týsdagur 25. september 2018síða 30

SOSIALURIN SEPTEMBER 2018 6 k v i n n u b l a ð i ð Tá slaturin gongur fyri seg á netinum, eru fleiri um boðið at geva sítt íkast. Ein tannlækni úr Amerika fór til Afrika at skjóta eina leyvu, og tað elvdi til ramaskríggj á bæði Facebook og Twitter. Leyvan fekk navnið Cecil, og tannlæknin varð skammaður av milliónum av fólki. Søga hansara er ikki eindømi. Heilur hópur av firtnum brúkarum á sosialu miðlunum øsa seg ísenn – og tað fyribrigdið eitur shaming ella at skamma. Hví øsa vit okkum, heldur enn at lata fara? Hvat er mið og mál? Facebook er mest brúkti sosiali miðilin. Á Facebook hava øll ein vegg – ella livandi upp­slags­talvu – har alt tað, ið vinir og kenn­ing­ar og bólkar og síður, tú hevur givið ein ”tummil upp”, sæst. Tú kanst við­ merkja, ”dáma” ella goyma uppsløg. Nýggjasta nýggja á facebook er ”Market­ place” – nethandil, har brúkarar selja og keypa nýggja og brúkta vøru. Facebook er fyrst og fremst eitt óhátíðarligt og sosialt torg Á Twitter hittast fólk at vera um ”her-og- nú”-samskifti. Brúkarar deila dagføringar hjá sær og øðrum. Á Twitter síggja øll tíni Tweet, eisini tá tú brúkar @ at skriva bein­ leiðis til onkran. Vanligt er á Twitter at brúka # at bólka evnini. Eitt tweet er mesta lagi 140 tekin til longdar LinkedIn er smekkfult av CV´um. Arbeiðs­ takar­ar og vinnur í øllum heiminum brúka Linked­In sum eitt risa kervissamstarv. Á Instagram er snúningsdepilin myndir. Tá myndin er tikin, eru hópin av filtrum at velja í millum, og flest allar myndir á Insta­ gram hava eitthvørt dreymakent yvir sær. Allir Instagram-brúkarar kunnu døma tína mynd, og til ber eisini at gera við­merk­ ingar. Myndirnar á Instagram kunnu eisini leggjast út á aðrar sosialar miðlar. Snapchat er sum at senda eitt sms – men ístað­in fyri bókstavir, senda brúkarar stutt videobrot til hvønn annan. Til ber at goy­ ma brotini, men gerst tú onki, detta tey. gera skammfuktaðan, gera til skammar, skemma, vanæra, skamma e-n (út); skamma teg! fý el. tví vorðið tær… Public Shaming · Tattoo Shaming · Drunk Sham­ing Butt Shaming · Fat Shaming · Parking Shaming, eru millum hundratals bólkar­nar á m.a. Facebook, har fólk hittast at flenna eftir ella øsa seg um med­ menniskju. - og tá Sea Sheperd gjørdi klárt at fara til Føroyar at steðga grindadrápi, kom upp Far­oese Shaming-bólkur á Facebook. Ofta eru tað kvinnur, ið standa fyri skoti, tá tað snýr seg um Body Shaming, Fat Sham­ ing, Skinny Shaming og í heila tikið so­vor­ ið, ið snýr seg um útsjónd. Serena Williams er eitt dømi. 72 World Tennis Association heiti, klædna­fram­leiðsla, arbeiði fyri Unicef, leiklutir í film­um og sjónvarpsrøðum og mangt annað hava minni at siga, tá draktin, hon van­liga spælir dystir í (Williams fekk ein blóð­tøpp, tá hon átt fyrsta barn sítt, og drakt­in hevur somu ávirkan á kroppin sum studn­ings­sokkar) varð bannað. Google hevur yvir 80 milliónir leiting­ar­úrslit um evnið. Á Facebook- og Twitter­síðuni hjá Williams er væl meiri rís enn rós. Onnur helvtin hevur eina meining um tennis-siðir, ítróttarklæðir sum heild, og líkn­andi. Hin helvtin (fleiri siga seg slettis ikki hygg­ja at tennis), leggja á útsjóndina hjá Serenu Williams… Tann, ið er óføra sterkur, má eisini vera óføra fittur.” Pippi Langsokkur “TAÐ ER BARA SO: BYGDAFÓLK ERU RASKARI AT ARBEIÐA ENN HAVNAMENN!” “ONKI AT IVAST Í, AT HON HEVÐI VERIÐ SO YNDIG, UM HON KLÆNKAÐI EINI 15 KILO...” “TÚ SKRÍÐIR Í SKRÆÐUNI! FÆRT TÚ ONKI AT ETA HEIMA?” “BINDIKLUBBAR ERU TANN BERI SLATUR.” “HATTA SLAGIÐ ER BARA SO!” “FÓTBÓLTSSPÆLARAR HAVA IKKI SO NÓGV INNANFYRI...Í OVARU HÆDD.” “ONGLENDINGAR ERU SO GALANTIR.” “ALLIR GRØNLENDINGAR ERU VÁTLIGIR.” “VERMØÐUR ERU IKKI TESPILIGAR!” “´ÁLÍTANDI´ OG ´SELJARI´ GANGA IKKI HOND Í HOND.” Skamma -aði