hósdagur 28. juni 2018síða 34

VINNUBLAÐIÐ HJÁ MIÐLAHÚSINUM 8 29. juni 2018 73 VIÐ ÁHALDANDI MENN­ ING OG BURÐARDYGD, HEVUR TAÐ EYDNAST AT ALA HEIMSINS BESTA LAKS Árni Gregersen Fyrstu smoltini komu í kør í Gøtu í 1982 og tey vóru sett í ringar í 1983. Síðani hevur umskiftið verið stórt í føroysku alivinnuni, eins og hjá privatu fyritøkuni Luna, sum nú hev­ ur høvuðssætið í Sørvági. Brøðurnir Atli og Regin Gregersen eiga nú einsamallir stóru fyritøkuna, sum í dag hevur 140 fólk í starvi og út­flyt­ir millum 10.000 og 15.000 tons av aldum laksi um árið. Gjøgnum árini hevur fyhritøkan alla tíðina lagt seg eftir at menna aling­ina, bæði lívfrøðiliga og á tekn­ iska økinum. – Vit í Føroyum liggja væl fyri, tá ið vit hugsa um aling, tí laksurin livir upp­runaliga á hesum leiðum. Tað styrk­ir okkara fortreytir ómetaliga nógv, men tað er ikki nóg mikið. Vit hava gjørt okkara dýru royndir, hvussu vit frægast koma so nær villa laksinum við tí sum vit ala, men tað krev­ur áhaldni, vitan og treiskni, sig­ur Atli Gregersen. Drúgvt og málrættað arbeiði hev­ur eisini givið ávøkst. Í dag verð­ur laksur frá Luna, sum verður marknaðarførdur undir heitinum Hidden­Fjord, hámettur á altjóða mat­stov­um og millum kundar kring all­an heim. Byrjaðu í smáum Í dag er Luna ein væl konsiliderað fyri­tøka við virksemi í Vágum, Vest­ manna og í Hestfirði. Men tað byrjaði í smáum. Virk­ sem og íverksetan hevur verið í báð­ ar ætt­ir hjá núverandi eigarunum við fiski og sild av ymiskum slag. Fyritøkan S.P. Petersedn í Fugl­a­ firði var í mong ár stýrd av abbanum Pidda, meðan tað í Gøtu var hin abb­ in, Jóan Pauli, sum gekk á odda. Sum tíðirnar broyttust og sildin mestsum hvarv, var farið undir ann­ að virk­semi í Gøtu. Fyrst við trolarum, men í áttati-árunum var so smátt byrj­að við alingini. Síðani tá hevur alingin vundið upp á seg og er nú alt virksemi hjá fel­agn­um. Páll Gregersen, miðl­ing­a­ bróð­ir­in, var eisini partur av alingini, men er nú farin úr og tekur sær av virk­sem­i­num á Fiskavirkinum í Gøtu. Í alingini er arbeitt ómetaliga nógv við menn­ing, men grundleggjandi hev­ur fyritøkan sett sær mál og virðir. Alingin skal alla tíðina vera burð­ ar­dygt og endamálið er at ala heims­ ins besta laks. Trúvirði í sambandi við fram­leiðslu og virksemi skal vera høgt og fyritøkan leggur seg eftir at vera eitt gott arbeiðspláss. Menning, bæði lívfrøðiliga og tøkn­ilig, liggur ómetaliga framm­a­ laga og búskaparlig varni er eisini eitt lykl­a­virði hjá Luna. Virksemið Viðurskiftini eru nógv broytt síðani al­ing­in byrjaði. Í áttati-árunum var smoltstøðin í Gøtu og aliringar lógu á Skála­fjørð­i­ num og á Gøtuvík. Síðani eru stórar broytingar hend­ ar og í dag er tað soleiðis, at alt virk­ sem­ið hjá Luna er vestanfyri. Fyrst og fremst í Vágumn. Smoltstøðin er á Fútakletti, kryvji­ støð­in í Sørvági og alingin bæði á Sør­vági og Miðvági og nú eisini á Vík­um. Harumframt eru aliringar bæði í Verstmanna og í Hestfirði. Meðan alingin tey fyrstu árini leit­ aði eftir góðum firðum við góðum veðri, so eru aliøkini nú vald eftir, hvar sjógvútskiftingin er góð. Tað vil siga, at ringarnir liggja har sum streym­ur er og aldur. Hetta er ein part­ur av tí burðardygga, tí hetta er tað sum ger, at laksurin livir í einum um­hvørvi, sum hann er vanur við sum vill­l­aksur. At villlaksurin upprunaliga hev­ur hild­ið til um okkara leiðir og norðan­ fyri ger, at viðurskfitini at ala laks eru tey bestu í heiminum og gevur før­ oysku alarunum stórar fyrimunir í mun til alarar aðrastaðni. Ein avgerandi partur í hesum er sjóv­a­r­hitin. Sjógvurin á okkara leið­ um hevur javnari hita enn so manga aðrastaðni. Hann verður ong­an­tíð serliga heitur og heldur ikki serliga kaldur. Hetta kemst av golf­s­treym­ num og ger alitreytirnar serliga góð­ ar um okkara leiðir. Skilagóða menning Meðan tað mangan fyrr var so, at al­ ar­ar­nir hildu, at tað loysti seg best at hava so nógvan fisk í aliringunum, sum tilbar, so vísa nýggjastu roynd­ ir­nar nakað heilt annað. Nú vísir tað seg, at tað er um­ráð­ andi, at tættleikin av laksi í ringunum ikki má vera ov stórur. Verður ansað væl eftir hesum vís­ Áhaldni og bu tryggjar besta – Vit í Føroyum liggja væl fyri, tá ið vit hugsa um aling, tí laksurin livir upp­runaliga á hesum leiðum, sigur Atli Gregersen, stjóri í P/F Luna