hósdagur 2. august 2018síða 26

FRÍGGJADAGUR 3. AUGUST 2018 SOSIALURIN 88 26 JOHAN DAHL   V erða pensjónistar okkara snýttir, tá ið teir fáa útgjald úr Samhaldsfasta? Nú nógv hevur verið tosað um nýggja pensjónsskipan, lækkandi grundarupphædd, Samhaldsfasta og at tryggja pensjónistum góð og eisini fíggjarliga trygg ellisár, undrar tað meg, at tað almenna skattar útgjaldið úr samhaldsfasta. Í lógini um  útgjald úr Samhaldsfasta - Arbeiðsmarkna ðareftirlønargrunnurin AMEG, stendur:  “§ 2 2) 7) 8) 9) 11) 16) 18) Fæ grunsins verður fingið til vega við, at allir per­són­ar árliga rinda grunninum ein pro­sentpart av teirri inntøkuni, sum myndar grundarlagið und­ ir skattaútrokningini, og allir arbeiðs­gevarar árliga rinda grunni­num ein prosentpart av út­goldnum A-inntøkum. Fyri per­ són­ar og arbeiðsgevarar er ásetti pro­sentparturin 1) 2,50% í 2018 og 2) 3,00% í 2019 og fylgjandi ár. 2.stk. 2)  4)  7)  8)  9)  11)  15)  16)  18)  Persónur, sum hevur nátt pensjónsaldur sbrt. løgtingslóg um almannapensjónir rindar einki í grunnin. Arbeiðsgevari, sum hevur nátt pensjónsaldur sbrt. løgtingslóg um almannapensjónir og hevur fólk í vinnu, rindar tó av útgoldnum A-inntøkum. Arbeiðsgevari rindar ikki gjald fyri løn hjá útlendingum undir FAS-skipanini.” --------- Tá ið eg og tú fáa løn, rinda vit inn í Samhaldsfasta, hetta eru krónur, sum vit longu hava rindað skatt av. Tá ið vit so eru komin til tann aldur, at vit hava rætt til at fáa útgjald úr grunninum verða vit aftur at rinda skatt av somu krónum. T.v.s., at landið áleggur okkum at rinda skatt tvær ferðir av somu krónu. Tað er annars ein meginregla í skattaskipan okkara, sum sigur, at vit bara rinda skatt einaferð av somu krónu. Hví okkara pensión­ istar skulu revsast við dupultum skatti er ógvuliga torført at skilja. Sama skipanin við dupultum skatti av somu krónu er eisini galdandi við ALS-inngjaldinum og gjaldinum í Barsilsgrunnin. Tað átti helst at verið broytt eisini, men hinvegin, so eru ALS og Barsilsgrunnurin ikki á sama hátt ein fundamentalur partur av undir­støðukervinum undir okkara sam­felagi, men eru meiri at rokna sum tryggingarskipanir. Tað sama kann ikki sigast um Samhaldsfasta, sum jú meiri ella minni kemur í staðin fyri eina skipan, sum í ára­tíggjur hevur verið partur av fíggjar­lógini og harvið hevur verið skatta­fíggjað. Tá rindaðu vit ikki skatt tvær ferður av somu krónu, hví skulu vit gera tað nú? Eg kundi hugsað mær at spurt rættað viðkomandi, sum má verða stjórin á TAKS ella landsstýrismaðurin í fíggjar­mál­ um, um hetta er góð praksis, og um hetta er í tráð við lógina um upp­krevjan av skatti? Vónandi fáa vit eitt alment svar uppá hendan spurningin, sum er so viðkomandi fyri allar okkara pensiónistar. BERGUN KASS BÝRÁÐSLIMUR FYRI FRAMSÓKN E inki stendur í stað, og tað gera okkara eldru heldur ikki. Tí mugu vit seta miðvíst inn, so okkara eldri kunnu leiga ella eiga bústað, sum sampakkar við tørvin nú og í framtíðini. Pensjónistar eru ikki tað, teir hava verið. Verandi og komandi pensjónistar eru sum heild sera væl fyri. Teir renna, ganga fjøll, ferðast, ja, sum heild hava teir dirvi og gleða seg til framtíðina við øllum tí, hon hevur at bjóða. Tí er eisini neyðugt við einum smidligari bústaðarmarknaði, sum sampakkar við tørvin hjá teimum eldri. Ein tørv, har tað ikki er neyðugt hjá teimum eldru at halda stór hús, men har tað er lættari at flyta inn í privatan leigubústað. Frá longst í egnum heimi til flyt í góðari tíð! Hugsanin um ’longst í egnum heimi‘ má broytast til ‘flyt í tíð’. Í hesum liggur ein áheitan til fólk ímillum 55 og 65 ár um at hugsa um og leggja ætlanir fyri, hvussu tey vilja húsast á eldri árum. Bústaðarpolitikkurin hjá okkum í Havnini leggur nú eisini upp til hesa tilgongd. Hvat er so ein búfelagsskapur fyri eldri? Í stuttum er talan um búeindir, har fólk hava sína egnu privatu íbúð, samstundis sum tað eru felagsøki, felagshøli, felags tiltøk og ymiskt annað - felagsskapi og lívsdygd hjá tí einstaka at gagni. Fólk gera sjálvi av, hvussu virkin tey eru í felagsskapinum og í hvønn mun, tey eru privat. Eindirnar eru ymiskt til støddar, eigaraviðurskiftini kunnu eisini verða ymisk og somuleiðis fólkini, sum búleikast har. Fólk eru nøgd Fólk í øðrum londum eru serstakliga nøgd og fegin um lívið í búfelagsskapi. Tey fegnast um privatlívið og felagsslívið. Tey hava nærsambond og verða ríkað innihaldsliga við ymsum virksemi. “Tú fært heilt einfalt 10 ár fleiri at liva’ havi eg hoyrt onkran pensjónist siga. Tað er átrokandi við loysnum, sum vísa nýggjar leiðir. Tí eiga búfelagsskapir eisini at verða eitt stig á bústaðarleiðini hjá okkum. Kommunan kann útvega lendi og íblástur og vil heita á privata byggivirksemið og fólk og bólkar yvirhøvur um at gera búfelagsskapir til veruleika. Búfelagsskapir til eldri KJAK Samhaldsfasti og skatting DREYMASTARVIÐ FINNUR TÚ Á