hósdagur 16. august 2018síða 23

FRÍGGJADAGUR 17. AUGUST 2018 SOSIALURIN 94 23 REGIN WINTHER POULSEN - Meiningin hjá Amnesty er tann sama, sum hon var í 2013, tá vit heittu á Føroyar, at, vit skulu taka eina avgerð í flóttafólkamálinum, sigur Katrin á Neystabø, aðal­ skrivari hjá Amnesty International Føroyar. Hon sigur at Amnesty ikki kann siga, akkurát hvat Før­oyar skal gera ella hvussu nógv flótta­ fólk skulu koma til Føroyar. -  Føroyar er eitt lítið og fjar­ skotið landið, og tað er sjálvsagt av­markað, hvat vit megna. Men sjálv­sagt kunnu og skulu vit eisini gera mun. Og vit halda at Før­oyar kunnu gera nakað ímun til kvotaflóttafólk, leggur Katrin aftur­at.  Amnesty International Før­ oy­ar hava áður gjørt sína mein­ ing galdandi viðvíkjandi flótta­ fólka­spurninginum í Føroyum. Boð­skapurin hevur verið, at um politiskur vilji er til at yvirtaka út­ lend­ingaøkið, eiga vit at byrja uppá at fyriteika okkum.  - Vit hava sjálvsagt onga meining um, hvørt Føroyar eiga at yvirtaka útlendingaøkið ella ikki. Vit hava bara lagt dent á, at um so er at vit vilja yvirtaka økið, og tað hava tvær tær seinastu samgongurnar skriv­að í samgonguskjali at tær vilja, so eiga vit at byrja at fyri­ reika okkum nú, sigur Katrin á Neysta­bø. Og ótengt av, hvørt vit yvir­taka útlendingamál ella ikki er tað viðkomandi at gera nakað á økinum. Amnesty gleðis um, at tað hevur verið arbeitt á økinum, men tað er ógreitt, hvussu langt myndugleikarnir eru komnir. Eiga at lata meira pening í neyðhjálp   - Tað er ein umbering, tá politikkarir siga, at pengarnir skulu brúkast í nær­umhvørvinum, Hon vísir á, at tað serliga verður ein umbering, tá Før­oyar hvørki taka ímóti flóttum ella lata nakað sum líkist tí, sum ST mælir til, í menningarhjálp.  Poul Michelsen sigur í samrøðu í hesum blaði, at uttanríkis- og vinnu­málaráðið arbeiðir við at orða ein nýggjan politikk viðvíkjandi neyð­hjálp. Hann sigur millum annað, at hann onki hevur ímóti at hækka játtanina til neyðhjálp, men at hann ikki følir at neyðhjálpar ar­ beiðið er nóg væl skipað sum er.  - Lat meg fyrst siga tað, at vit halda tað vera ógvuliga gott, at vit hava hækka játtanina, hóast hon er langt frá tí, sum ST mælir til, sigur Katrin á Neystabø. Hon heldur tó ikki at tað er nóg gott, at Poul Michelsen skal gera ein nýggjan politikk, áðrenn Føroyar kunnu lata meira í menningar hjálp. Hon heldur at tað mest ljóðar sum ein um­bering. Hon sigur eisini, at tá føroyskir politikkarir breggja sær av, at Føroyar eru ríkari enn granna­londini pr. íbúgva, er tað undar­ligt at vit ikki miða ímóti at lata eins nógv og tey í peningaligum stuðli til eitt nú flóttafólk.  - Vit halda eisini at man skal fara inn at kanna, hvat man kann gera ímun til kvotaflóttafólk longu nú. Løgfrøðingar hava stað­fest, at tað væl ber til at taka ímóti kvotaflóttafólkum, hóast vit ikki hava yvirtikið út­lend­inga­mál. Tí halda vit at vita bara skulu kanna hvussu vit kunnu hjálpa í nærumhvørvinum, men eisini um vit kunnu hjálpa teim­um, sum ikki kunnu hjálpast í nærum­ hvørvinum, og tað er kvota­flótta­ fólk, sigur Katrin á Neystabø. Hon leggur afturat, at tá útlendingaøkið verður brúkt sum grundgeving fyri, at tað ikki ber til at gera nakað, eiga politikkarinir at koma við eini niður­støðu um, hvat kann gerast aftaná.  - Ein tílík niðurstøða skuldi so sjálv­andi blivin viðgjørd sakliga og virðiliga í tinginum, men vit vita lítið um, hvussu tað gongur við at lýsa málið, greiðir Katrin frá.  Mátin vit umrøða flóttafólk hevur nakað siga  - Ein av arbeiðssetningunum hjá Amnesty er, at málið hevur nakað at siga. Tað er týdningarmikið, tá vit tosa um flóttafólk, at vit um­ røða tey sum fólk, sum eru í dýrastu neyð, greiðir Katrin á Neystabø frá. Hon sigur, at tað als ikki merkir at Evropa skal taka ímóti øllum flótta­fólkum, men at vit mugu viður­kenna at flóttafólk ikki eru tað sama sum aðrir migrantar, tí tey eru rikin frá húsi og heimi.  - Øll hava rætt til at søkja um friðskjól. Tey hava ikki øll rætt til at fáa friðskjól. Tað hava bú­skap­ar­ liðir migrantar ella onnur ikki, og tí skulu tey sendast virðiliga heim aftur. Men øll skulu viðgerðast virði­liga, sigur Katrin á Neystabø.  Retorikkurin í Evropa hevur verið harður seinastu árini. National populistiskar rørðslur hava vunnið fram um alt Evropa, og bara í norðurlondum eru fleiri flokk­ar, sum hoyra til tílíkar rørðsl­ur, vorðnir heilt stórir. Eyð­ kenni fyri allar hesar rørðslur er, at tær eru ímóti tilflyting, og at flótta­fólk skulu sendast aftur har, sum tey koma frá, so skjótt tað er trygt aftur. Retorikkurin frá flokk­unum er ofta harðligur og ser­liga rættaður ímóti Islam sum religión. Fyri kortum var samrøða í Kringvarpi Føroya við lim úr einum føroyskum bólki, sum er ímóti Føroyum, og í Føroyum er málið ofta eisini ógvusligt, tá muslimsk flóttafólk verða umrødd. Katrin á Neystabø heldur tó, at tað er týdningarmikið at allar røddir verða hoyrda, eisini tær ósakligu.  - Eg haldi tað er fínt at bólkar sum hesin tosa og greiða frá sín­ um hugsjónum í útvarpinum. So kunnu vit taka diskutiónina og tá verða øll klókari. Men vit vinna bara nakað, um vit tosa virðiliga. Tað nyttar ikki at vit lúgva um hvønn annan ella tosa haturstalu, sigur Katrin og leggur afturat, at tað sjálvandi altíð fara at vera ósak­lig argumentir í diskutiónini, men at tá mugu tey sakligu taka lut. Katrin á Neystabø greiðir frá, at eitt av høvuðsendamálunum hjá Amnesty er at skapa meira vitan um flóttafólkastøðuna, men eisini at tosa meira um teir trupuleikarnir, sum eru í integra­ tión. Hon heldur at er kjakið er nakað óbúgvið í Føroyum, møgu­ liga tí at vit hava fáar royndir á økinum.  - Vit ynskja at málið einaferð skal koma á Løgtingið til viðgerar, men tá er tað umrøðandi, at við­ gerin verður virðilig og fólk seta seg inn í málið, sigur aðalskrivarin í Amnesty.  Amnesty gjørdi eina altjóða kanning, sum so er blivin saman­ borðin tvørtur um landamørk. Kann­ingin varð eisini gjørd í Før­ oy­um í 2016, og úrslitið vísti, at Før­oyingar yvirskipað hildu at flóttafólk skuldu hava rætt at søkja sær friðskjól. 83 prosent av teimum spurdu søgdu eitt nú, at tey vóru samd í, at flóttafólk høvdu rætt til at fáa friðskjól og 77 prosent søgdu at tey hildu, at landsstýrið átti at gjørt meira. Í tí kanningini søgdu 80 prosent eisini, at flóttafólk høvdu verið vælkomin í Føroyum.  - Føroyar lá tá í tí positiva enda­ num av kanningini. Men hóast tað vóru 83 prosent, sum hildu at flótta­fólk høvdu rætt til friðskjól var tað eisini 17 prosent, sum als ikki untu flóttafólkum friðskjól. Tað vil siga at 17 prosent hildu, at fólk­ini skuldu verða í sínum egna landi, hóast har var kríggj. Aðalskrivarin í Amnesty er bangin fyri, at politikkarar súlta málið um flóttafólk. Um samgonga aftaná samgonu vil yvirtaka útlendingaøkið, mugu vit fyrireika okkum sum land. Og um ein politikkur vantar fyri at hækka játtanina til neyðhjálp, so er at gera politikkin KATRIN Á NEYSTABØ: POLITIKKARAR SÚLTA MÁLIÐ