið um at broyta alilógina. Í viðmerkingunum verður sagt, at endamálið við broytingunum er at fáa eina meira greiða og hósk­ andi lóg, sum betri hóskar til sjálvt endamálið: at skapa karmar fyri burðardyggari menning av ali­vinn­ uni, kappingarføri og lønsemi, Størsta broytingin í alil,ógini er helst, at farið verður frá um­sit­ing­ ar­regluni, sum er “ Ein alifjørður – ein alari”. Hetta er ein grundregla, sum hevur verið brúkt, síðani alingin av álvara kom fyri seg aftur eftir bakkøstini tey fyrstu mongu árini. Hetta er ein umsitingarlig regla, men er ikki staðfest í lógini.Talan er um eina fasta, umsitingarliga prak­sis. Hugsanin aftan fyri hesa meg­ in­reglu er, at ein alifjørður er ein hóskandi rakstrarlig eind við atliti til fyribyrging og niðurberjing av sjúku og sjúku- og smittuspjaðing hjá alifiski. Nú verður sagt í viðmerking­ un­um til broytingarnar í lógini, at reglan kann møguliga verða ein forðing fyri, at alivinnan kann menn­ast, m.a. við at farið verður und­ir aðrar hættir at ala, til dømis aling á landi (herundir rognkelsi) og aling av kræklingi og tara. Ein onnur broyting er eisini, at ná­greina hvørji loyvi telja við, tá ið eigaramark skal ásetast. Hetta verður eisini gjørt, so firðir og sund kunnu brúkast til annað enn laksa­aling fyri at skapa størri møgu­leikar fyri vøkstri og menn­ ing í alivinnuni. Mæla frá Atd fara frá grundregluni um “ein ali­fjørður – ein alari” hevur longu fingið mótstøðu. Í einum hoyringssvari, sum Bakka­frost og Luna í felag hava sent í sambandi við uppskotið, siga teir báðir Regin Jacobsen og Atli Greg­ersen, at allru framburður og all­ur vøkstur í føroysku alivinnuni sein­astu árini er væl grundaður á hesa umsitingarreglu. Ætlaðu broytingarnar hava við sær, at meira enn ein alari kemur inn á hvønn fjørð, sjálvt um tað ikki er laksaalari. Í hoyringssvarinum siga Regin Jacobsen og Atli Greg­ er­sen millum annað: -Hetta eer vandaleið at ganga og onki verður upplýst um, hvørt nøkur váðaagreining er gjørd av ein­ari so umfatandi broyting av fyri­sitingarligari prakasis. -Vísast kann á, at hesir nýggju loyv­ishavarar generelt ikki hava sama sterka áhuga í laksa­sjúku­ fyri­byrging, sum verazndi laksa­al­ arar hava, longu tí teir sjálvir ikki verða ávirkaðir av teimum trupul­ leik­um við sjúku og øðrum, sum laksaalarar hava so stóran áhuga í at fyribyrgja. Atli Gregersen og Regin Jacob­ sen leggja afturat, at tað var or­ sakað av dýrt keyptum roynd­um, at man setti í verk hesa um­sit­ing­ ar­reglu. Hetta hevur havt við sær, at tað hevur eydnast at fyri­byrgja sjúk­um og at alivinnan hev­ur kunnað arbeitt burðardygt. -Undir hesum atlitum hev­ ur meginreglan “ein alari – ein fjørður” ligið til grund fyri øllum broyt­ingum, sum hava verið gjørd­ ar higartil í rakstr­arkunn­gerð­ini. Tað er okkara áskoðan a nýggju áset­ingarnar um at sleppa hes­ari megin­reglu kunnu verða til óbóta­ ligan skaða fyri alivinnuna, siga teir báðir alistjóraarnir.