hósdagur 4. januar 2018síða 26

FRÍGGJADAGUR 5. JANUAR 2018 SOSIALURIN 2 26 Óli Jacobsen Siðsøga Óli Jacobsen 1.partur J ohanna Jacobsen var ættað úr Ytstahúsi á Skipanesi. Fólk minnast hana fram­ vegis sum ein kvinna, sum í Keypmannahavn tók sær av sínum ættarfólki. Hennara søga er er eisini søg­an um upprunan til bygdina Skipa­ nes, sum trívast skal eitt sindur í. Fyrsti maður at seta búgv á Skipanesi var Jacob Niclassen úr Jógvansstovu á Skála (1792- 1879). Kona hansara var Súsanna Maria Joensdatter (1798-1873) úr Steikarhúsi í Havn. Tey giftust í 1820. Jákup hevði - sum mangur tá í tíðini - lítið og einki at liva av. Hann søkti í 1837-38 amtið um eina trøð á Skipanesi. Amtið játtar honum trøðna við teimum treytum, at hann skuldi taka ímóti fólki, sum til dømis presti, sum ferðast út og inn eftir Skálafjørðinum, tí har var so langt millum húsini. Hann skuldi eisini føra fólk um fjørðin. Starvið at skjútsa prest helt fram í húsinum í trý ættarlið.Tey fluttu til Skipanes á sumri 1840. Børnini Tey bæði fingu seks børn, og vóru tey: Jógvan (1821-1903), ógiftur, vaks upp hjá abbanum í Havn. Hann gjørdist húskallur á Húsgarði í Syðrugøtu, haðani hann doyði út. Niclas (1823-1893), giftist við konu av Eiði, fekk fýra børn, men ættin er útdeyð. Susanne (1825-1904) giftist við Óla Hansen, í Tøðuni við Gøtu­ gjógv, Anna Sofie (1829-1910) giftist við Thomas Pedersen, har Niðri í Syðrugøtu. Tær báðar fingu stóra ætt í Gøtu. Jacob (1832-1916). Umrøddur niðanfyri. Julia Johanne (1835-?) Hon fór av landinum og giftist í Nykøbing Falster. Hjá Lenu Jákup Jacob Jacobsen (1832-1916), næst­ yngstur av børnunum, er fyrsti maður, sum er uppvaksin á Skipa­ nesi, og sum fær egin hús og egna trøð. Kona hansara var Johanna Malena Petersen, (1844-1929) úr Skálabotni. Tað er eftir henni, at Jákup enn í dag verður kallaður Lenu Jákup. Hetta bendir á eina megnar kvinnu. Mamma Johannu Malenu var Marin, sum var søgd at vera "óektað" barn hjá Schrøter presti í Hvalba. Tvær systrar komu í Skála­botn. Hin, Anna Sofía, giftist til Syðru­gøtu, har hon fekk eina stóra ætt. Jákup og Johanna Malena hava sett búgv undan 1870. Trøðin hjá Jákupi er uttasta trøðin á Skipanesi. Hann bygdi á trøðni, og tey húsini, sum nú standa har, verða enn kallað Ytstahús. Jacobina Heinesen, ommu­dótt­ irin, greiddi frá, at Lenu Jákup hevði til arbeiðis at laga húsa­ grundir og endaveggir úr gróti, soleiðis sum hús vanliga vórðu bygd tá í tíðini. Restin var timbur. Hansara arbeiðsøki var út eftir Skálafjørðinum. Men lønin var ikki tann stóra, 1 kr. um dagin, men tá fekst eisini fríur kostur. Veljast kundi ímillum hetta ella at fáa 2 kr. og sjálvur gjalda matin. Jákup plagdi at hava elsta sonin, Petur Jakku, við sær sum handlangara. Hann fekk onga løn, men mat fekk hann ókeypis. Jákup og Johanna Malena áttu sjey børn, tey vóru: Petur Jacob (1870-1953) Giftist tvær ferðir. Fyrru ferð við Onnu Sofíu Joensen (1867-1901) úr Svínáum. Seinnu ferð við Johannu Weihe (1869-1932) úr Søldarfirði. Børnini í fyrru giftu vóru Jákup Frederik, Elspa Sofía, Jóhanna, Nicolina, Petur Jákup og Amaliel. Í seinnu giftu fingu tey Hendrik og Petur. Peter Jacob varð sum elsti sonur verandi í Ytstahúsi. Hann var av raskastu monnum. Hevði fleiri gerði og akrar, har teir dyrkaðu korn. Hann hevði bát og var ofta á fjørðinum við sildagørnum. Hann var arbeiðsformaður, tá ið vegurin varð gjørdur úr Søldarfirði og til Gøtu. Hann las eisini sera nógv. Var hann ikki til arbeiðis, so sat hann og las, og hann var tískil eisini sera vitandi. Hann fekst eisini við at binda bøkur inn. Joen David (1872-1955) Hann giftist við Onnu Louisu Zachariassen (1880-1954) í Norðra­ gøtu. Tey fingu fleiri børn sum doyðu ung. Tey sum komu til vóru: Jacobina, Laura, Tummas, Zelinda, Erling og Frans. Joen David var heima, til hann var 17-18 ára gamal. Mamman vildi illa av við hann, tí hann var hennara eitt og alt. Men hann hevði brúk fyri at forvinna pening, og fór hann í Guttastovu í Syðrugøtu at vera. Her hevði hann tað sera gott. Seinni giftist hann til Norðragøtu, og búsettist har. Hann var kendur fyri sítt hegni. Thomas (1876-1947) Thomas giftist tvær ferðir. Fyrst við Elsebeth Mariu Hansen (1876- 1947) úr Mikladali. Seinnu ferð við Mathildu Magnussen (1898-1988) úr Søldarfirði. Í fyrru giftu komu til Hans Jákup, Johan Elias og Sofus, sum doyði við Immanuel. Í seinni giftu vóru børnini: Maria, Richard, Rob­ ert, Tummas, Ingvard og Valde­mar. Thomas búsettist á Skipanesi eftir at hann hevði hevði búð í Norðragøtu eitt skifti. Hann arbeiddi eitt skifti á eini hvalastøð í South Georgia, sum er ein partur av Falklandsoyggjunum. Sonurin, Valdemar, hevur fyrr greitt frá hesum í hesi røð. Hann er tann seinasti av børnum hjá hesum systkj­um, sum er á lívi. Maren Fredrikka (1879-1957) Hon giftist við Zacharias Zach­ ari­assen (1854-1921) Norðragøtu, og búsettist í Mortanstovu. Tey fingu børnini: Axel, Anna Katrina, Jóhanna Malena, Jákup og Esbern. Marin var eitt framúr álitisfólk, sum millum annað hevði postin. Her var eisini hjartarúm. Hjá henni vaks upp bæði ein sonur og ein abbasonur hjá Petur Jakku, beiggjanum. Sonur Peter Jac­ob var Amaliel, kallaður Malj­ar og abbasonurin var Albert í Tjørnu­ stovu, sum misti mammuna sum nýføðingur.. Elsebeth Susanna Marie Jacob­ sen. (1889-1908). Doyði av tub­erkl­um. Salomon Marius Jacobsen. (188- 1964). Hann flutti fyrst til Onglands og síðan til Amerika. Greitt verður frá honum í einum seinni parti. Johanna Malena Jacobine Jacobsen, (1887-1971) Tann næsta sum fór av landinum var Johanna. Vit hava fingið felt hennara søgu á blað. Sonur hennara Arne Dinesen skrivaði fyri nøkrum árum síðani um, hvussu tað gekk eini ungari gentu, sum fyri meira enn100 árum síðani valdi at royna nakað enn tað, sum annars hevði blivið hennara lív sum ung genta á Skipanesi. Tað eru framvegis nógvar søgur um kvinnur, sum ikki hava verið so kendar alment, men har partur teirra ikki lá eftir. Her er ein teirra JOHANNA Á SKIPANESI VILDI SLEPPA ÚT Í HEIM Nútíðarmynd av Skipanesi við tí eyðkenda nesinum, sum var ein góð skipahavn. Fyrstu hús á Skipanesi. Ytstahús á Skipanesi