mánadagur 20. august 2018síða 2

Mánadagur 20. august 2018 · Nr. 95 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo TÍÐINDI SÍÐA 9 Nú byrjar nátatíðin SÍÐA 6 Kofi Annan deyður Sjómannadagarnir í Klaksvík geva føroyingum, høgum sum lágum, ungum sum gomlum, eitt gott høvi at savnast kring høvuðsvinnuna. Dagarnir eru óformligir og hugnaligir, teir bjóða fyrilestrar, kjak, kappingar, mat, hugna og aktivitetir, og teir eru ókeypis. Samstundis sum børn kunnu spæla við krabbar og eygleiða smáfiskar, kappast menn í at egna og bøta trol, og stjórar fyri stórar vinnulívsfyritøkur bjóða smakkiroyndir av fiska- og laksavørum. Fiskivinnan er høvuðsvinnan, og hon hevur verið púra avgerandi fyri framburðin í samfelagnum, og fyri at vit hava eitt nútímans samfelag við øllum hugsandi hentleikum og tænastum. Dugnalig vinnulívsfólk og røsk sjófólk hava verið við til at menna vinnuna og landið, og vit njóta øll gott av teirra framtaks- og arbeiðssemi. Fólk á landi – í almennum og privatum størvum –  hava eisini tikið lut í samfelagsmenningini, og hugsa vit um fortreytirnar fyri at skapa eitt samfelag mitt úti í Atlantshavinum, kunnu vit siga, at fólk á sjógvi og landi hava í gjøgnum ættarlið strítt seg fram á leið, hóast tað stundum hevur verið mótvindur, mótburður og mótrák. Seinastu árini hava verið merkt av hørðum kjaki um fiskivinnuna, tí politiska leiðslan í landinum setti sær fyri at gera nýskipan av fiskivinnuni. Hendan nýskipan gjørdist ikki so umfatandi, sum lagt var upp til at byrja við, tí neyðugt var at gera fleiri semjur á vegnum fyri at fáa lógina samtykta, men lógin um sjófeingi hevur broytt ymiskar treytir í vinnuni. Hetta hevur skapt misnøgd hjá teimum, sum standa til at missa ella ikki kunnu vaksa, og tey, ið ynskja at vinnulívið kann virka uttan stórvegis forðingar, hava talað ímóti nýskipanini, sum millum annað hevur havt til endamáls at geva nýggjum aktørum møguleika at sleppa uppí og at býta samfelagsvirðini eitt sindur øðrvísi. Á Sjómannadøgunum hittast tey, sum virka í vinnuni, politikarar, sjófólk, arbeiðsfólk og onnur, og dagarnir kunnu viðvirka til, at partarnir koma nærri hvørjum øðrum, at teir skilja sjónarmiðini hjá hvør øðrum eitt sindur betri, og at summi koma úr skotgrøvunum eina løtu. Støðugt samskifti er ein lykil at mýkja støðuna og fáa tað besta burturúr. Tað snýr seg um at virða sjónarmiðum hjá hvørjum øðrum, at bera síni sjónarmið sakliga fram og hava ein vilja til at koma víðari fram á leiðina. Tá ið tey, sum vanliga kjakast úr hvør sínum herðashorni, hittast á bryggjuni, har kaffi og heitar vaflur anga, har fiskur, makrel og laksur er at fáa til matna, og har mangt er at lata seg undirhalda av, kann tað styrkja kennskap og kann skapa størri virðing millum partar, sum í gerandisdegnum kunnu vera púra ósamdir um vinnulívspolitikk. GOTT HØVI AT HITTAST Trý valevni kláraðu sperrumarkið seinast Tað er bara trý løgtingsfólk, sum á seinasta løgtingsvali fingu nóg nógvar atkvøður til at verða vald uttanflokka  Aksel V. Johannsen við 2.405 atkvøður. Høgni Hoydal við 1.149 atkvøðum. Og Sonja J. Jógvansdóttir við 1.021 atkvøðum. Tey trý eru tey einastu av løgtingsfólkunum, sum fingu meira enn 1/33 av atkvøðunum, sum vóru greiddar á løgtingsvalinum í 2015.   Um tey stillaðu upp utta­nflokka og fingu somu atkvøður, so vórðu tey trý vald uttanflokka. Fyri at fáa umboð valt á ting uttanflokka, skalt tú hava 1/33 av atkvøðunum. Á seinasta løgtingsvali greiddu 32.374 fólk atkvøðu. 1/33 partur av tí er 981,03. Tað merkir, at tú skuldi hava í minsta lagi 982 atkvøður fyri at verða valdur á ting.   Tað er galdandi fyri flokkar sum stilla upp. Og tað er eisini galdandi fyri persónar, sum stilla upp uttanflokka.  Tað hendir seg meira enn so, at nýggir flokkar stilla upp, og at persónar stilla upp uttanflokka.   Í síðstu viku skrivaði in.fo, at Sonja Jógvansdóttir fer upp í Tjóðveldi, og at frá­boðan kemur fyrsta dag­ in um, at Sonja Jógvans­ dóttir verður partur av tingmanningini hjá Tjóð­ veldi. Sonja Jógvans­dóttir vil ikki vátta hesi tíðindi. Tað er heldur ikki vanligt, at politikarar, sum skifta millum flokkar, boða frá slíkum frammanundan. Tað verður boðað frá tí, tá tað hendir.   Men greitt er, at um uttanflokkatingfólkini Sonja Jógvansdóttir og Magni Laksafoss ætla sær eina framtíð sum politikarar, so mugu tey skjótt til at velja sær ein flokk at fara í. Tey kunnu sjálvandi velja at stilla upp uttanflokka, men tá verður tað bara ein hypotetiskur spurningur, um tað ber til.   Tað er bara hent tvær ferðir áður, síðani vit fingu floksbýti á tingi í 1906, at nakar er valdur á ting uttan­ flokka. Tað hendi, tá A. C. Evensen varð valdur uttan­ flokka í Sandoyar valdømi í 1916, og tá Kjartan Mohr varð valdur uttan­flokka í Suður­ streym­oyar val­dømi í 1954. Hugnaligir dagar kunnu skapa størri virðing Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Blaðstjóri: Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Fyri fyrstu ferð síðan 1995 fær Mikladalur fríggjadagin kongaliga vitjan, tá danska krúnprinsaparið við børnum kemur á vitjan. Talan verður ikki um ein drúgvan steðg, men á almenni skránni sæst, at tað serliga er kenda stand­ myndin av kópa­konuni, ið vitjanin fer at snúgva seg um. Vitjað verður í húsunum har kópakonan búði og seinni verður so gingið oman til sjálva standmyndina.  Ein sum fegnast yvir kongaligu vitjanina er Olivur Thom­sen, ið er dagligur stjóri í Visit Kalsoy. Hann vónar at kópakonan við hesum verð­ ur kend kring alt ríkið.  - Man kann siga, at danir hava sína egnu kópakonu við lítlu havfrúnni, men um okkurt myndafólk frá Billed-bladet ella líknandi fær eina mynd av teimum sam­an við kópakonuni, so kann tað vekja ans millum danskar lesarar. Danir kenna jú einki til kópakonuna, men tað kann ein góð mynd við teimum og henni broyta, sigur Olivur Thomsen.  Vóna hon verður kend um alt ríkið