mikudagur 9. mai 2018síða 7
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 11. MAI 2018
SOSIALURIN 53
7
MILDRIÐ JACOBSEN
MILDRID@SOSIALURIN.FO
– Í hesum førinum var javnstøða
yvirhøvur ikki viðkomandi. Veru
leikin er, at starvið á goymsluni
krevur ein krútsterkan mann,
sum eisini hevur kunnleika til
timbur- og monteringsarbeiði, og
sjálvandi átti privata fyritøkan hjá
okkum at havt loyvi til at søkt eftir
honum. At vit so verða meldað fyri
brot á javnstøðulógina, tí vit søkja
eftir goymslumanni heldur enn
goymslufólki, er eitt greitt tekin
um, at politiska korrektheitin er
farin fullkomiliga av sporinum.
Tað sigur Gunnar Breckmann,
sum arbeiðir í fyritøkuni Eikini, og
sum í vikuni varð dømd í Føroya
rætti fyri brot á javnstøðulógina.
Fyritøkan fekk 1.000 krónur í bót,
tí hon í starvslýsing søkti eftir
goymslumanni.
Dómarin metti, at fyritøkan var
sek í at gera mismun millum kyn
ini, tá søkt varð eftir manni, tí tað
ber ikki til at siga, at kvinnur ikki
megna at røkja starvið, hóast talan
er um tungt arbeiði.
– Eg veit sjálvandi ikki, um ein
kvinnuligur, eysturtýskur kúlu
varpari frá sjeytiárunum ella átta
tiárunum hevði orkað arbeiðið.
Tað skal eg ikki kunna siga, sigur
Gunnar Breckmann. Hann leggur
afturat, at ein lóg er ein lóg, og
at tað, at fyritøkan er dømd, er,
sum tað er. Eisini vísir hann á, at
lógargreinin, ið tey eru dømd eftir,
er neyðug í nógvum øðrum saman
hangum.
Kvinnur og menn eru
lukkutíð ikki líka
Hann leggur áherðslu á, at tað er
umráðandi at hava eina javnstøðu
lóg, tí tað er neyðugt at verja ávís
øki og tryggja, at vit øll hava somu
møguleikar í almenna rúminum
og á øllum arbeiðsplássum. Tað er
púra klárt, sigur hann.
Hann vísir eisini á, at javnstøða
so sanniliga valdar í Eikini, har
helvtin av starvsfólkunum eru
kvinnur og helvtin menn.
– Og Gud havi lov fyri tað.
Kvinnur eru so nógv dugnaligari
enn menn á so øgiliga nógvum
økjum. Tað eru vit allir samdir
um herúti. Men tað er farið alt ov
langt í tráanini eftir at javnseta
kvinnur og menn kropsliga. Vit eru
tíbetur ikki líka, staðfestir Gunnar
Breckmann.
So kunnu vit eins væl fara at
seta spurnartekin við ítróttar
kappingar, sum eru býttar sundur
í kvinnudeild og mansdeild. Skulu
tær so eisini leggjast saman?
– Tað er ein kropsligur munur á
okkum menniskjum, og tað skal tað
eisini vera, sigur Gunnar og leggur
afturat, at hann fyrr í vikuni við
stórum áhuga las grein í miðlunum
um knætrupulleikar hjá kvinnum í
hørðum ítróttargreinum.
– Hetta starvslýsingarmálið
hevur so lítið upp á seg. Ongin
hevur verið fyri órætti, og ongin
skaði er hendur. Fyri 95 prosent
av fólkinum er hetta málið full
komiliga óáhugavert. Rætturin
átti at havt onnur álvarsligari mál
at tikið upp, heldur enn at spilla
hart tjentar skattakrónur uppá
sovorðið tvass, heldur Gunnar.
Nekarakyss og Pippi
Gunnar heldur, at í heila tikið eru
vit farin av sporinum við so nógv
um her í samfelagnum. Einki er
loyvt longur, og ongin má siga
nakað, heldur hann.
Hann nevnir sum dømi, at allar
hansara dagar hevur tað verið
púra nátúrligt at siga til dømis
nekarakyss. Sigur ein nekarakyss
í dag, verða fólk rættað við einum
moralskum peikifingri og fáa at
vita, at tað er eitt rasistiskt orð,
sum er bannlýst.
– Hvat er galið við orðinum
nekarakyss? Tað hava vit altíð sagt,
líka til orðið “flødebolle” knapp
liga bleiv meir politiskt korrekt.
Mær vitandi hava vit ongantíð
sagt nekarakyss í einari neiligari
merking. Nú er tað orðið brádliga
ein trupulleiki. Nú eitur tað róma
bolli, men tað er væl eisini eitt
ókvæmisorð, um tað verður mis
brúkt, heldur Gunnar.
Hann sigur, at tað sama ger seg
til dømis galdandi við bókunum
um Pippi Smokkulegg hjá Astrid
Lindgren, sum annars var ímyndin
av einum kvinnuslóðbrótara. Nú
eru barnabøkurnar, sum eru víða
kendar kring allan heimin, ikki
politiskt korrektar longur, sigur
hann og sipar til, at tá bøkurnar
um Pippi Smokkulegg vórðu end
urprentaðar fyri nøkrum árum
síðani, hevði pápi Pippi fingið
annað navn. Upprunaliga navnið,
sum var nekarakongurin, er í
nýggju útgávuni broytt til suður
havskongurin.
– Tað, sum var púra nátúrligt
at siga, og sum als ikki varð sagt
í einari neiligari merking, er ikki
í lagi longur. Alt er blivið ein
trupulleiki, sigur Gunnar, sum ikki
skilir, hví børnini hjá okkum í 2018
skulu verða áløgd at hava ringa
samvitsku av eitt nú trælahaldi,
sum var fyri fleiri øldum síðani,
ella at orðið nekarakyss er eitt
ókvæmisorð, sum børnini ofta
yvirhøvur ikki skilja ella vita nakað
um.
– Trælahald er eitt myrkt
kapittul. Tað er tað væl neyvan
nakar, ið setur spurnartekin við.
Lærið børnini so tað, og kom so
víðari. Eg var ein sightseeing
siglitúr í Nyhavnini einaferð, og
minnist meg rætt, greiddi ferða
leiðarin ferðafólkunum frá, at
svenskir trælir hava bygt partar
av Nyhavnini. Mær vitandi gongur
eingin svenskari súrur av tí orsøk í
dag. So kom víðari.
– Um vit ynskja at gera mun,
bæði tá talan er um líkarætt og
onnur átroðkandi øki, so er nokk
at tríva í úti í stóru víðu verð. Tað
sokallaða stríðið her heima er til
alla lukku langt síðani vunnið, og
tíverri eisini koppað í hina grøvina,
sigur hann.
Summi kunnu siga alt
Hann fýlist eisini á, at munur
verður gjørdur á, hvør hevur loyvi
til at siga hvat.
– Tey, sum hoyra til ein so
nevndan minnilutabólk, kunnu
siga tað, sum teimum lystir. Bara
tað er politiskt korrekt, so kanst
tú siga, hvat tú vilt. Onnur “ørvitis
hugsandi” skulu bara akta og tiga,
sigur Gunnar.
Hann sigur, at fólk, ið eru nóg
gløgg til at síggja tingini úr einum
víðari sjónarhorni, hava samfelags
skyldu at upplýsa fyri fólki, hvat
ein kann loyva sær og ikki. Serliga
at upplýsa okkara ungu borgarar,
sum kanska ikki sjálvir eru førir
fyri at skapa sær eina mynd av,
hvussu tingini hanga saman.
– Eisini millum annað tað, at
húðarlitur, kyn ella kynsligur
samleiki er ikki orsøk til at kalla
øll “hini” fyri rasistar, homofobar,
mannchauvinistar, ella hvat man í
hesum døgum nú einaferð gongur
runt og tveitur um seg og gremur
seg um, sigur Gunnar Breckmann.
– Hetta kemur undir sam
leikapolitikk, har samleikin er
argumentið í sær sjálvum, og
samleikin verður brúktur til at til
tuska sær “minniluta” fyrimunir
í samfelagnum, antin tí tú hevur
ein ella annan huðarlit, kyn ella,
hvussu títt kynslív er.
Gunnar sigur, at tey fólkavaldu,
ASTRID
POLITISK
Framhald á síðu 8