hósdagur 4. november 2004síða 14

26 Nr. 211 - 4. november 2004 Nr. 211 - 4. november 2004 27 Á pappírinum var tað klaverspælarin og komponisturin Lud- wig van Beethoven (1770-1827), ið varð settur í hásætið, tá ið Føroya Symfoni- orkestur hevði kon- sert í Norðurlanda- húsinum sunnudagin 31. oktober. Men tá avtornaði var tað serstakliga Jóhannes Andreasen, umframt Bernharður Wilkin- son og Føroya Symfoniorkestur, sum stjól stórsta partin av myndini KONSERTUMMÆLI Tór Verland Johansen Við ouverturuni til syrgi- leikin "Egmont" eftir Goethe, Op. 84, fekk Før- oya Symfoniorkestur eina sera góða byrjan. Spælið var neyvt, intonatiónin ser- stakliga góð og við Bern- harði á odda gjørdist over- turan ógvuliga dynamisk og fjølbroytt. Tað boðaði avgjørt frá góðum. Jóhannes Andreasen í heimsklassa Næst á skránni var klaver- konsert nr. 1, Op. 15, ið Beethoven skrivaði sum 25 ára gamal. Í veruleikanum var tað sum pianistur og ikki sum tónaskald, at Beethoven av fyrstan tíð gjørdist gitin. Av góðum orsøkum eru ongar upp- tøkur av sjálvum Beet-hov- en, men torført er at ímynda sær, at hann kann hava gjørt tað nógv betur enn okkara Jóhannes Andreasen. Tað virtuosa og kenslu- borna spælið, sum Jóhann- es borðreiddi við, bergtók fólkið so mikið, at longu eftir fyrsta sats byrjaðu summi spontant at klappa - sum um tey júst høvdu verið vitni til eina mega feita jazzsolo, ið bara mátti rósast her og nú. Tað stóð óiva á hjá nógvum av teim- um, ið vita at tað er "fy-fy" at klappa, áðrenn allir satsir eru spældir, tí tað var veru- liga einastandandi spæl. Fólk sótu sum á nálum. Tað vóru nevnliga ikki bara samanhangandi tónar, men veruligur tónleikur, sum floymdi úr stóra flyg- ilinum. Jóhannes var eitt við flygilið - eins og orkestrið og Jóhannes vóru ein eind. Serstakliga var tað vakurt at hoyra, hvussu væl bassurin á flygilinum og fagottin fylgdust. Sum var tað sami persónur, ið spældi á bæði ljóðførini. Eftir at Bernharður hegn- isliga hevði vent sær ímóti áhoyrarunum og við einari lættari og høfligari rørslu hevði givið teimum tekin um, at Jóhannes og or- kestrið ikki skuldi fagnast - enn, varð skjøtul settur á næsta satsin. Í tí stilla largo, sum gongur í tí torføra As- dur, var tað ein fragd at hoyra hvussu væl orkestrið megnaði at fylgja Jóhann- esi. Av og á fekk ein ein feril av, hvussu krevjandi tað er hjá einum dirigenti at fáa orkestri í hesum seina tempo at leggja seg heilt tætt at spælinum hjá solist- inum, men við tí neyva og dugnaliga Bernharði sum bindiliði, eydnaðist tað av- bera væl. Triði og seinasti satsur var sum tann fyrsti: Stutt og greitt, heilt einastandandi! Meðan orkestrið orkumikið og dynamiskt dundraði, dansaðu fingrarnir hjá Jóhannesi upp og niður á klaveriaturinum, og góvu áhoyrarunum eina kenslu av, at hesin maður hevði eina rúgvu av yvirskoti. Sum var tað tað lættasta í verðini, ja sum um hann bara stuttleikaði sær saman við Beethoven. Og óivað gjørdi hann tað. Í øllum førum var tað sera hugtak- andi at uppliva og hoyra, at vit her á okkara klettum hava ein virtous í heims- klassa! Ótrúligt! Symfoni nr. 5 í c-moll, Op. 67 Eftir steðgin var lagnu- symfoniin á skránni. Tað var við eini undarligari kenslu at farið var inn aftur í salin. Vónirnar eftir fyrru Veljarafundur í samband við komunuvalið verð- ur í Sørvági hós- kvøldið klokkan 19.00 Umboð fyri allar listarnar, sum stilla upp til kommunuvalið, verða við á fundin- um VALFUNDUR Edvard Joensen Fyri fyrstu ferð verður almennur veljarafundur í samband við komm- unuval í Sørvági. Allir fýra listarnir, sum stilla upp til valið, verða um- boðaðir á fundinum, sum Torry Niclasen, skúlastjóri, fer at stjórna. Veljarafundurin verð- ur í skúlanum klokkan 19.00, siga fyrireikar- arnir. Fundurin verður skipaður sum vanligir veljarafundir plaga at vera. Fyrst fáa listarnir eitt korter í part at leggja síni sjónarmið fram. Síðan verður høvi hjá almenninginum at seta teimum, sum sita við pallborðið, spurningar. Til hetta er sett av eini trý korter til ein tíma, siga fyrireikararnir. Sagt verður, at tað fyrr hevur verið roynt at fáa ein slíkan fund í lag, men áhugi hevur ikki víst seg at verið fyri tí. Serliga millum valevnini hevur hann verið lítil. Tað er óheppið, at so er, siga fyrireikararnir. Tí slíkir fundir eiga at vera við til at økja áhug- an fyri veruligum kommunalpolitikki og ikki bara familjupoli- tikki, sum ein teirra, sum stendur fyri, tekur til. Her hava fólk møgu- leika at leggja sínar visiónir fyri almenning- in, og veljarin hevur møguleika at minna tey, sum skulu mynda bygdarráðið komandi fýra árini, á, hvat hann heldur vera av týdningi at fáa framt. Men hesaferð er hug- burðurin so vendur so- leiðis, at allir listar hava játtað at vera við á fund- inum, og tað kann bara økja almenna áhugan fyri kommunalpolitikki, meta fyrireikararnir av fyrsta almenna komm- unuvalfundinum í Sør- vági. Valfundur í Sørvági Ísak Sambleben: - Góð konsert! Serstakliga varð eg yvirraskaður yvir klaverkonsertina! Jóhannes spældi heilt fantastiskt! - Tá lagnusymfoniin varð spæld, merkti man, at orkestrið spældi seg heitari og heitari fyri síðan at enda við einum braki í tí stóru finaluni. Heri Joensen og Sigrid Dalsgaard: - Einastandandi konsert! Fimta symfoniin hjá Beethoven er eitt sera kraftmikið verk, og tað eydnaðist ómetaliga væl hjá orkestrinum at bera fram hesa orku. Tað var ikki bert Beethoven, men eisini Jóhannes Andreassen, sum fingu Hera og Sigrid at fara til konsert. - Tað er stutt síðan at vit fluttu heim aftur til Føroyar, so vit hava ikki verið fastir áhoyrarar hjá Føroyar Symfoniorkestri, men eftir konsertina í dag er eingin ivi um at vit fara aftur. Magnus Pauli Magnussen: – Tað var eitt stór upplivilsi! Serliga tann seinasti satsurin var fantastiskur! Magnus Pauli er ikki uppvaksin við klassiskum tónleiki, men síðan sonurin (Dávur Magnussen, red.) fór at spæla við Føroya Symfoni- orkestri, er hann javnan áhoyrari til konsertirnar: – Sonur mín plagar at flenna at mær, tí eg havi ikki forstand uppá tað. Magnus Pauli leggur afturat, at tað er musikk- skúlanum fyri at takka, at tað yvirhøvur er eitt Føroya Symfoniorkestur og fýlist í hesum sambandi á forstáilsi fyri tónleikinum: – Tá ið pengar skulu sparast, so gongur tað útyvir tónleikin. Tað er stórt spell, tí tað tekur langa tíð at byggja upp, men onga tíð at bróta niður. helvt vóru í hæddini, men samstundis var tað eitt iva- mál um nú eisini orkestrið - uttan Jóhannes Andreasen - einsamalt kundi halda tað einastandandi høga støðið. Óneyðugt var at stúra. Tað kundi - og gjørdi - tað! Tað var deiligt at hoyra og síggja Føroya Symfoni- orkestur spæla hesa kendu og krevjandi symfoni. Tað sigst, at teir fýra fyrstu tónarnir - da da da daaaam - er lagnan, ið bankar uppá dyrnar. Men eisini verður sagt, at hesir tónar boða frá nýggjum mátti og nýggjum degi. Soleiðis sýntist tað, tá ið orkestrið við Bernharði sum skipara, meistarliga gav áhoyrarunum krás fyri oyra. Kontrabassarnir og cello’irnar løgdu djúpar lunnar undir, og við fyrstu violinunum á odda struku allir strúkararnir lætt avstað fyri síðan at venda aftur til buldur og brak saman við paukum og træ- og mess- ingblásarunum. Mitt í øllum rokanum ein orkumikil Bernharður, ið við ótrúligum akrobatisk- um rørslum stjórnaði, so tað stóð eftir. Stundum var hann sum ein risi á at líta og aðra tíðir sum ein lítil mús. Tað er einki at ivast í, at Berharður eigur ein stóran part av æruna av, at Føroya Symfoniorkestur hevur fingið nýggjan mátt og nýggja megi. Besta konsertin higartil Samanumtikið var tað í allar mátar ein framúr góð konsert. Hóast tað er vorið so væl umtókt at geva stjørnur til ditt og datt, vil eg ikki gera tað. Men um eg skuldi gjørt tað, so hevði eg nokk givið seks stjørnur av seks møguligum. Orsøkin er einføld: 53. konsertin hjá Føroya Symfoniorkestur var møguliga tann allar besta hjá orkestrinum nakr- antíð. Ella kanska rættari: Besta higartil. Spennandi verður nevnliga at hoyra, hvat liggur fyri framman. Einastandandi Tað var totalt útselt tá ið Føroya Symfoniorkestur saman við Jóhannes Andreasen sunnudagin hevði sett Beethoven stevnu. Tað var gott, tí tað, sum varð borðreitt áhoyrarunum, var einastandandi. Mynd: Jens Kristian Vang Av góðum orsøkum eru ongar upptøkur av sjálvum Beethoven, men torført er at ímynda sær, at hann kann hava gjørt tað nógv betur enn okkara Jóhannes Andreasen Mynd: Jens Kristian Vang Griffilin í SMS hevur latið gjørt ein serfør- oyskan kalendara fyri 2005. Ein kalendari, sum ger tað lættari at samskipa arbeiði, frítíð og familju. Og ein kalendari, sum gevur tær nógvar upplýsingar. Kalendari 2005 er ein dagkalendari við einum degi á hvørjari síðu. Sniðið er snotuligt, og plastperman við snyrils- ryggi ger hann fittligan og lættan at handfara. Til dagarnar eru hent- ar upplýsingar skipaðar eftir ávísum leisti. Her eru føroyskir merkis- dagar og halgidagar. Um týsdagin 18. januar stendur til dømis: Gamli trettandi. Gomlu jól enda. Vilt tú vera ríkur, skalt tú gomlu trettandu nátt ganga út og sita á kjørbreyt. Leygardagin 1. oktober stendur: Loyvt at skjóta lunda, lomviga og álku til 20. januar, og skarv til 30. november. Annars er mangt ann- að at finna aftast, sum vit eru von í slíkum kalendarum. Eingin før- oyskur kalendari uttan streymtalvu og haraftrat eru føroysk postnumm- ur, mát og vekt, hent telefonnummur og kort við tímaskifti við. Kalendari 2005 er prentaður hjá Mayland í Danmark, sum gevur líknandi kalendarar út. Kalendarin fæst í bóka- handlum kring landið. Føroyski kalend- arin 2005 er komin Nú er eisini føroyskur Mayland-kalendari at fáa C M Y K 27 26