mikudagur 9. mai 2018síða 13

FRÍGGJADAGUR 11. MAI 2018 SOSIALURIN 53 13 handil við Russland, handils­ boy­kott av ES og seinast, tá Poul Michel­sen, landsstýrismaður í utt­an­ríkis- og vinnumálum, undir­ skriv­aði ein sáttmála um samstarv við Grønland og Ísland, ið danir vrak­aðu. - Tað sum vit síggja er at ting broyt­ast. Men danir eru rímiliga pragmatiskir og um vit hyggja at avtaluni hjá Poul Michelsen, sum Anders Samuelsen vrakaði, so endaði tað við eini ella aðrari semju kortini, vísur Gestur Hovgaard á. Í grønlendska valstríðnum varnaðist hann eisini, at danskir politikarar eru farnir at tosa um ein nýggjan leist fyri ríkisfelagsskapin. - Eg helt tað vera ótrúliga áhuga­vert undir grønlendska val­stríðnum, at Bertel Haarder snakkaði um ein ríkisfelagsskap 2.0. Um ein felagsskap við javn­ still­aðum pørtum í staðin fyri eina stigveldisskipan við Dan­ mark ovast. Tað er áhugavert, tí danir hava altíð hildið fast um eindarstatin, sigur Gestur Hov­ gaard. Samfelagsfrøðingurin leggur tó dent á, at tað er eingin orsøk at síggja nýggju tíðirnar í Ark­tis sum eina avbjóðing fyri ríkis­felags­ skapin, tí tað kann í eins stóran mun síggjast sum ein møguleiki. - Tað kemur ann upp á, hvussu vit megna støðuna. Tingini henda ikki dag um dag, men tað henda nøkur ting, sum eru við til alla tíð­ina at leggja press á verandi bygnað av ríkisfelagsskapinum. Før­oyar og Grønland hava ein størri tørv á at kunna samstarva og handla við Kina og Russland. Tað samstarvið er longu til staðar í dag, so ríkisfelagsskapurin rúmar tí, men vit eru samstundis við at spreingja tann verandi karmin, tí londini í Arktis eru vorðin ein størri partur av globaliseraða heim­inum, sigur Gestur Hovgaard. Øðrvísi frá kalda krígnum Seinnu árini hava tey bæði størstu stórveldini í heiminum, Kina og USA, fleiri ferðir sent umboð til Føroya í ymiskum ørindum, og er tað eitt greitt tekin um, at áhugi aftur er fyri teimum lítlu oyggjunum miðskeiðis í Norð­ur­ at­lantshavinum. Men at stórveldir vísa áhuga fyri Føroyum, er ikki nakað nýtt, tí eisini undir kalda krígnum góvu amerikanarar og NATO føroyingum ans. Tann áhugin kann tó ikki sam­ an­berast við tað, ið vit uppliva í hesum døgum, vísir Gestur Hov­ gaard á. - Í sambandi við Arktis, so tosa øll um eina friðarliga loysn. Kina og Russland hava bæði boðað frá, at hetta skal loysast við sam­ráð­ing­arborðið. So har er ein stórur mun­ur. Undir kalda krígnum var talan um tveir hern­að­ ar­ligar blokk­ar, ið einans høvdu hern­ að­arligt sam­band. Nú snýr tað seg um vinnu­liga menning, tálma nega­tivu á­virk­anini av veð­ur­ lags­broyt­ing­um o.s.fr. Men hóast kríggj ikki er nakað, ið londini í Arktis nýtast at stúra fyri, so eru tað fleiri onnur við­ur­skiftir, ið føroyingar og onnur muga vísa ans. - Tað fara altíð at vera nakrir vans­ar. Veð­urlags­ broytingar er eitt, sum vit í nógv størri mun enn higartil muga seta á dags­ skránna. Men haraftrat eru eis­ini ferða­ vinnan og plásstrot. Um­heimurin hevur lagt merki til, at tað finnast lond uppi í Norð­urevropa og Arktis, og ferða­manna­skip og ferðafólk fara at økj­ast í stórum tali, sigur Gestur Hov­gaard og eftirlýsir at man tek­ur avbjóðingina í álvara. - Landið er so lítið, so vita muga tosa saman um, hvussu øll skulu rúmast, men tað er ikki fyrr enn vit nú standa í trupulleikanum, og fólk eru um at taka lívið av hvørjum øðrum, at vit byrja at tosa um tað í Føroyum. Tað ávirkar eisini bú­stað­ arviðurskiftini í Havnini. Air­bnb er nú bannað ella av­ markað í fleiri evropeiskum bý­um, tí tey lokalu fáa ikki eitt stað at búgva í. Slík við­urskifti má politiski myndug­leikin í Føroyum eisini taka støðu til. OYTINGAR