hósdagur 15. november 2018síða 24

FRÍGGJADAGUR 16. NOVEMBER 2018 SOSIALURIN 121 24 Óli Jacobsen Siðsøga Óli Jacobsen SIÐSØGA J ona var ein kvinna, sum øll kendu og øll vóru góð við. Fyrstu ferð, vit komu at hava beinleiðis við hvørt annað at gera, var í 1979, tá vit ei skii sótu lið um lið á tingi fyri javnað ar- flokk in. Eg var varamaður hjá Jákupi Lindenskov, sum var lands stýrismaður. Síðan tá høvdu vit serliga t s u tti h ti V .d n a b m a s v g ó n oa í býnum og fingu altíð ei go prát. Jona var ein av teim- um ektaðu javnaðarfólkunum av tí gamla slagnum, har drív- meg in var at bøta um hjá teim- um veikaru í samfelagnum u an at hugsa um egið gagn. Hea var hennara drívmegi í øll um, hon fekst við, um tað var tingarbeiði, býráðsarbeiði, KFUK, skótar, ella hvat tað var. Gjørdist ímyndin av KFUK. Hon byrjaði sí arbeiðslív í Føroya Banka, men frá 1967- 1997 var hon skrivari í KFUK, og tað er serliga hea arbeiði, sum gjørdi hana minniliga. Hon var ótrúliga virkin, og tey eru mong, sum minnast hana frá hesi tíðina. Hon var greið í sínum mein- ingum, men skemtilig var hon eisini. Onkuntíð var hon spurd, .i ð v e h n n a m n a g n o n o h í v h Svarið var, at sambært javn ar- hug sjónini skuldu eingin mun- ur gerast á fólki. Tað hevði hon gjørt, um hon valdi ein mann fram um ein annan! Jona kom á ting sum fast vara fólk hjá Jákupi Lind en- skov í 1975, og hon er tískil fyrsta kvinna, sum hevur havt fast sæti í løgtinginum í ei heilt valskeið. Í 1978 varð hon vald inn á ting saman við Karini Kjølbro. Tær hava tískil saman eisini skapt kvinnusøgu á hesum øk- in um. Her er bara pláss fyri at nevna okkurt dømi um polit- iska virksemið hjá Jonu. Kvinnuár var í 1975. Tá kom Jona í eini røðu í tinginum við upp skoti um at gera ei serlig kvinnu frímerki í hesum sam- bandi. Hea uppskot loaði Es bern Midjord, stjóri, á post- verk inum, og hann bað Jonu koma við einum uppskoti. Jú, tað skuldi vera av einum gentu skóta, ei økið, sum hevði fylt nógv í virkseminum hjá Jonu. Hea gjørdist eisini veru leiki. Frits Johannesen tekn aði frímerkið. Í 1988 takkaði Jona fyri seg sum politikari. Hea gjørdi hon undir umrøðuni av løg- mans røðini. Hon endaði við at siga: “Væl var eg móikin av øll um uan mun til flokslit. Ongi undantøk vórðu gjørd mær viðvíkjandi sum kvinna. Eg var tíbetur á jøvnum føti við hinar.” Jona helt flaggrøðuna í 1994. Her koma hennara kristna trúgv eisini til sjóndar. Hea ár vóru liðin 75 ár síðani, at Merkið fyrstu ferð kom alment fram. Í røðuni legði Jona dent á, at “krossin í flagginum hevur fólk okkara á í 1.000 ár, og tað var trúgvin á henda kross, sum varðveii fedrar okkara. Kross- urin vil eisini bjarga okk um sum fólk, um vit seta álit okk- ara á hann.” Hea var ein greið ur boðskapur, sum mong kundu taka undir við. Tað var eisini Jona, sum sam an við øðrum góðum fólk- um tók stig til at skipa fyri jóla aan í KFUK fyri tey, sum ann ars høvdu sitið einsamøll. Kom á gátt við køkum Tey serliga hugnaligu minnini, eg havi um Jonu, var, tá hon kom inn á skrivstovu FFs at . K U F K ir y f r a l ð e s a t u l ajle s Hon visti, at her fekk hon ikki krakk. Hon plagdi at hava eina køku við sær. So sei hon seg niður í ein góðan stól og gav sær góða tíð, meðan vit fingu ein drekkamunn saman við køk uni. Her fingu vit nógv prát saman, og tað fekst innlit í hennara langa lív og virki. Jona var ein av teimum trú- føstu lesarunum av FF-blaðn- um, og hon var altíð tilreiðar at dugna tí, um tørvur var á tí. Eina ferð lá tað henni á sinni at fáa grein skrivaða um pápa hennara, Palla Henriksen, í samband við, at tað vóru 100 ár síðan, at hann var føddur í 1902. Palli var serliga kendur sum býráðspoltikkari í Havn, og drívmegin hjá honum var tann sama sum hjá Jonu, tey veiku. Tað sama var annars gald andi fyri mammuna, Elisa- beth f. Mouritsen, sum kanska meira enn aðrar konur var kvinn an aanfyri mannin. Hon var annars ein av teimum, sum í 1920 stovnaðu ung- manna r e m u s ,ð i k r e M ð i g a le f um rø í hesi røð. Úrslitið hjá okkum báðum gjørd ist ein grein, sum kom í FF-blaðið 5. desember 2002. Her skulu takast brot úr hesi grein: Misti pápan trý ára gamal u g n o l r u s y elri ð a f t si d r ø j g ill a P trý ára gamal. Pápin, Johannes, doyði av gasseitran umborð á sluppini “Surprice” hjá Vágs- botn handlinum. Eir sat mamm an við fýra smábørnum, tveimum gentum og tveimum dreingj um og undir umstøð- um, sum tá var luturin hjá einkj um - tær beru hendur. Men heilt eiðasør var hjálp- in kortini ikki. Keypmennirnir í Havn útvegaðu Angelicu eina bindimaskinu, ein tann fyrsta í landinum. Tí kom hon at binda fyri fólk, og hea gav mat í munnin. Men ei baks hevur tað verið. Ein vakur gravsteinur í gamla kirkjugarði í Havn er reistur á teirra grøv. Her sæst, at Angelica kom at sita einkja í heili 65 ár. Hea er eisini ein steinur við nógvari søgu, sum fyrr er umrødd í røðini Hendur ið Sleptu. Palli gloymdi heldur ikki mamm ,á r f i d d ie r g a n o J .a n u at tað var neyvan dagur, at Palli ikki fór inn á gólvið hjá mamm una á Áarvegnum. Hann vísti mammuni stórt takk semi, sum hevði verið alt fyri hann í uppvøkstrinum. So tað var ikki so løgið, um Palli gjørdist javnaðarmaður, so hann kundi berjast fyri at bøta um umstøðurnar hjá teim um, sum komu soleiðis fyri. Álitismaður fyri verkafólkið Tað var eisini skjó, at Palli kom uppí arbeiðararørsluna. Í hesum døgum eru 40 ár liðin síðan fyrstu kvinnurnar vórðu valdar á ting. Jona Henriksen var ein teirra og skal eiga hesa grein FYRSTA KVINNAN VIÐ FØSTUM SÆTI Á FØROYA LØGTINGI Elisabeth og Palli Henriksen við teirra fyrstafødda, Jonu. Landsstýris- og tingmanningin hjá Javnaðarflokkinum 1975-78, tá ið Jona var einsamøll kvinna við føstum sæti í løgtinginum. Standandi v.m. frá eru teir Jacob Lindenskov, Haldur Hansen, Tórálvur Mohr Olsen og Hilmar Bech. Sitandi Poul Jacob Olsen, Atli P. Dam, Jona, Jákup Frederik Øregaard og Sverre Midjord. Eingin teirra er longur á lívi.