hósdagur 22. november 2018síða 17

FRÍGGJADAGUR 23. NOVEMBER 2018 SOSIALURIN 136 17 beint nú av alskyns slag. Vit síggja eisini evni sum t.d. frí­merki, sigur Kurt Rasmussen, løg­ reglumaður. Løgreglan vil tó halda kortini tætt innat kroppinum og vil ikki fara í smálutir um málið í løtuni. Martin Kúrberg er ørkyml­að­ ur av støðuni. - Tað er ørkymlandi, at syntetisk rúsevni eisini koma inn til landið, og at mann ikki megnar at fanga smuglararnar. - Marknaðurin broytir seg alla­tíð, og tey, sum framleiða og smugla, menna allatíð nýggjar teknikk­ir fyri at fáa rúsevnini inn til landið, sigur Martin Kúr­ berg. Hann fortelur, at rúsevnini verða sniðgivin eftir ungum fólki, eins og rúsdrekka verður tað. - Mann sær t.d. við rúsdrekka, at Gajol-skotini hava broytt seg til at smakka av bommi fyri at raka unga málbólkin. Soleiðis er tað eisini við rúsevnum. Tey flyta seg eftir ungum fólkum upp­á sama máta. Tað er tað, sum er so óhugnaligt, sigur hann og sipar til tey sokallaðu “party- drugs”. Føroyar liggja fjarskotnar frá øðrum londum, og rús­evnis­ prísir­nir her eru væl hægri enn uttan­lands. Martin Kúrberg ivast ikki í, at hetta er orsøkin til, at fólk velja at smugla til Føroya. - Fólk smugla, tí mann fær so nógvar pengar aftur fyri tað, sigur hann. Oyðileggjandi fyri familjur Martin Kúrberg vísir á tær nógvu avleiðingarnar, rús­evnis­ misnýtsla kann hava við sær. Hann leggur serliga dent á, at tað kann vera við til at ávirka familjulívið hjá misnýtaranum, tí akkurát hetta hevur hann sæð so ofta fyrr. Hann heldur, at fleiri føroyskar familjur hava lyndi til at halda tað vera ov óveruleikakent, at onkur í familju­ni kann fáa trupulleikar av rús­evnum. - Nógvar familjur hava hendan holdningin at “hetta rak­ar ikki okkum”. Men tað eru hóast alt nýggj fólk, sum koma til allatíð, so tað kann raka ein, tá mann minst væntar tað. Nógvar familjur fara í knús av hesum, og tað kann vera mín ella tín familja í morgin, sigur hann. Hann leggur merki til, at fólk í Føroyum ofta eru væl vitandi um onnur fólk, ið brúka rúsevni. - Vit eru ikki ein milliónbýur. Her eru jú bara nøkur fá túsund fólk í Føroyum. Í bygdum og býum vita fólk, hvar og hvus­su tað gongur fyri seg við rús­evn­ um. Mann er so øgiliga góður til at tosa um tað, tí mann ikki sjálv­ur kemur í klemmu. Men ein dagin kann tað sum sagt vera ein sjálvur og eins barn, sigur Martin Kúrberg. Leiðarin á Frælsinum vil ikki hoyra talan um nakað kom­pro­ mis við rúsevnir. Hann vísir á týdn­ingin av at fyribyrgja rús­ evnis­misnýtslu. - Rúsevni kunnu oyðileggja ung­dómar, sum eru á veg inn í lívið. Um mann ikki fyribyrgir, so koma tað fleiri og fleiri tungir mis­nýtarar. Fleiri ung fara av tí sama at fáa trupulleikar, og tað verður ein størri samfelagsligur trupul­leiki. Tað eru fyrst og fremst ungdómarnir, ið fáa trupul­leikar, og seinni fáa familj­ur­nar trupulleikar av tí. Tað verður eitt øgiligt tap fyri sam­felagið í síðsta enda, greiðir Martin Kúrberg frá. Eina felags ætlan Martin Kúrberg heldur, at ítøki­ lig stig eiga at verða tikin fyri at steðga trupulleikanum. Hetta kann sambært honum gerast við, at myndugleikarnir sam­ skipa arbeiðið øðrvísi við einum størri samstarvi. - Tollarar, løgreglan og onnur, ið hava nakað við hetta at gera, burdu verið meira saman um hesa avbjóðingina. Mann kundi sett seg niður og prátað um støðuna við rúsevnum í landinum og finna útav, hvus­su tað ber til, at tað er so, og um­ hugsa, um mann mótarbeiðir tí nóg gott, sigur hann. Hóast løgreglan ikki kann siga nakað ítøkiligt um arbeiðs­ hætt­irnir hjá løgregluni, so stað­festir Kurt Rasmussen frá narko­deildini, at tað verður miðvíst arbeitt við at basa trupul­leikanum. - Smuglarar hava funnið nakrar vegir at fáa rúsevnini inn til landið, so har eru nøkur hol, vit ikki hava fingið tipt. Vit gera tað, vit kunnu, fyri at steðga teim­um, og vit hava eyguni við tí, staðfestir hann. - Vit eiga at styrkja eftirlitið Martin Kúrberg hevur eitt boð, um hvat kann gerast fyri at steðga smuglarunum og harvið gera rúsevni minni atkomilig í Før­oyum. - Mann eigur at kanna, um tað eru nokk ressoursir til at steðga hesum. Vit eiga at styrkja eftir­ litið bæði í mun til politstar og toll­arar. Tað má setast nógv meira av til at fyribyrgja, at rús­ evn­ini koma inn til landið. Toll­ ar­ar­nir fáa jú ikki fatur í øllum, tí mann er ikki útgjørdur til tað, sigur Martin Kúrberg. Løgreglan er undir donsku skipan­ini, og tí er tað ikki upp til løgregluna sjálva at seta fleiri pengar av til avbjóðingina. Men fleiri kreftir til løgregluna eru ynski­ligar. - Vit kundu sjálvandi ynskt okkum nógv fleiri ressoursir. Rús­evni ávirka jú samfelagið rætti­liga nógv, sigur Kurt Ras­ mus­sen frá narkodeildini hjá løg­regluni. Martin Kúrberg heldur, at óansæð hvussu nógv tað kostar at seta fleiri fólk í starv fyri at fáa betri eftirlit, so er tað tað vert í síðsta enda. Tí má okkurt gerast nú. - Tess betri vit blíva til at taka hond um tingini tíðliga, tess bíligari verður tað. Tað er jú frustrerandi, um mann mangl­ar manning og eftirlit, tí mann vil jú steðga hesum. Sjálv­andi kostar tað her og nú, men í longdini sparir mann eina rúgvu, sigur Martin Kúrberg. PATURE@SOSIALURIN.FO