hósdagur 22. mars 2018síða 36

VINNUBLAÐIÐ HJÁ MIÐLAHÚSINUM 8 mars 2018 23 Vilmund Jacobsen Jógvan Elias Joensen í Leirvík, sum er føddur hin 28. desember í 1930 og sum soleiðis er 87 ára gamal, er formaður í nevndini aftan fyri gull­laksa­virkið Tavuna í Leirvík. Hann er sonur Hjalmar úr Leirvík og Thildu úr Miðvági, sum fingu tvey børn. Fyrst fingu tey ein Jógvan Elias, sum varð føddur í 1928, men sum eitt ára gamal í desember í 1929 doyði av meningi­tis. Núverandi nevndarformaðurin í Tavuni, Jógvan Elias Joensen, varð uppkallaður eftir beiggja sínum. Sum ein av teimum fyrstu bygdar­dreingjun­ um í Leirvík tók hann realskúlaprógv í 1948. Eftir at hava lokið realskúlan, fór Jógvan Elias Joensen til Danmarkar, har hann fekk handils­prógv hjá Købmandsskolen í Keyp­ manna­havn í 1954 og hægri handilsprógv frá Niels Brock’s Handelsskole í 1956. Í 1957 giftist hann Kristionnu Lervig, sum doyði í januar í 2011. Kristianna var formaður í bygdar­hús­nevnd­ ini heilt frá byrjan í 1981, og tað er ikki at taka munnin ov fullan av siga, at hon øll árini var ein ímynd av bygdarhúsinum í Leirvík, sum hon og maðurin saman við øðrum góðum fólkum í bygdini vórðu við til at reisa á føtur. Ungur í álitisstørv Jógvan Elias Joensen byrjaði sum ungur í skriv­stovustarvi hjá P/F Poul Hansen heilsølu. Fyrstu seks árini var hann á deildini í Havn, og í 1960 flutti hann inn á Glyvrar at arbeiða, har hann gjørdist leiðari á eysturoyardeildini hjá Poul Hansen og var har í samfull 24 ár. Deildin á Glyvrum læt aftur í 1990, og eftir tað arbeiddi hann nøkur ár fyri heilsøluna úr Leir­vík, har hann og konan eisini róku mat­ vøru­handil. Tilsamans var Jógvan Elias Joensen knýttur at P/F Poul Hansen í eini 35 ár. Tað var, tá pápin gjørdist sjúkur og gavst við handlinum, at Jógvan Elias keypti ognina og læt handilin, sum tey kallaðu Bakkabúðina, upp aftur. Í 1970 gjørdist Bakkabúðin fyrsti sjálv­tøku­ handil í Leirvík, og í 2003 góvust hjúnini við handils­virkseminum í Leirvík. Áðrenn vit koma til sólskinssøguna um gull­laksavirkið Tavuna í Leirvík, hoyrir við upp í søguna um Jógvan Elias Joensen, at hann í stív­liga 20 ár - árini frá 1979 til ár 2000 - var í nevndini í Norðoya Sparikassa, harav hann seinastu fýra árini var formaður. Politikkur hevur ongantíð verið lívið hjá hinum 87 ára gamla, men saman Georg Johanne­sen vóru teir báðir í mong ár kommunalir grannskoðarar, eins og Jógvan Elias í sínari tíð eitt skifti eisini var grannskoðari hjá flakavirkinum Frost í Leirvík. Ein sólskinssøga Jógvan Elias Joensen hevur í mong ár verið virkin innan vinnulívið í Leirvík, eins og hann í sínari tíð eisini var reiðari á onkrum skipum. Pápin var ein av stovnarunum og í nevndini í flaka­virkinum Frost, sum hevur røtur aftur til seinnu hálvu av fimmtiárunum. Tá pápin doyr í 1966, verður Jógvan Elias valdur í nevndina í Frost, har hann gjørd­ist for­ mað­ur í 1970 og verður verandi nevndar­for­ mað­ur heilt fram til 1994, tá Frost fer í søguna sum vanligt flakavirki. Men, tað tók ikki langa tíð, til virkið í Leirvík byrjaði aftur. Saman við trimum øðrum, Osmundi Justinus­sen, Ingvari Joensen og Jóan Magnusi Ras­mussen, stovnaði Jógvan Elias Joensen gull­laksavirkið Tavuna, sum gjørdist ein verulig sól­skinssøga, og øll árini síðan hevur hann verið nevndarformaður í felagnum. Ingvar Joensen var seinasti stjóri í Frost, Jóan Magnus Rasmussen var bókhaldari hjá Os­mundi Justinussen, sum hevði bátarnar - og sjálvur var Jógvan Elias Joensen nevndar­for­ maður í Frost. Hetta var líka sum orsøkin til, at tað vóru teir fýra, sum saman stovnaðu gulllaksavirkið Tavuna. Gulllaksur og upsi Mikudagin, tá Sosialurin hitti Jógvan Elias Joen­sen í Leirvík, og vit sótu í hugnaligu stovu hansara og skiftu orð, sigur hann, at soleiðis: - Vit arbeiddu nakað av gulllaksi í Frost sein­astu tvey árini, áðrenn virkið læt aftur, og hesa tíðina fingu vit eina ábending um, at hetta var ein møguleiki. Í byrjanini leigaðu vit flaka­ virkið, men tað var ein klasulur í leigu­av­taluni og seinni í keypsavtaluni um, at vit ikki skuldu arbeiða vanlig botnfiskasløg undan Føroyum. Gulllaksavertíðin er frá apríl og til nakað út á heystið, og tá ikki bar til at arbeiða vanligan botn­fisk í vetrarhálvuni, gjørdist veturin ein av­ bjóð­ing hjá gulllaksavirkinum í Leirvík. - Men, sum tíðin gekk, kundu vit fara undir at arbeiða upsa í vetrarhálvuni, og hóast færri fólk eru til arbeiðis í upsaframleiðsluni, so ger upsin kortini, at virksemið í Tavuni ikki liggur stilt um veturin. Nógv góð fólk Jógvan Elias Joensen vísir á, at hóast tvífalt so nógv fólk eru til arbeiðis í gulllaksavertíðin sum í upsavertíðini, og arbeitt verður í skiftivaktum á 10 tímar við gulllaksinum, so hevur kortini ging­ið rímiliga væl at fingið arbeiðsfólk til virk­ sem­ið hjá Tavuni. - Tað vil altíð vera soleiðis, at onkur fer, og onkur kemur, men tey eru fleiri, sum hava arbeitt í Tavuni í nógv ár, og góðu úrslitini hjá okkum eru ikki minst okkara arbeiðsfólki fyri at takka, eins og vit hava havt eina góða leiðslu á virkinum. Øll árini síðan 1994 hevur framleiðslan í Tavuni verið gulllaksafars í summarhálvuni, og í fyrstuni gjørdu tey eisini onkra roynd at salta gull­laksafløk til Suðurevropa. - Høvuðsálitið í gulllaksaveiðini hevur øll ár­ini verið Stjørnan og Polarhav, Eysturbúgvin og Vesturbúgvin, og síðan hava vit eisini keypt last­ir frá partrolarunum, Vestmenningi og Fram, nú Skoraberg. Jógvan Elias Joensen vísir á, at tey fyrru árini Samrøða við 87 ára gamla nevndarformannin í Tavuni: Tavan í Leirvík er ein verulig sólskinssøga JÓGVAN ELIAS JOENSEN HEVUR HEILT SÍÐAN 1970 VERIÐ NEVNDARFORMAÐUR INNAN FØROYSKA FISKAFRAMLEIÐSLU - FYRST Í NEVNDINI AFTAN FYRI FLAKAVIRKIÐ FROST OG SÍÐAN Í TAVUNI Í LEIRVÍK Umframt at arbeiða gulllaks í summarhálvuni og upsa í vetrarhálvuni, hevur Tavan eisini gjørt royndir við at salta sild og brisling