hósdagur 6. september 2018síða 34

VIKA 35 • 10. SEPTEMBER 2018 2 ÓKEYPIS LÝSINGARBLAÐ Mánadagur 3. september 2018 Nr. 101 92. árg. kr. 20,00 Hans Mort en­ sen 75 ár síða 6 Keypa enn fleiri bilar Sosialurin 341800 fyrst og fremst www.in.fo Tel 312 000 | Fax 315 970 | mp@mp.fo | www.mp.fo Maria Poulsen KOM OG SPAR SAMAN VIÐ OKKUM Dygdar ketilin frá Jäspi er orkusparandi og væl royndur á føroyska marknaðanum. Tel 312 000 | Fax 315 970 | mp@mp.fo | www.mp.fo Maria Poulsen KOM OG SPAR SAMAN VIÐ OKKUM Dygdar ketilin frá Jäspi er orkusparandi og væl royndur á føroyska marknaðanum. Síða 3 Mánadagur 3. september 2018 · Nr. 101 LES ALT UM 21. UMFAR Á SÍÐU 20 OG 21 10 stig fremst: ”NEI TAKK”, ”NÓGV STIG AT SPÆLA UM ENN” OG ”EIN DYST Á GANGIN”. AFTURSVARINI ERU NÓGV, MEN ONGIN TEKUR AV – ENN. HB VERÐUR FØROYAMEISTARI OG ERT TÚ Í IVA, SO HAVA VIT ORSØKIRNAR Í BLAÐNUM Í DAG HB-AB: Spælara­ metingar ...OG SUM ALTÍÐ QUIZZIN 5 SKJÓTIR UMMÆLI VIKAN IÐ FÓR SO SIGA TEY ”TIL LUKKU VIÐ FM” LIÐIÐ HESA VIKUNA: SUÐRINGAR Á LIÐNUM DIA MIDJORD: RÆTTI LEISTURIN ER TORFØRUR AT FINNA LES UM NÝGGJA HONDBÓLTSLEISTIN Á SÍÐU 15 JÓAN SÍMUN: BESTI SPÆLARI Í AUGUST OG Á VIKULIÐNUM HJÁ KICKER LES UM JÓAN SÍMUN Á SÍÐU 23 LIÐIÐ HESA VIKUNA Á SÍÐU 16 BAKSÍÐAN TAÐ ALMENNA: s4-5 Búskaparráðið vísir á risastóru íløgurnar, sum eru í gongd og vøksturin seianstu árini MILLIARDIR Í ÍLØGUM 2,8 Mikudagur 5. september 2018 Nr. 102 92. árg. kr. 20,00 í leysasølu Keyp Fraktfrítt á balslev.fo Kom til opið hús sunnudagin kl. 14-18 og royn tann nýggja volvo v60 wenzel.fo Helst besta landslið nakrantíð s16-17 Kristin Michelsen: Situr tryggur í báðum sessum s8 Sunnvá Assano: Eg skuldi ikki blíva gomul í Japan s10-11 ÓSEMJA UM VEIÐURÆTT: Í RÆTTIN UM EIN NÁTA Ein bóndi í Saksun og ein maður í Streymnesi vóru í hornatøkum í Føroya Rætti um ein einstakan náta, sum uttan loyvi varð veiddur í Saksunardali s4 Ein maður skal nú í rættin í mest umfatandi máli um barna­ porno nakr an tíð í Føroyum. Tað heilt serliga við hesum máli­ num er, at summar av myndunum og filmsbrotunum, maðurin hev ur latið og roynt at latið øðrum, eru av serliga grovum slagi, sigur Linda Hesselberg, varafúti s 8-9 MIÐFLOKKURIN Álvur Kirke Umhugsin Nærverandi Ítøkiligur Vangamynd síða 7 ÁRG. 91, BLAÐ NR. 103 7. SEPTEMBER 2018 Føroyingur skuldsettur fyri at hava: tilboð VIKUSKIFTIS- TILBOÐINI ERU GALDANDI FRÁ FRÍGGJADEGI 7. SEPTEMBUR TIL OG VIÐ LEYGARDAG 8. SEPTEMBUR 2018 STREKTUR LAMBSBÓGVUR 0,9–1,2 KG FRYST. 5995 VANL. 9995 BEAUVAIS SÚRVØRUR FLEIRI SLØG. 10.- VANL. 2295 KNORR SÓSIR FLEIRI SLØG. 10.- VANL. 2895 Jákup Mikkelsen: 138.000 MYNDIR OG FILM AR VIÐ BARNA PORNO Jóan Símun: Steðga tunnils- stoppinum s6 Frá AB til Bielefeld upp á fýra ár s22-25 Stórt tema um al menn­ ar íløgur TEMA ...í farnu viku VIKUBLAÐIÐ verður borið í hvørt hús í landinum hvørt mánakvøld. Lýsingar, ið skulu framleiðast á Sosialinum, skulu vera marknaðar­ deildini í hendi í seinasta lagi mikudagin vikuna undan. Lidnar lýsingar fríggjamorgun kl. 9.00. Ábyrgd: Eirikur Lindenskov Grafisk framleiðsla: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útbering: Posta Lýsingartilfar skal sendast til lysing@sosialurin.fo Viðmerkjast: Vikublaðið Frida Mellemgaard LÝSINGASAMSKIPARI lysing@sos.fo tel. 231826 Bartal í Gongini LÝSINGARRÁÐGEVI bartal@sos.fo tel. 270600 Magnus Gunnarsson LÝSINGARRÁÐGEVI maggi@sos.fo tel. 216135 Terji Nielsen SØLU- & MARKNAЭ ARLEIÐARI terji@sos.fo tel. 289035 Noomi Weihe LÝSINGARRÁÐGEVI noomi@sos.fo tel. 595410 Miðlahúsið www.sos.fo Arkiv aftur til 1997 Les eisini á telefonini Samandráttur um plastdálking Árliga heimsframleiðslan av plasti er vaksin meir enn 20-faldað, frá 15 milliónir tonsum árliga í 1964 til 311 milliónir tons árliga í 2014 (Ellen MacArthur Foundation 2016), og hetta talið er longu vaksið munandi síðan tá. M ett verður, at heims­sam­ felagið hevur framleitt 8300 milliónir tons av plasti tilsamans millum 1950 og 2017! Av hesum eru 6300 milliónir tons vorðin til burturkast, harav bert 9% eru endurnýtt, 12% eru bliv­in brend og 79% eru endað á tyrv­ing­arplássum ella beinleiðis úti í náttúruni. Restin er í løtuni í brúk og tískil ikki burturkast enn. Omaná hesa upphópaðu mongd- ­ina, heldur heimurin áhald­andi áfram við at vaksa um fram­leiðsl­ una, so hvørt sum brúks­støðið hjá vestur­europa og USA spjaðir seg til restina av heim­inum.1 Um ver­andi gongd innan framleiðslu, burt­ur­kasts­hand­faring og endur­ nýtslu heldur áfram, verður mett, at nøgdin av plasti, sum verður tyrvt ella sløðist í náttúr­uni, fer at vaksa til 12000 milliónir tons fram til ár 2050 (Jambeck et al. 2015). Hald­førið ímóti lívfrøðiligari niður­ brót­ing er ein av høvuðs­orsøk­unum til umfatandi nýtsluna av plasti. Ironiskt er tað mesta av plast­inum, sum vit framleiða, sam­stundis ein­nýtislutir, og í hesum ósam­ svarinum liggur kjarnan í plast­ dálk­ingar­trupul­leik­an­um. Tal­an er í stóran mun um misnýtslu av einum haldførum tilfari til ein ein­ nýtis­endamál vegna hent­leika, men tínæst gerst plastið ein byrða fyri náttúru og samfelag. Eitt dømi um einnýtisoyðsl okk­ ara er plastfløskur. Hvønn min­utt verða 1 millión plastfløskur seld­ar, soleiðis at vit árliga nýta meir enn 480 milliardir av teimum (2016). Hendan vakstrargongdin í oyðsli og ovurnýtslu hevur eisini gjørt seg galdandi í Føroyum, har nýtsl­an av einnýtisíløtum2 sum heild er vaksin 254% millum 2008 og 2016, meðan nýtslan av plast ein­nýtis­ íløt­um er vaksin við 462% innan sama 8 ára tíðarskeið, eins og sæst á grafinum niðanfyri. Avleiðingin av øllum hesum oyðsl­inum er ein ovurstór fram­ leiðsla av burturkasti. Danir fram­ leiða til dømis 447 kg av húsar­ halds­burt­ur­kasti fyri hvønn íbúgva, og tilsam­ans framleiða húsarhaldini í Dan­mark 2,4 milliónir tons av burt­ur­kasti árliga. Hetta svarar til á leið ein fjórðing av samlaðu árligu burturkastsframleiðsluni í Danmark. (Brosbøl 2015) Før­oy­ ingar hava eitt brúksstøði, sum líkist tí í Danmark, og vit inn­flyta