týsdagur 30. oktober 2018síða 14

Mikudagur 31. oktober 2018 · Nr. 126 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 KJAK Vit vistu væl, at hervilig sjúka hevði fingið fasta­ tøkur á honum. Kort­ ini kom tað sum ein skelk­ur mánamorgunin 15. oktobur, tá tíðindi bórust um, at Arnbjørn Borgar­líð ikki var millum okkum longur. Ein starvsfelagi hevði lagt árarnar inn fyri sein­astu ferð. Arnbjørn var ein sera gløgg­ur og evnaríkur mað­ur, men róligur og still­førur sum hann var, gekk hann ikki og veipaði við ørmunum, heldur gekk hann stillis­ liga um hurðarnar. Hann var ikki ein, ið tos­aði nógv. Tó kundi hans­ ara djúpa klára rødd onkuntíð hoyrast við einari viðmerking um okkurt av dagsins mál­ um. Tí hóast hann ikki brúkti so nógv orð, hevði hann sínar meiningar um tey flestu viðurskifti. Presturin nevndi í talu sínari í Vesturkirkjuni, tann dagin Arnbjørn fór til jarðar, at hann var so vælskipaður. Hetta kunnu vit, sum arbeiddu saman við honum á Sjó­ mans­kúlanum, seinni Vinnu­háskúlanum, ikki annað enn vera samd í. Hann var sjáldsama væl­skipaður í øllum, hann fekst við í sínum arbeiði. Hetta, saman við bæði breiðu og djúpu fak­ligu førleikunum, gjør­di, at tey arbeiðsøki, har Arnbjørn hevði ábyrgd, vóru væl um­ging­in. Tað, sum varð latið úr hondum hans­ara, var vælgjørt og ikki minst: altíð væl gjøgnum­ hugs­að, áðrenn tað var latið úr hondum. Av tí sama var tað eisini lætt og hugaligt at arbeiða saman við honum. Hann var ongantíð bangin fyri at geva av síni vitan, tá hann varð spurdur. Ein fyrrverandi lærari á Sjómansskúlanum segði einaferð: ”Tað er so deiligt at hava skeið sam­ an við Arnbirni. Eg óruddi og Arnbjørn rudd­ar”. Hann bar stóran alsk til okkara móðurmál, og hann var altíð góður í ráðum á økinum, tí eisini her hevði hann førleika framum tey nógvu. Nú er ongin Arnbjørn at spyrja um hetta ella hatta. Arnbjørn hevur ging­ið sína seinastu vakt, onnur hava tikið við og soleiðis má tað bara vera. Vit á Vinnu­há­skúla­ num hava mist ein góðan, dugnaligan og væl dámdan starvs­fela­ ga, og hann fer at vera sakn­að­ur av okkum. Tó er missurin og sakn­ urin størstur hjá tykk­um, sum sita eftir og hava mist ein góðan mann, pápa, verpápa og abba. Starvsfelagarnir á Vinnuháskúlanum. Minningarorð um Arnbjørn Borgarlíð Johan Mortensen Á heysti ár 2000 seldi eg seinastu lastina av føroyskum villum laxi. Hetta vóru 12 tons frá TÚGVUSTEINI. Hesin ediligi og vakri fisk­ur var veiddur norðan­fyri Før­oyar á økinum har før­oyskur, skandi­nav­isk­ ur og islendskur laxur hevur gingið á heimsins besta beiti frá Árilds tíð. Eg seldi laxin til ein kunda í Dublin sum eigur eitt stórt roykjarí. Eg for­vitnaðist, hvat hann gjørdi við hesa exclusivu og dýru rávøru, jú, hann roykti laxin, og siðani var hann seldur fyri ein sera høgan prís til jød­iskar samkomur í New York, har hann varð nýtt­ur í sambandi vid Sabattina, har máltíðin skal vera kosher, og har tað ikki verður hugt eftir prísi­ num. Eg havi ofta huxað, at hetta er eitt skúladømi upp­á marketing. Hví gera vit føroyingar so lítið við slíka marknaðarføring og selja til kundasegmentir, har optimalur prísur fæst fyri vøruna! Annars hoyra vit í dag lítið og onki um mark­nað­ar­før­ ing og sølu av okkara fiska­vør­um, hó­ast hetta er grund­ar­lagið undir okkara samfelag sýnist hetta ikki at hava serliga stóran ans. Umleið 2001 varð so semja um at gevast við veiðuni eftir villum laxi, og var tað navnframi íslend­arin Orri Vigfusson, sum fekk hetta í lag. Orri keypti føroysku kvotu­na og kvotuna hjá øðrum strandalondum. Orri var greiður yvir, at ovurhonds altjóða veið­ an eftir villum laxi og hóttanin frá hinum alda laksinum, sum sleppur út, fóru at beina fyri villa laxinum og serliga tann laxastovnin, sum heldur til í islendsku áun­um. Ætlan­in hjá Orra eydn­ aðist, og hevur hann bjarg­að laxastovununum í islendsku áunum. Laxa­ veiðan í Islandi er í dag ein risainntøka hjá Is­ landi og hevur nógv at siga fyri ferða­manna­ vin­nu­na. Nógv kend fólk fiska har á hvørjum sumri, millum annað Eric Clapton og George Bush. Orri Vigfus­son átti nógvar vinir bæði her á landi og kring allan heimin. Hann var ein úrmælingur og ein hin besti sendimaður Íslands, vit eru nógv sum sakna hann. Ein villur laksur er veru­liga ein uppliving ; liturin, allir fjaðrarnir, tjúkka sporlið, ljósareyði lit­urin, muskulaturur av at berjast við hav­streym­ ar­nar og so eyðkendi smakk­urin. Tað var langt síðani, eg hevði sæð ein villan laks. Nú brádliga eitt kvøldið í oktober í áarføri kemur ein vinmaður, Føroya besti laxaveiðumaður, til mín við einum villum laxi. Hesin laxur hevði funn­ið vegin aftur til Leynará, har hann varð klakt­ur, hevði bart seg gjøgnum lús og kemikal­i­ ir og so enda sítt lívsskeið á Leynarvatni, ein stór­ fingin gáva, sum eg var sera fegin um. Tað var ein stór løta at hava henda lax á hondum og at njóta sjónina av hesum fullkomna skapn­ ingum og so hin eyðkendi lukturin av slibuni. Síðani varð hann hegnisliga royktur av Sjógæti. Tað var ein sublim løta at royna hann, smakkurin so himmalskur – og hann verður goymdir til jóla­ borðið. Vit eiga at seta lax út í føroyskum áum í stórum nøgd­um. Somuleiðis eiga vit aftur hava økir í Før­ oy­um, har ongin aling er loyvd hinum villa laxi­num og villa sjósíla stovni­num at frama! VILLUR LAXUR Orri Vigfusson