týsdagur 31. juli 2018síða 23

23 Mikudagur 22. oktober 2014 · Nr. 120 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 1. august 2018 · Nr. 87 Harra formaður Lat meg byrja við at seta ein spurn­ing. Hvat er tað týdn­ing­ar­ mest­a í lívinum? Tá ið vit leita inn til sjálva kjarn­una av tí, sum hevur týdn­ing, hvat finna vit so? Tá ið fólk verða spurd um hetta, er tað serliga eitt aft­ur­ vend­andi svar. Tað týdn­ing­ ar­mesta er.. familjan. Hetta hevur eisini ver­ið mítt svar, síðani eg fyrstu ferð helt á mínum dreingj­ um. Og eg vænti, at øll for­ eld­ur, sum hava latið ela­lítlu hondina taka um fremsta­ fing­ur kenna hetta aft­ur. Tank­ar­nir reika til fram­tí­ ðina hjá hesum lítla, ó­skriv­ aða blaðnum. Tí við føðingini føðist eis­ini brennandi ynskið um at geva barninum alt tað besta. góð barnaár, góðar møg­u­leik­ar at mennast og læra. Møguleikar at fara til ar­beiðis, skapa, forvinna. at fáa sær familju. Øll foreldur munnu eisini kenn­a ynskið um at spenna eitt trygdarnet út, sum loft­ ar, tá ið lívið verður hart. Vit ynskja barninum bestu kor og góð­ar fortreytir alt lívið. At gera hesi ynskini til veru­leika er tað, politikkur eig­ur at snúgva seg um. Tí­ verri kámast hetta enda­ mál­ið mangan. av parta­pol­ iti­sk­um smákegli, erni og yv­ir­skriftum. At muna í ger­ and­is­degnum Men um vit aftur her leita inn til sjálva kjarnuna, so snýr politikkur seg um lív og menn­iskju. At tryggja karm­ ar­nar, so ynskini hjá for­eldr­ u­num á føðideildini kunnu ger­ast veruleiki. Og tí hava vit lagt okkum eft­ir at stuðla familjunum. At muna í gerandisdegnum. Tí øll vinna, tá ið peng­ar­ nir koma út til familjurnar held­ur enn at savnast á fáum hond­um. Hetta er orsøkin til: • at barnafamiljurnar hava fingið størri barna­frá­ drátt og longda barsilstíð. • at familjur við tveimum ar­beiðs­mann­a­inntøkum nú hava 13.000 krónur meira at liva fyri um árið eftir skatta­ mink­ing­ina til lág- og mið­al­ lønt. • Og at familjur, ið hava trong kor, hava fingið eitt fam­ilju­í­skoyti. Kemur familjunum til góðar Tá ið familjurnar fáa størri part av ríkidøminum, brúka tær sínar pengar í Føroyum. Tað hevur virkað til, at byggi-, handils- og tæn­ast­u­ vinn­an blóma. Og tað kemur aft­ur familju­num til góðar við fleiri ar­beiðs­plássum og fleiri tænastum. Soleiðis vinna vit øll. Tað er gott. men vit mugu ansa eftir, at búskapurin ikki verður ov heitur. Tað skal eisini vera arbeiði og fam­ilju­ væl­ferð, tá ið tíðirnar versna. Nú fara vit skjótt inn í eitt val­ár. Vit vita, hvussu tað plagar at vera. men vit brynja okkum til verri tíðir við at halda somu, varnu kós. Góða milliard í yvirskoti Vit arvaðu ein landskassa, sum hevði havt hall seinastu átta ár­ini. men síðani 2016 hava vit havt yvirskot. Fyrstu trý árini í val­skeið­ num hava vit tilsamans góða mill­i­ard í yvirskoti. Og búskapurin er hartil støð­ugt meira sjálvberandi, tí vit hava fastfryst rík­is­ veit­ingina. Tá ið búskapurin veks­ur, meðan ríkisveitingin stend­ur í stað, minkar týdn­ in­g­ur hennara. Men viðgongdin í løtuni er stór. Búskaparvøkstur. Fólka­vøkstur. løntakaratal. stór­ur útflutningur. lítið ar­ beiðs­loysi. Og lág renta. Hetta fer at hæsa av. Tí reka vit ein ansnan fíggj­ar­ poli­tikk. Vit flyta samfelagið fram­á, samstundis sum vit leggja til síðis til verri tíðir. Við Búskapargrunninum fáa vit spart upp í góðum tíð­um og harvið minkað um sveigg­ini í búskapinum, sum vit áð­ur hava kent so meint. Men fyri at stýra bú­skap­ i­num mugu land og komm­ unur samstarva. saml­aðu íløgurnar hjá landi, komm­ u­num og vinnu eru í løtuni ov stór­ar. Tað ger, at serliga byggivinnan dýrkar. Tað rak­ ar fam­ilj­u­r­nar. landið tekur á­byrgd, og vit ætla at drýggja kom­andi íløgur yvir fleiri ár. Og komm­unurnar áttu at gjørt tað sama. Vit varða jú av somu familjum. Tað má kunna bera til. Í felag. Yvirtaka familjurættin Vit yvirtaka í dag familj­u­ rættin. Ábyrgdin er stór, tí økið snýr seg um for­eldra­m­ ynd­ug­leika. Samveru. Hjúna­ band. Hjúna­skilnað. arv. Og ættleiðing. Alt viðurskifti, sum á­virka familjulívið. Tí familjur eru so ymiskar. Um tit komu til hús við mær, høvdu tit upplivað mína fam­ilju – konuna og syn­ir okk­ara. Onk­ur vildi helst kall­að okkum »eina kjarnu­fam­i­lju«. Men.. hvat er í grundini ein kjarnu­familja? Eru familjur ikki eins ym­ isk­ar og fólkini, sum eru í teim­um? Sjálvur eri eg giftur. summi liva saman ógift, onn­ ur eru støk, uppaftur onnur frá­skild. nøkur hava mist mak­an. Vit eiga tríggjar dreingir. Summi eiga fleiri børn, summi færri og summi eingi. summi eru fosturforeldur, onn­ur fáa gávubørn, sum koma inn í lívið saman við maka­num. Summi ættleiða. Nøkur børn hava mist for­ eld­ur, onnur gerast tvíbólað, tá ið foreldrini hvør í sínum lagi fáa nýggjar makar. Men ein familja er ein fam­ilja. Hon er kjarnueindin í sam­fel­ag­num, og hon er tað týdn­ing­ar­mesta hjá teimum, sum eru í henni. Vit eiga at stuðla øllum fam­ilj­um. Tað gera vit eisini – nú. Í Før­oyum er nú rúm fyri øll­ um fam­ilj­um. Og nú vit yvirtaka fam­ ilj­u­rætt­in, gera vit sjálv av, hvussu karmarnir skulu skip­ast. nýggj ætt­leið­ing­ Tað týdn­ing­armesta í lívinum er familjan Ólavsøkurøða løgmans 2018 Tá ið familjurnar fáa størri part av ríkidøminum, brúka tær sínar pengar í Føroyum. Tað hevur virkað til, at byggi-, handils- og tæn­ast­u­vinn­an blóma. Og tað kemur aft­ ur familju­num til góðar við fleiri ar­beiðs­plássum og fleiri tænastum. Soleiðis vinna vit øll, segði Aksel V. Johannsen, løgmaður, millum annað í ólavsøkurøðuni Myndir: Jens Kristian Vang