hósdagur 1. februar 2018síða 20

FRÍGGJADAGUR 2. FEBRUAR 2018 SOSIALURIN 14 20 POLITIKKUR SKERPA REGLURNAR HJÁ ALIVINNUNI Avmarking av alirættindunum verður skarpari í broyttari lóg um aling. Vinnunevndin hevur fund í komandi viku um broytingarnar, sum landsstýrismaðurin við vinnumálum hevur skotið upp ÁRNI GREGERSEN V innunevndin hjá Løg­ tingi­num er helst tann nevnd­in, sum hevur havt truplastu málini at fáast við í hesum valskeiðnum. Í desember eydnaðist at gera eitt álit til nýskipan av fiskivinnuni. Tað logaruppskotið er samtykt og sett í gildi, men avgerazndi part­ urin um veiðugjald liggur fram­ vegis í nevndini. Vinnunevndin hevur fingið longda freist til 16.februar at koma við álitið um júst hetta málið. Men samstundis sum lógin um veiðu­gjald skal viðgerast, so hevur sama nevnd eisini fingið upskotið um nýggja alilóg til viðgerðar. Hetta er eitt lógaruppskot, sum minst hevur líka stóran fíggjar­ ligan týdning, sum lógin um fyri­sit­ ing av sjófeingi, umframt at hetta eisini kemur inn á, hvør skal hava rætt tila t ala í Føroyum. Stóri spurningurin er um tað eru pláss fyri fleiri sjógvalarum í Før­oyum, enn teimum sum longu eru á marknaðinum. Hinvegin so ger tøknin og nýggir mátar at hugsa aling uppá, at tað kanska upp­standa aðrir alimøguleikar – bæði av laksi men eisini av øðrum kring Føroyar og á landi í Føroyum. Vinnunevndin hevur fingið hóp­ in av hoyringsskrivum at fyrihalda seg til, men grundleggjandi sær út til at myndugleikin heldur, at tað er rættari at tað er hann, sum gevur loyvir til aling, heldur enn tað eru verandi alarar, sum avgeraz, um nakar annar sleppur at ala í Før­ oyum. Tann grundleggjandi reglan um “ein alifjørður – ein alari” er tað, sum alararnir halda fast um, meðan politiski myndugleikin heldur, at tað kanska kann vera pláss til onnur sløg av aling, hóast ein alari alir lakss á einum firði. Onnur aling og fiskiskapur Aftanfyri hetta er, at seianstu árini hava fleiri nýggj sløg av aling tikið seg upp. Taraaling Í uppskotinum verður sett nýggj § 6 a inn í alilógina, sum heimilar landsstýrismanninum í kunn­gerð at áseta, hvørji sjóøki kunnu verða nýtt til aling. Reglan í fyrisitingarligari prak­ sis “ein fjørður, ein alari” verður sett inn í § 6 a og broytt soleiðis, at tað verður betri atgongd hjá nýggj­um aktørum til aliøkini á landi og á sjónum, fyri at skapa størri møguleikar fyri vøkstri og menn­ing í alivinnuni. Alilógin fevnir um alla aling – tað vil siga eisini um tara­aling og skeljaaling, uttan at hetta er tilskilað í nýggja lógar­upp­skoti­ num. Bakkafrost og Luna meta tað vra av stórum týdningi, at tað verður nágreinað, at tan bert er um loyvir, sum eru leys atd søkja. Loyv­ir, sum skulu endurnýggjast eftir at verandi loyvistíð er úti ikki eru nýggj og tøk. Verður tað ikki soleiðis, so taka feløg­ini ikki undir við ásetingini í upp­skotinum. Heilsufrøðiliga Starvsstovan mælir til at byrja við einari varis­ ligari og skipaðari tilgongd, har ali­ um­sitingin kann leggja eina ætlan fyri hvørjir firðir verða latnir upp fyri aðrari aling í byrjanini og at strong krøv verða sett fyri sótt­ reinsan av vatni, sum kemur bæði inn og út. Burðardygg aling Í sambandi við broytingarnar í alilógini verður sagt í við­merk­ ing­unum, at tað framgongur ikki greitt av galdandi lóg, og heldur ikki av viðmerkingunum til lóg­ ina, hvat liggur í orðingini ”at skapa karmar fyri burðardyggari menn­ ing av alivinnuni.” Lívfrøðilig atlit, herundir atlit at umhvørvinum, fiskasjúkum og mat­vørutrygd, verða í útgangsstøði Poul Michelsen landsstýrismaður við vinnumálum, hevur lagt uppskot um broytingar í alilógini fyri tingið