hósdagur 4. oktober 2018síða 25

FRÍGGJADAGUR 5. OKTOBER 2018 SOSIALURIN 115 25 Komandi partur Komandi partur verður eisini úr New Zealandi um eiðismannin Poul í Mirmannastovu, sum eisini endaði í New Zealandi fyri meira enn 100 árum Mátti sleppa heim undan heimsbardaganum Knud, fyrsti skipsfelagin hjá Peter Jacob hjá Glyvrasnikkaranun, greiðir framhaldandi frá, hvussu hann upplivdi fyrra heimsbardagan, meðan teir bíðaðu í Hamburg. T að ráddi um at sleppa sær avstað úr Hamburg sum skjótast, tí hvønn dag kundi vera vænt­ andi, at England legði uppí kríggið, og tá sluppu vit ongan veg. Tann 4. august vóru vit útloss­ aðir og lidnir at fara avstað. Loðs­ ur­in var komin umborð, og vit høvdu so at siga loyst frá kaini. Men tá vóru vit steðgaðir. Vit vóru ov seinir. England hevði sent Týsk­ landi kríggsboð. Týskarar flaggaðu fyri krígnum Vit blivu lagdir út í havnina. Dag­in eftir vóru vit fluttir niðan til Har­ burg (nærindis Hamburg) og lagdir millum pelarnar úti í havnini har. Í fyrstanini, meðan Týskland vann, sóu vit ofta nógv fløgg á full­ari stong víða hvar. Tað vardi út í miðjan september. Men so vóru fløggini sjáldnari at síggja, og tá tey av og á komu upp, vóru tey ofta á hálvari stong. Tó var tað enn eingin í landi, sum ivaðist í, at Týskland fór at vinna kríggið. Tað sóu vit týðuliga á skipshandlaranum, sum annan hvønn dag í báti sínum kom um­ borð við provianti til okkara. Bløð fingu vit eisini frá honum, bæði týsk og eingilsk, ið vóru komin inn um mark yvir Holland. Vit vóru allir meira og minni leidd­ir av at liggja her úti mill­um pel­arnar, men mest tó Eingilsk­ menn­inir, tí vit aðrir kundu altíð mynstra av, tá ið vit vildu, og fara heim. Men so leingi vit vóru um­ borð, vóru vit undir somu treytum sum Eingilskmenninir. Tað vil siga, at vit sluppu ikki í land, uttan so tað var til at mynstra av. Í fyrstani hildu vit, at kríggið skjótt fór at verða endað; men sum út leið skiftu vit hugsan. Týskurin var steðgaður í Fraklandi, og tann týski herflotin var innistongdur. Væl var tað so, at Russurin tapti í stórum; men tað kundi ikki enda krígnum. Vildi sleppa til Keypmannahavnar Umborð høvdu vit tað gott í allar mát­ar; men satt at siga dámdi okk­ um lítið at vera her dag út og dag inn, helst tá ið tað ikki var kravt av okkum. Eg gjørdi so av við meg sjálvan at mynstra av og sleppa mær til Danmarkar. 14. oktober fór eg í land við skip­ handlarabátinum og oman til tað danska konsulatið í Hamburg fyri at orðna míni pappírir. Tá ið hetta var gjørt, fór eg nið­an aftur til Harburg at pakka míni klæðir og fara í land. Tá eg var ferðabúgvin, kom fyrsti stýri­maður, sum var ein ungur Eingilsk­maður, til mín og spurdi, um ikki hann kundi koma í land við mær. Honum longdist so eftir at kenna grót undir iljunum. “Halda tygum tað vera gjørligt? Tyg­um vera skotin!” “So, halda tygum tað? Eg beri klædnasekkin, tygum skrínið. Báturin er klárur.” Vit fóru so í land, fingu klæðini uppá brúnna og so til gongu; hann við klædnasekkinum og eg við skrín­inum, niðan á jarn­breytar­ støð­ina og so við tokinum til Ham­burg. Har loysti eg billett til Keyp­mannahavnar og fekk mítt ferða­góðs innskrivað. So fóru vit at stuttleika okkum. Um kvøldið vóru vit í teatri og hoyrdu operaina “Der fliegende Holländer” av Richard Wagner. Síðani fóru vit á restaurant. Men her vísti tað seg, hvussu tor­ ført tað er at stuttleika sær, tá ið ein er óttafullur. Mín felagi var bangin fyri, at onkur skuldi koma eftir, at hann var Eingilskmaður. Trupult at sleppa umborð aftur Nú var takið at fáa hann umborð aftur. Vit fóru so niðan aftur til Harburg og oman til havnina. Tað, sum nú ráddi um var at fáa Eingilskmannin umborð aftur. Tað var mær ein samvitskusak at fáa hann umborð, tí umborð mátti hann sum skjótast, her var eingin veg­ur uttan um. Vit lúrdu okkum umborð nið­ ur í ein prám, meðan eg loysti og slepti mær við fanglínuni í hond­ ina aftaná. Væl av vatni var í práminum. Stýrimaðurin fór at oysa, og eg legði árarnar út og róði út gjøgn­ um havnina so stillisliga, sum eg kundi. Í myrkrinum sóu vit einki uttan eina bleika glæmu av mureldi úti við fortoyningspelarnar. Tað var ómøguligt at síggja skipini í tí nívandi myrkrinum. Stýrimaðurin oysti, eg róði, og báðir stardu vit alspentir útí nátt­ ina. Nei, einki skip var at hóma. Jú, nú vóru vit tætt hjá einum stór­um svørtum skipi. Tað var beint frammanfyri okkum, og vit nærkaðust í hvørjum. Vit sóu kámt menn standa fram við lúnn­ ingini. “Hvør er har?” róptu fleiri. So bleiv kvirt aftur á tí stóra, svarta skugganum, ið gjørdist hægri og størri, uttan eitt ljós og utt­an eitt ljóð. Slíkur tigandi friður var yvir hesum, at tað kundi verið eitt far við deyðum á líðandi ferð inn um Erobos grindir. “Á, Himmalsins Gud! Hvar eru vit?” Tað var stýrimaðurin, ið eymk­ aði seg. Hann var sum sligin var snar­ljósinum. Hann sló hendurnar sam­an og rópti sum í ørsku: “Hetta verður okkara vanlukka” “Tig og oys, ella søkka vit.” Gjøgnum myrkrið helt eg meg síggja hansara vónleysa andlit, tá hann segði: “Hvat gera vit nú?” Eg svaraði heldur turrliga: “Leita eftir skipinum hjá okkum Fleet­wing.” “Vit sleppa aldrin burtur úr hes­um,” segði hann vónbrotin. Nú vóru vit komnir framvið hesum fremmandi fari, og eitt nýtt svart dagaði fram úr myrkrinum. “Ha!” segði eg; nú lætnaði fyri hjart­anum. “Hetta er Fleetwing”. Vit løgdu at borði. Stýrimaðurin reisti seg upp í práminum, rópti á vakt­mannin og bað hann heingja storm­leytaran út. Nú var farið at lætta í myrkr­ in­um. Vit sóu stjørnurnar, sum tókt­ust at førka seg frá vinstru til høgru. Alt var so deyðatigandi, at eg týðuliga hoyrdi frá í erva, tó tað var spakuliga sagt: “Fast er!” með­an hann takkaði fyri hetta ógloym­andi kvøld og ynskti mær góða lukku. Hann skalv á hondini og gekk all­ur kykur, so nógv hevði staðið á honum. Líðandi róði eg prámin inn und­ir hekkuna á honum, slapp mær upp við fanglínuni og bant so prámin aftur í sama stað, sum eg hevði tikið hann. Síðani fór eg niðan á jarn­breyt­ ar­støðina og aftur til Hamburg. Nakrar tímar seinni sat eg í tok­ inum til Keypmannahavnar – og legði so út á nýggjar lagnuleiðir. Kúlan kundi verið vís Tøgn var eina løtu, eftir at Knud hevði greitt frá hesi hending, með­ an teir seinni lógu í Tyne Dock í Bret­landi. So segði skiparin: “Hatta kundi verið tykkum ein vanlukkuferð. Vórðu tit tiknir, so var ein kúla í hjartað endin á søguni. Men latið okkum nú drekka eitt glas av “White Horse” og minnast tey, sum heima sita.” Hetta var søgan um Glyvrasnikkaran Hetta er so í hesum umfarinum søg­an um Glyvrasnikkaran, Peter Jacob Hansen eldri og hansara ætt. Tað er komið væl undan í New Zealandi. Bernhard, sonur Peter Jacob, átti tríggjar synir. Michael eigur tríggjar synir og fimm abbabørn. David eigur ein son og trý abbabørn. Peter, upp­ kall­aður eftir abbanum eigur trý børn. Joanna er uppkallað eftir gumm­uni hjá abbanum, Peter Jacob, Jóhanna á Høgabóli. Peter og Tressa eiga 11 abbabørn. Peter hevur verið nógv við í evangel­iskum arbeiði í Europa. Hann hevur eisini hitt føroyingar á bíbliu­skúla. Nú hevur hann so gjørt sítt til at fáa søguna um sínar føroysku røtur lýstar. Hetta er samstundis eitt munandi ískoyti til søguna um gamla kirkjugarð í Havn. Knud Lambaa: Hesa myndina úr gomlu telegrafstøðini sendi Einar Mohr til Peter Jacob umleið 1920. Maðurin á myndini er Einar sjálvur Peter uppkallaði eina dóttir eftir gummuni hjá abbanum, Jóhonnu á Høgabóli. Henda myndin av henni er komin úr New Zealandi. Aftanfyri hana stendur: “Det er jeg, da var jeg 70 aar.”