hósdagur 15. november 2018síða 25
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 16. NOVEMBER 2018
SOSIALURIN 133
25
Komandi partur
Komandi tveir partar verða hugleiðingar
hjá Lily á Lava, sum býr í Canada.
SIÐSØGA
Sum álitismaður hjá arbeið ar-
um fekk hann nógvar upp gáv-
ur. Ei dømi var sonevnda 1
oyra verkfallið undir krígnum.
Tá var litið Palla upp í hendur
at fara til amtmannin at fáa
hann at kalla tingið saman.
Hea eydnaðist, og málið hjá
ar beiðararørsluni var rokkið á
hesum sinni.
Palli var nógv ár nevnd ar-
lim ur í Havnar Arbeiðs manna-
felag. Ei stu skii var hann
formaður, og ei longri skii
var hann skrivari. Hann var
eis ini nevndarlimur í Føroya
Ar beiðarafelag ei skii.
Palli varð valdur í býráðið í
Havn á lista hjá Havnar Ar-
beiðs mannafelag í 1941, men
a aná 1952 umboðaði hann
Suð urstreymoyar
Javn að ar-
felag. Hann sat í býráðnum í 28
ár, og formaður var hann í 10-11
ár, fyrstu ferð í 1944.
Palli kom á ting í 1939, tá
Trond Hansen doyði. Hann
varð valdur í 1940, 1943 og í 1950
og var tingmaður í 10 ár. Ei
álitis starv, sum honum varð
litið uppí hendur av tinginum,
var at gerast limur í appel ræ-
in um, sum virkaði sum lands-
ræ ur
undir
krígnum,
tá
danska
ræarskipanin
ikki
rakk til Føroya.
Í Suðurstreymoyar Javn að-
ar felag sat Palli sum formaður
og nevndarlimur í 24 ár frá
1940-65.
Virkin á nógvum økjum
Hann var eisini virkin í sjúkra-
kassarørsluni, og var hann í
nevnd ini heilt frá 1931 og til
hann doyði. Palli var ein av
høvuðs stuðlunum, tá sjúkra-
kass in fór at fáa sær egin hús.
Palli arbeiddi fyrst í Sápu-
hús inum í sjey ár, síðan 16 ár á
mjólka virkinum og elverk in-
um. Aaná tað gjørdist hann
bók hald ari
hjá
Tórshavnar
Havn.
Palli var eisini kendur telv-
ari. Hugin at telva hevði hann
frá ungum av, men eisini fann
hann í telvingini hvíld frá tí
oa møðsama býráðs arbeið in-
um. Hann taldist millum bestu
telv arar í Havnar Telv ing ar-
felag.
Palli var sum ungur eisini
íðin
ítróarmaður.
Hann
spældi fótbólt við HB, og hann
var millum fremstu rennarar.
Palli fekk tað eirmæli frá
øllum, sum kendu hann, at av
lyndi var hann friðarligur og
vinsælur, sum stillisliga royndi
at virka býnum til frama, og
sein astu árini sást hann javn-
an til gongu í teimum nýggju
lendunum
í
útjaðaranum,
á hug aður í tí hann sá, og hann
frøddi seg um vøkstur og fram-
gongd.
Elisabeth kundi seta
Dammin upp á pláss
Elisabeth var honum ein góð-
ur stuðul, og livdi heilt upp til
leiklutin sum kvinnan a an-
fyri mannin. Hon man eisini
onk untíð hava lý honum
onk ur ráð í oyra. Jona greiddi
frá, at tey vóru ikki nógv, sum
tordu at seta valdsmikla floks-
for mannin Petur M. Dam upp-
á pláss. Men sjálvt hesum
bakk aði Elisabeth ikki fyri.
Njál Djurhuus, kendur frá
Frels unarherinum, búði síni
fyrstu barnaár á Reyni. Hann
kendi eisini tey í Snikkarastovu
og ber teimum alt go.
Hann sigur, at “kona Palla,
Elisabeth var so góð við okk-
um. Minnist enn bollarnar vit
fingu frá henni. Onkuntíð fekst
eisini ei oyra fyri at fara
ørindi fyri hana.”
Tað kann sigast, at Jona
hevði go til at brega.
Jona var góð við síni
Tey bæði Palli og Elisabeth
fingu børnini Andreas, Arnold,
Jonu, Kirstin og Jákup.
Her skal eisini verða nevnt
góða samskiið Jona hevði við
sína familju. Tað merktist altíð,
hvussu høgt hon mei síni for-
eldur. Men tað sama var gald-
andi við hennara systkin og
teirra børn. Hon var góð við
tey, og tey vóru eisini góð við
hana.
Jona tók arvin upp
Tann sum hevur verið nærm-
ast at taka arvin upp eir páp-
an var Jona. Hon gjørdist ung
lim ur í javnaðarfelagnum og
frá 1954-65 var hon fyrsta og
ein asta
kvinnan,
sum
var
nevnd arlimur í felagnum. Í
1968, fyri júst 50 árum síðani,
varð hon vald í býráðið. Her
fekk hon í boðið at vera for-
mað ur í skúlanevndini og sosi-
alu nevndini. Men hon vildi
hava annað enn “kvinnusessir”.
Tí skil bleiv hon eisini ei skii
for maður i teknisku nevnd.
Býráðið var tá mannað av
monn um, sum helst mundu
dáma at happa einastu kvinn-
una í býráðnum. Her fortaldi
Jona ein fia søgu um Jo-
honnu Matheu, kona Sigfred
Skaale, býráðlimur og -for-
mað ur í mong ár. Tá ið hann
fór á býráðsfund plagdi hon at
at siga við Sigfred: “Verið nú so
góð ir við Jonu.”
Jona hevði eisini onnur
áltis størv. Hon var limur í
Føroya kirkjustjórn, Útvarps-
nevnd ini, Føroya skúlastjórn
og í stýrinum fyri Lands-
sjúkra húsið.
Jona avbestilti Smyril
Tað eru nógvar søgur um Jonu,
har fólk bara rósa henni. Ein
av hesum er frá Gerdu Einars-
son, sum ei skii hevði hotell
á Tvøroyri.
Tað gjørdi nógv fortreð fyri
hotellið, at tað bar til at gista
umborð á Smyrli, meðan hann
lá á Tvøroyri. Gerda greiddi
frá:
“Eina ferð, dóirin Eydna,
arbeiddi umborð á Smyrli, kom
Jona Henriksen til avgreiðsl-
una at bíleggja pláss umborð
at sova. Eydna spurdi, um einki
pláss var í landi. Nei, tað hevði
Jona ikki kannað. Um tað ikki
hevði verið uppá pláss at
stuðla gistingarhúsum á landi,
so tey ikki fóru fyri bakka. Tá
fór Jona at flenna. Tað hevði
hon als ikki hugsað um. Nei,
hon skuldu ikki hava pláss,
hon skuldi sova á hotellinum!
Jona var so ótrúliga fi. Eg
havi tríggjar ferðir ligið á
hvíld arheiminum saman við
henni. Vit sótu o
a út á ná-
ina og prátaðu. Hon visti so
nógv at greiða frá.”
Eitt gott minni um Jonu
Tá Jona fylti 80 ár í 2004, helt
KFUK dagin fyri hana. Tá fekk
hon eisini at síggja, hvussu
nógv ið vóru góð við hana og
virdu hana. Tað hevði neyvan
dámt Jonu, um tað varð sagt,
at "har var bæði høgur og lág-
ur", sum møi upp. Fyri hana
vóru øll líka. Men har kom ein
hóp ur av fólki frá ymiskum
horn um í samfelagnum, sum
Jona hevði havt samband við
gjøgn um sí langa lív.
Stu eir fór Jona á Ellis-
heimið. Tað var altíð ein fragd
at koma inn hagar at fáa ei
prát við konurnar, sum vóru
har. Tað var eingin ivi um, at
Jona var ei "ljóspunkt" hjá
teim um, sum búðu har.
Sjálvur havi eg ei sera fi
minni um Jonu. Ein dagin kom
hon inn á gólvið við einum
borð flaggi við stabba úr
føroyskum gróti, sum var frá
»vinkonunum á ellis heim in-
um.« Hea verður goymt sum
reyða gull!
Seinast eg hii Jonu var
vik una. áðrenn hon doyði. Her
lá FF-blaðið opnað á borðinum,
men hon orkaði ikki at lesa.
Segði við hana, at nú skuldi eg
i
ð
v
e
h
g
e
m
u
s
,a
n
i
n
ie
r
g
a
s
el
skrivað í samband við 80 ára
dag in hjá Honnu Lisberg, ein
onn ur merkiskvinna. "Ja, hea
var go", segði Jona.
Jona doyði fyrst í september
2006. Vit eru mong, sum minn-
ast Jonu við virðing og takk-
semi. Tað er tað ei ríkidømi í
tí at hava kent hana.
Ræing. Í greinini tann 12.
oktober um eiðisdrongin, sum
fór til New Zealand, er ei
navn komið skeivt fyri. Arndal
Mouritsen skal vera Arndal
Haraldsen.
Jona var ímyndin av KFUK ella øvugt.
Jona saman við yngra æarliðnum
À 80 ára føðingardegnum hjá Jonu. Her er hon saman
við systkinabarninum, Gunnleivi Mouritsen.