hósdagur 1. februar 2018síða 21

FRÍGGJADAGUR 2. FEBRUAR 2018 SOSIALURIN 14 21 regulerað í viðkomandi lóggávu, ávika­vist í djórasjúkulógini, og um­hvørvis­verndarlógini og mat­ vøru­lógini. Tað eru myndugleikarnir eftir teirri lóggávuni, ávikavist djóra­ sjúku­myndugleikin og umhvørvis­ myndug­leikin, sum í útgangsstøði taka avgerðir, sum innihalda met­ ingar, har hesi atlit verða tikin við í metingina. Í hoyringarsvarunum hava Hav­ stovan og Umhvørvisstovan víst á, at tað er lítil vitan um vistfrøðina á firðunum, og eisini Heilsufrøðiliga starvsstovan hevur víst á hetta. Tað er tí týdningarmikið, verður sagt í hoyringssvarunum, at vist­ frøðin og tann ávirkan, alingin hevur, verður kannað og lýst. Sagt verður víðari, at tað er neyðugt, at arbeiðið við doku­ menta­tión av leiklutinum hjá ali­ vinnuni í vistskipanunum liggur í ali­lógini og, at hetta eigur at verða álagt alivinnuni at fíggja, tá tað er rími­ligt, at alivinnan dokumenterar sína støðu í vistskipanunum. Havstovan hevur skotið upp, at tað í alilógini verður ásett, at ein ávísur partur av út­flutnings­virði­ num av ali­fiski­num verður settur í ein aligrunn, ið fíggjar gransk­ ingar­verkætlanir við tilknýti til aling, Til dømis innan umhvørvi og djóra­sjúkur. Umhvørvisstovan sigur, at krav um árinsmetingar eigur at vera í ali­lóggávuni. Tær kanningar, sum Um­ hvørvis­stovan ger í sambandi við umhvørvisgóðkenningar, eru botn­kanningar undir og nærindis ali­ringunum, men eru ikki meira umfatandi botnkanningar av, hvørja ávirkan alibrúkið hevur á umhvørvið uttan fyri økið undir og nærindis aliringunum. Eigaraviðurskiftini Í uppskotinum til tær stóru broy­t­ ingarnar í alilógini verða reglurnar við­víkjandi eigaraviðurskiftunum broyttar. Staðfest verður, at ongin kann eiga meira enn 50 prosent av ali­ loyvunum og ei heldur at hava ræði á meira enn 50 prosentum. Í hesum ásetingum verður sagt, at ikki ber til at eiga meira enn 20 pro­sent av rættindunum í øðrm felag, uttan so at tað tá telir við, sum fullur lutur. Tað verður eftir uppskotinum ná­greinað, júst hvørji aliloyvi telja við í mun til eigaramarkið. Við ver­ andi lóggávu eru fleiri “ikki-vinnu­ lig” loyvi, sum telja við. Dømi um hetta eru lívfiskaloyvi og loyvi at ala tosk. Eigaramarkið verður eftir upp­ skotinum grundað á aliloyvi til aling av matfiski á sjónum, tað eru. vinnulig laksaaliloyvi. Vinnuligt alivirksemi við fram­ leiðslu av laksi á sjónum kastar nógv av sær. Samstundis eru tey sjóøkir (innan­fyri landoddarnar), sum við verandi tøkni og lívfrøðiligum krøv­um, eru nýtilig til laksaaling á sjón­um, lítil í vídd. Talið á møguligum laksa­ali­loyv­ um er tí minni enn áhugin at fáa slík loyvi. Vinnuligu laksaaliloyvini á sjón­ um hava stórt virði. Sostatt eru tað eftir uppskotinum hesi loyvi, sum eigara­markið fevnir um. Hesar broytingarnar eftir upp­ skotinum hava við sær, at talið av aliloyvum, sum telja við í eigara­ markinum, fer úr verandi 25 ali­ loyv­um niður í 22 aliloyvi eftir gald­andi rakstrarkunngerð. Eigaramarkið verður á hendan hátt meira neyvt eitt mát fyri, hvussu stóran part av alifirðunum til aling av matfiski á sjónum ein alari í mesta lagi kann leggja hald á. Aliloyvi til aling av øðrum fiska­ sløgum enn matfiski á sjónum verða ikki tald við í eigaramarkið, so sum skeljaaling, taraaling og aling á landi. Slík loyvi eru ikki at rokna sum eitt avmarkað tilfeingi, og við ver­andi tøkni er einans talan um marginala framleiðslu. Heldur ikki verða loyvi til roynd­ar- og menningarætlanir, við nýggjari tøkni á nýggjum ali­ økjum offshore, fevnd av eigara­ markinum. Umframt at talan í slíkum før­ um ikki er um avmarkað til­feingi, so vil eitt undantak frá eigara­ markinum stuðla undir menn­ ing og innovatión í føroysku ali­ vinnuni. Luna alir í Vágum og í Vestmanna Bakkafrost er á Gøtuví, Sundalagnum og í Norðoyggjum Marine Harvest hevur høvuðssætið á Hellunum, men alir í Norðara parti av Sundlagnum