Sosialurinarkiv
Sosialurin 2018-11-15, síða 25
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

hósdagur 15. november 2018síða 25

‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›

Tekstur á síðuni

FRÍGGJADAGUR 16. NOVEMBER 2018 SOSIALURIN 133 25 Komandi partur Komandi tveir partar verða hugleiðingar hjá Lily á Lava, sum býr í Canada. SIÐSØGA Sum álitismaður hjá arbeið ar- um fekk hann nógvar upp gáv- ur. Ei dømi var sonevnda 1 oyra verkfallið undir krígnum. Tá var litið Palla upp í hendur at fara til amtmannin at fáa hann at kalla tingið saman. Hea eydnaðist, og málið hjá ar beiðararørsluni var rokkið á hesum sinni. Palli var nógv ár nevnd ar- lim ur í Havnar Arbeiðs manna- felag. Ei stu skii var hann formaður, og ei longri skii var hann skrivari. Hann var eis ini nevndarlimur í Føroya Ar beiðarafelag ei skii. Palli varð valdur í býráðið í Havn á lista hjá Havnar Ar- beiðs mannafelag í 1941, men a aná 1952 umboðaði hann Suð urstreymoyar Javn að ar- felag. Hann sat í býráðnum í 28 ár, og formaður var hann í 10-11 ár, fyrstu ferð í 1944. Palli kom á ting í 1939, tá Trond Hansen doyði. Hann varð valdur í 1940, 1943 og í 1950 og var tingmaður í 10 ár. Ei álitis starv, sum honum varð litið uppí hendur av tinginum, var at gerast limur í appel ræ- in um, sum virkaði sum lands- ræ ur undir krígnum, tá danska ræarskipanin ikki rakk til Føroya. Í Suðurstreymoyar Javn að- ar felag sat Palli sum formaður og nevndarlimur í 24 ár frá 1940-65. Virkin á nógvum økjum Hann var eisini virkin í sjúkra- kassarørsluni, og var hann í nevnd ini heilt frá 1931 og til hann doyði. Palli var ein av høvuðs stuðlunum, tá sjúkra- kass in fór at fáa sær egin hús. Palli arbeiddi fyrst í Sápu- hús inum í sjey ár, síðan 16 ár á mjólka virkinum og elverk in- um. Aaná tað gjørdist hann bók hald ari hjá Tórshavnar Havn. Palli var eisini kendur telv- ari. Hugin at telva hevði hann frá ungum av, men eisini fann hann í telvingini hvíld frá tí oa møðsama býráðs arbeið in- um. Hann taldist millum bestu telv arar í Havnar Telv ing ar- felag. Palli var sum ungur eisini íðin ítróarmaður. Hann spældi fótbólt við HB, og hann var millum fremstu rennarar. Palli fekk tað eirmæli frá øllum, sum kendu hann, at av lyndi var hann friðarligur og vinsælur, sum stillisliga royndi at virka býnum til frama, og sein astu árini sást hann javn- an til gongu í teimum nýggju lendunum í útjaðaranum, á hug aður í tí hann sá, og hann frøddi seg um vøkstur og fram- gongd. Elisabeth kundi seta Dammin upp á pláss Elisabeth var honum ein góð- ur stuðul, og livdi heilt upp til leiklutin sum kvinnan a an- fyri mannin. Hon man eisini onk untíð hava lý honum onk ur ráð í oyra. Jona greiddi frá, at tey vóru ikki nógv, sum tordu at seta valdsmikla floks- for mannin Petur M. Dam upp- á pláss. Men sjálvt hesum bakk aði Elisabeth ikki fyri. Njál Djurhuus, kendur frá Frels unarherinum, búði síni fyrstu barnaár á Reyni. Hann kendi eisini tey í Snikkarastovu og ber teimum alt go. Hann sigur, at “kona Palla, Elisabeth var so góð við okk- um. Minnist enn bollarnar vit fingu frá henni. Onkuntíð fekst eisini ei oyra fyri at fara ørindi fyri hana.” Tað kann sigast, at Jona hevði go til at brega. Jona var góð við síni Tey bæði Palli og Elisabeth fingu børnini Andreas, Arnold, Jonu, Kirstin og Jákup. Her skal eisini verða nevnt góða samskiið Jona hevði við sína familju. Tað merktist altíð, hvussu høgt hon mei síni for- eldur. Men tað sama var gald- andi við hennara systkin og teirra børn. Hon var góð við tey, og tey vóru eisini góð við hana. Jona tók arvin upp Tann sum hevur verið nærm- ast at taka arvin upp eir páp- an var Jona. Hon gjørdist ung lim ur í javnaðarfelagnum og frá 1954-65 var hon fyrsta og ein asta kvinnan, sum var nevnd arlimur í felagnum. Í 1968, fyri júst 50 árum síðani, varð hon vald í býráðið. Her fekk hon í boðið at vera for- mað ur í skúlanevndini og sosi- alu nevndini. Men hon vildi hava annað enn “kvinnusessir”. Tí skil bleiv hon eisini ei skii for maður i teknisku nevnd. Býráðið var tá mannað av monn um, sum helst mundu dáma at happa einastu kvinn- una í býráðnum. Her fortaldi Jona ein fia søgu um Jo- honnu Matheu, kona Sigfred Skaale, býráðlimur og -for- mað ur í mong ár. Tá ið hann fór á býráðsfund plagdi hon at at siga við Sigfred: “Verið nú so góð ir við Jonu.” Jona hevði eisini onnur áltis størv. Hon var limur í Føroya kirkjustjórn, Útvarps- nevnd ini, Føroya skúlastjórn og í stýrinum fyri Lands- sjúkra húsið. Jona avbestilti Smyril Tað eru nógvar søgur um Jonu, har fólk bara rósa henni. Ein av hesum er frá Gerdu Einars- son, sum ei skii hevði hotell á Tvøroyri. Tað gjørdi nógv fortreð fyri hotellið, at tað bar til at gista umborð á Smyrli, meðan hann lá á Tvøroyri. Gerda greiddi frá: “Eina ferð, dóirin Eydna, arbeiddi umborð á Smyrli, kom Jona Henriksen til avgreiðsl- una at bíleggja pláss umborð at sova. Eydna spurdi, um einki pláss var í landi. Nei, tað hevði Jona ikki kannað. Um tað ikki hevði verið uppá pláss at stuðla gistingarhúsum á landi, so tey ikki fóru fyri bakka. Tá fór Jona at flenna. Tað hevði hon als ikki hugsað um. Nei, hon skuldu ikki hava pláss, hon skuldi sova á hotellinum! Jona var so ótrúliga fi. Eg havi tríggjar ferðir ligið á hvíld arheiminum saman við henni. Vit sótu o…a út á ná- ina og prátaðu. Hon visti so nógv at greiða frá.” Eitt gott minni um Jonu Tá Jona fylti 80 ár í 2004, helt KFUK dagin fyri hana. Tá fekk hon eisini at síggja, hvussu nógv ið vóru góð við hana og virdu hana. Tað hevði neyvan dámt Jonu, um tað varð sagt, at "har var bæði høgur og lág- ur", sum møi upp. Fyri hana vóru øll líka. Men har kom ein hóp ur av fólki frá ymiskum horn um í samfelagnum, sum Jona hevði havt samband við gjøgn um sí langa lív. Stu eir fór Jona á Ellis- heimið. Tað var altíð ein fragd at koma inn hagar at fáa ei prát við konurnar, sum vóru har. Tað var eingin ivi um, at Jona var ei "ljóspunkt" hjá teim um, sum búðu har. Sjálvur havi eg ei sera fi minni um Jonu. Ein dagin kom hon inn á gólvið við einum borð flaggi við stabba úr føroyskum gróti, sum var frá »vinkonunum á ellis heim in- um.« Hea verður goymt sum reyða gull! Seinast eg hii Jonu var vik una. áðrenn hon doyði. Her lá FF-blaðið opnað á borðinum, men hon orkaði ikki at lesa. Segði við hana, at nú skuldi eg i ð v e h g e m u s ,a n i n ie r g a s el skrivað í samband við 80 ára dag in hjá Honnu Lisberg, ein onn ur merkiskvinna. "Ja, hea var go", segði Jona. Jona doyði fyrst í september 2006. Vit eru mong, sum minn- ast Jonu við virðing og takk- semi. Tað er tað ei ríkidømi í tí at hava kent hana. Ræing. Í greinini tann 12. oktober um eiðisdrongin, sum fór til New Zealand, er ei navn komið skeivt fyri. Arndal Mouritsen skal vera Arndal Haraldsen. Jona var ímyndin av KFUK ella øvugt. Jona saman við yngra æ„arliðnum À 80 ára føðingardegnum hjá Jonu. Her er hon saman við systkinabarninum, Gunnleivi Mouritsen.