hósdagur 5. apríl 2018síða 32

FRÍGGJADAGUR 6. APRÍL 2018 SOSIALURIN 39 32 Hvítar páskir í kvenkyni Høgni Djurhuus fekk Móðurmáls­ virðislønina 2012 H etta vóru so tær hesaferð. Pásk­ irnar. Gleði­ligar hvítar páskir. Nógvir frídagar, seks ella fleiri hjá teimum flestu. Tríggir hjá øðrum. Tveir hjá mær og øðrum, sum arbeiða halgidagar. Men kristna høgtíðin er fyri øll, eisini fyri okkum ateistar. Vit hava eisini frí dagar, sum annars høvdu verið yrkadagar, og drekka eisini páskabryggj. Okkurt gott hevur kristin­dóm­ urin gjørt okkum, hóast alt. Hví halda vit páskir? Jú, tær byrja illa við einum deyðadómi, sum verður framdur á øgiligan hátt. Men tær enda væl við upp­ reisn, hann reis og fór til himmals, helst tann vegin. Páskirnar hava týdning, so stór­ an týdning, at vetrartíðin seinna varð flutt eina viku. Eingin skal koma ov seint páskadag. Vónandi kom eingin ov seint til konfirmasjónirnar pálmasunnudag. Konfirmasjón, eitt kristið lokabragd. Fyrst verða børnini doypt, áðr­ enn tey hava skil fyri at hugsa um spurningarnar og kunnu svara, onkur vaksin svar­ ar ja fyri tey. So er kirkjan aftur eftir teimum fyri at vita, um tann vaksni svar­ arin meinti ja. Tey ungu verða drigin inn í kirkjuna at standa til svars, áðrenn tey duga rættiliga at hugsa og svara sjálvandi ja. So hevur kirkj­ an tryggjað seg. Men tey, sum verða fermd, hugsa bara um gáv­urnar, og einki annað. Tað er sum á jólum. Gávur, ikki Gud ella Jesus ella onkur annar har uppi. Hvussu nógvar 1000 krónur fekst tú? Hvørjum svaraði tú ja, hoyrdi tú spurningarnar? 20.000, áni tað ikki og nei..? Peng­ar eru alt. Gleðiligar hvítar páskir. Vit fáu, sum virða málið sum tað er, ella eigur at vera, eitt bend­ ing­armál, sum ikki er kyns­leyst, og hevur bæði eintal og fleirtal, undr­ að­ust á høgtíðini, sum var. Hon var líka ofta í hvørkikyni sum í tí rætta kven­kyninum. Góð páskir. Eintal og fleirtal ella tvey kyn í somu heilsan, ella bara fávitska. Jól eru eisini í eintali og fleirtali, hóast eingin enn sigur gleðiligt jól. Men nógv siga góð páskir. Hesar høgtíðir eru sjálvandi í fleir­tali, tí tær vara so nógvar dag­ ar. Samfelagið liggur bakk í tvær vik­ur á jólum og á páskum, tí øll hava frí. Óført við høgtíðum, sama, hvat kynið er, tí frídagarnir eru nógvir, takk Jesus fyri teir. Teir, allar frídagarnar, høvdu Maria og Jósef ikki. Barsilsskipanin var ikki komin tá. Tey eru farin at sløkkja øll gøtu­ ljós í ein tíma um árið. Earth hour, kallast tað, komið uttaneftir, ikki úr USA gjøgnum Danmark, men úr Avstralia gjøgnum Danmark. Undarligur og býttur ósiður, men sjálvandi eru Føroyar (fleirtal) við, tá Danmark er við. Hjá mær er annars hálvur earth tími hvønn arbeiðsmorgun, tí onnur hvør gøtulykt er sløkt og rætti­liga myrkt at ganga. Hugdi í orðabókina. Har stend­ ur, gamaní í klombrum, at várið er van­liga mars, apríl og mai. Várið er vetrarmánaðirnir mars, apríl og mai. Og annars er har í bókini stóru ein rúgva av orðum, sum byrja við vár, tríggir teigar á leið. Men tey eru øll gjørd, áðrenn globala, heimsfevnda, upphitingin byrjaði. Globala upphitingin hitnar ella kóln­ar. Vit kunnu ugga okkum við, at kavi og frost vóru eisini í Dan­ mark. Upphitingin er ikki global, hon er lokal á Norðpólinum. Her hjá okkum verður ikki lýggj­ari, tvørturímóti. Vit eru undir frost­markinum. Men, sum so ofta sagt, alt er relativt, lutfalsligt, treytað. Tí er globalt viðhvørt lokalt. Steinsovandi vársins sangur. Bein­frystur vetrarsangur. Høgni Djurhuus Telegraph: Laura er tann góði føroyski samverjin T ilvildarligar, vinaligar gerðir. Tá ein fremm­ andur sýnir tær óvænt­ að­an blíðskap. Tað hend­ir kanska oftari, enn vit geva okk­um far um. Enski miðilin the Tele­graph hevur spurt síni ferða­lívs­tíð­inda­ fólk um at siga sær nakrar søgur, tá tey hava møtt góðum samverjum á ferðum teirra. Millum teirra verður ein føroyingur nevndur. Tað er Marcel Theroux, sum sigur frá blíðu konuni, sum hann møtti í Tjørnuvík. Hann greiðir frá, at tað var ikki fyrr enn han sat til borðs, at hann skilti, at hetta var ikki hvør sum helst. Hetta var væl umtókta føroyska sjón­leik­ar­ kvinnan Laura Joensen. - Tað var sum um at Helen Mirren (oscarvinnandi sjónleikari) hevði bjóðað einum fremmandum heim til postai og eplamorl, skrivar Marcel Theroux. Hann greiðir frá, at hann møtti systkinadóttir Lauru á einum gongutúri í føroysku náttúruni. Í prátinum nevndi hann, at hann kundi hugsað sær at smakka okk­ urt av føroyska matinum. Tá Laura Joensen fekk frænir av hesum, bjóð­aði hon honum til døgurða dag­in eftir. - Hon bjóðaði mær ræst kjøt, sum luktaði sum bláur ostur, tvøst, og eina sós úr seyðagøgnum, nevnd garnatálg, sum verður etin saman við turkaðum fiski, greiðir Marcel Theraux frá. Tískil kallar hann Lauru Joen­ sen fyri tann góða, føroyska sam­ verj­an. Leygardagin 7. apríl kl 15.00 verð­ur Barnafestivalurin 2018 sett­ur. Til setanina fer eitt barnakór at syngja, tvær fittar lundapisur flúgva framvið og onkrar løgnar verur fara at dansa grønlendskan maskudans. Eisini vitjar vælkenda røddin hjá Jonnu Fritsdóttir Mort­ ensen út barnaútvarpinum, sum fer at seta festivalin og lata barna­ fram­sýningina hjá Hansinu Iver­ sen, Sansarúm upp.  Skráin fyri barnafestivalin er á tremur við tiltøkan fyri børn í øllum aldrum.Byrjað verður við vitjan úr Grønlandi og eini stutt­ lig­ari verk­stovu í grøn­lendsk­ um maskudansi. Verk­stovan er ókeyp­is og er, um­framt at vera sera lærurík, ein tryggur máti at fáa vant látur­muskl­arnar. Tá ið liðugt er at dansa, verður farið til sjón­leik. Barna­festi­val­urin fær nevni­liga vitjan av spæl­andi og sjarm­erandi svenska einmans­leik­ in­um ”Inferno”.  Umframt Sansarúm, sum er ein framsýning við absrtraktari list fyri børn, letur eisini ein video­ framsýning upp hendan leyg­ar­ dagin við stuttfilmum, sum før­ oysk børn hava gjørt.  Sunnudagin verður farið til konsert. Vælumtóktu barna­kon­ sert­irnar hjá Føroya Symfoni­ork­ estri eru fastur táttur á barna­festi­ val­inum, og í ár verður tað søgan hjá Edwardi Fuglø um vitapassaran Poetikus, sum verður søgd við orð­ um, tónleiki og myndum.  Mánadagur til fríggjadag eru halgaðir barnagarðum og skúl­um. Tá koma eini 5000 børn í Norð­ur­ landa­húsið at uppliva list og ment­ an á allarhægsta stigi.  Endabresturin av barna­ festivalinum er eitt heilt vikuskifti av fjølbroyttum upplivingum til all­ar aldursbólkar. Tey allaryngstu (1-5 ár) sleppa til sirkus við írska bólk­inum Fidget Feet, sum fram­ føra fittu og vøkru sýningina ”Strange Feathers” um tveir løgn­ ar fuglar, sum royna at læra seg at flúgva. Eisini sleppa tey yngstu (3-6 ár) til spildurnýggja barna­ leikin ”Luddi og Lundisa”. Til tey, sum eru eitt sindur eldri (7-13 ár), verð­ur ein ævintýrakend frá­søgu­ kon­sert, har Annfinnur Hein­e­sen og tónleikabólkurin hettar­her endugeva søgur frá okkara for­ fedr­um. Og til tey elstu (10-17 ár) verð­ur ein spennandi konsert við bólk­inum Dánjal.  Barnafestivalurin er 7.-15. apríl. Sí skránna á nlh.fo.