hósdagur 14. juni 2018síða 14

FRÍGGJADAGUR 15. JUNI 2018 SOSIALURIN 67 14 Almennar lønir TEMA: Almennar lønir HALLUR AV RANA T að elvdi til nógv kjak fyrr í ár, tá ið tað kom undan kavi, at nýggi stjórin í Vága Floghavn, Gudny Langgaard, fekk umleið 30.000 krónur minni um mánaðin í løn enn Jákup Sverri Kass, ið hon tók við eftir. Tað var tó ikki heilt óvæntað, tí bæði Poul Michelsen, lands­stýrismaður í vinnumálum, og Henrik Old, landsstýrismaður í sam­ferðslu­málum, hava áður gjørt vart við sína misnøgd við høgu samsýningarnar, ið fleiri av stjórun­um í almennu parta­feløg­ unum fáa. Tað er eisini júst undir teimum báð­um landsstýrismonnunum, at flestu av teimum tíggju al­ mennu partafeløgunum liggja. Vinnu­mála­ráðið varðar av P/F Atlantic Airways, P/F Fiskaaling, P/F Føroya Lívstrygging, P/F Tele­ fon­verkinum, P/F Posta og P/F Visit Faroe Islands, meðan Sam­ ferðslu­málaráðið varðar av P/F Eysturoyar- og Sandoyartunlum, P/F Norðoyatunlinum, P/F Vága Flog­havn og P/F Vágatunlinum. Einasta almenna partafelag, ið ikki liggur undir málsøkjunum hjá Poul Michelsen ella Henrik Old, er P/F Elektron, ið liggur undir máls­ økinum hjá Fíggjar­mála­ráð­num. Hóast landsstýrismenninir ikki kunna leggja seg ov nógv upp í virksemið í almennu parta­feløg­ unum, so eru tað í síðsta enda teir, ið velja nevndirnar og eru teir eisini í leiklutinum sum eigari í tøttum samskifti við nevnd­ir­ nar. Og tá nýggi stjórin í Vága Floghavn fekk eina munandi lægri løn enn undanfarni stjórin, var tað í fullum samsvari við tað, ið landsstýrismaðurin hevði sagt við nevndina. - Vit høvdu fleiri fundir við nevnd­ina um ymisk viðurskiftir, og á teimum fundunum orðaði eg tað við tey, at um ein møguleiki var til tað, so ynskti eg broytingar, sigur Henrik Old, ið heldur, at ein stjóra­løn á umleið 60.000 krónur um mánaðin er meira enn ríkiligt. - Sjálvandi eru summi ør um, at man hevur koyrt lønina niður. Men tá ið man hevur eina løn, ið er ájavnt við eitt landsstýrisfólk, so má tað vera at liva við. Summar lønir eru øgiliga høgar, og um tað var upp til mín, so fóru tær flestu niður. Tá man fer langt upp um tað, ið løgmaður tjenar, tá er man farin upp um eitt upplagt mark, sigur Henrik Old. Álit um almennan ognarlut Meðan nevndin í Vága Flog­havn sostatt tykist at hava handlað í samsvari við viljan hjá lands­stýris­ manninum í Sam­ferðslu­málum, so er eing­in líknandi støða at síggja í teimum sjey nevndunum, ið liggja undir málsøkinum hjá Vinnu­mála­ ráðnum. Tað merkir tó ikki, at Poul Michelsen situr hendur í favn, tí í løtuni verður eitt uppskot gjørt klárt, ið skal brúkast til eitt orða­ skifti í tinginum um millum annað lønirnar hjá stjórunum í almennu parta­f­eløgunum. - Vit eru í tí støðu, at vit hava eitt álit um ognarlutin hjá almennu Føroyum í ymiskum feløgum, ið skal til viðgerðar í tinginum í heyst. Har ynskja vit at gera greitt, hvat tað merkir, at tað al­menna eigur eitt partafelag, hvat enda­ málið við partafelagnum er, og hvat man ynskir, at partafelagið skal røkka av uppgávum. Í tí sam­bandinum fer man at vekta, hvussu stóra ábyrgd ein stjóri hevur fyri einum partafelagi ella grunni, ið landið varðar av, sigur lands­stýrismaðurin. Landsstýrismaðurin vísir á, at tað eru ymiskir faktorar, ið eru av­ gerandi fyri hvat lønin hjá einum stjóra er, og skal nýggi eigara­poli­ tikk­urin taka hædd fyri hesum. - Í samband við álitið eru vit noydd at taka spurningin um lønir til stjórar upp og seta tað í sam­band við tað, ið fyrigongur í løtuni við almennum lønum. Har­ um­framt muga vit fáa greiðu á, um tað sampakkar við góðan sið og um tað brýtur frá tí, ið tað privata ger, sigur Poul Michelsen. Eru ávarað At landsmyndugleikarnir eru í holt við at orða ein nýggja eigara­ politikk, ið kann fáa ávirkan á sam­ sýn­ingarnar og annað hjá starvs­ fólk­um í almennum feløgum, er nakað, ið nevndarlimir hava fingið at vita í góðari tíð. - Eg havi á øllum fundum, ið eg havi havt í ár við umboð fyri partafeløg hjá okkum, gjørt greitt, at 1. januar kunna koma nýggjar reglur um samanseting og samsýning til nevnd og lønar­ politikk til stjórar. Tað er í sam­ bandi við álitið, ið er á veg. So tey eiga ikki at gerast bilsin 1. januar, sigur Poul Michelsen og leggur afturat. - Tey skulu fyrireika seg upp á, at tað almenna kemur at gera reglur fyri, at bæði endamálið og viðtøkurnar hjá einum felagi skulu lýsast, og at nevndirnar verða samansettar á ein hátt, at tey kunnu røkka ásettum endamáli. Haraftrat skal samsýning latast eftir hvørjar og hvussu nógvar upp­gávur tey hava, og hvørjar før­leikar tey hava til at loysa hesar upp­gávur. Hetta eru reglur, ið skulu vera fyri stjórar og nevndir. Hóast tað er ein politiski vilji til at fáa okkurt slag av tamar­haldi á almennu lønunum, so ávarar landsstýrismaðurin í vinnu­málum kortini móti, at ov nógvar forð­ ingar verða lagdar fyri al­men­nu parta­feløgini. - Tað má ikki verða soleiðis, at man bara fær tey fólk, ið verða vrakað á privata arbeiðs­mark­ naði­num. Um tað privata liggur fleiri míl frammanfyri í lønum, so fer tað privata við øllum teim­ um egnaðu fólkunum. So um man hevur ein stjóra í einum al­ mennum partafelagi, ið kappast við eitt privat partafelag, so kunnu vit ikki loyva okkum at hava ov stóran mun. Tá muga vit taka hædd fyri marknaðinum, sigur Poul Michelsen. Ikki bara stjórar Poul Michelsen vísir eisini á, at tað ikki einans eru stjórunum í almennu partafeløgunum, ið neyðugt er at hyggja at, men eisini tí, ið verður goldið til nevndar­limir­ nar í teimum ymisk­um feløgunum, ið landið varðar av. - Vit eru noydd at hyggja eftir samlaða almenna politikkinum hjá landi­num. Bæði hvussu nevndir verða samansettar, javnvágin mill­um kynini og hvørjar førleikar limir skulu hava fyri at sita í teim­ um. Alt hetta verður lagt fyri tingið til alment orðaskifti, og fáa vit tá greiðu á, hvat tingið meinar. Sjálvur metir lands­stýris­maður­ in, at nakrar av teimum sam­sýn­ ingum, ið verða latnar stjórum, nevndarformonnum og nevndar­ limum eru truplar at skilja. - Um hugt verður eftir teimum upphæddum, ið verða latnar teimum ymisku nevndunum, so er tað faktiskt eitt sindur ræðandi. Mær fyrikemur, at onkrar av hesum lønunum eru óskiljandi. Tað kann vera, tað finst ein orsøk til tað, men tað er neyvan nakað samband millum grundgevingarnar fyri, at summar nevndir hava givið stjórum lønir, ið eru eitt sindur óskiljandi, meðan onnur ikki hava. Ongar rættningslinjur eru fyri almennu feløgini, ið arbeiða púra hvør sær og seta løn, sum tey vilja, sigur Poul Michelsen. Ein, sum er samdur við Poul Michelsen í hesum, er starvsfelagin í Samferðslumálaráðnum, ið eisini hevur tikið fyrstu stigini til broytingar í nøkrum av nevndunum, ið hoyra til hansara málsøkið. - Vit hava minkað nevndina í P/F Norðoyatunlinum úr sjey til fimm limir, og tá politisk undirtøka er fyri tí, so er ætlanin at leggja P/F Norðoyatunnilin og P/F Vágatunnilin saman í eitt felag. Tað er upplagt, tí sum nú er, so hava tey longu somu umsiting, sigur Henrik Old, ið eisini sigur, at tað kann gerast aktuelt at hyggja eftir lønini í P/F Eysturoyar- og Sandoyartunlinum. – SUMMAR LØNIR – Eg havi á øllum fundum, ið eg havi havt í ár við umboð fyri partafeløg hjá okkum, gjørt greitt, at 1. januar kunnu koma nýggjar reglur um samanseting og samsýning til nevnd og lønarpolitikk til stjórar. Tað er í sambandi við álitið, ið er á veg. So tey eiga ikki at gerast bilsin 1. januar, sigur Poul Michelsen, landsstýrismaður í vinnumálum