hósdagur 20. desember 2018síða 18

FRÍGGJADAGUR 21. DESEMBER 2018 SOSIALURIN 148 18 HALLUR AV RANA HALLUR@SOSIALURIN.FO S jáldan er so nógv virksemi í føroysku kirkjunum sum tá jólini nærkast. Fólk streyma til tær fýra ad­vents­gudstænasturnar, ið eru sunnu­dagarnar upp til jóla, og seinnu árini er tað vorðið al­samt meira vanligt, at ymiskar jóla­kon­ sert­ir og onnur tiltøk verða hildin í kirkj­unum kring landið. Tað er kanska ikki so løgið, tí jólini verða jú roknað at vera ein kristin høgtíð, har vit minnast føðing Jesusar í einum fjósi í Betle­hem fyri umleið 2.000 árum síðan. - Jólini eru farskotið til ta evangelisku tíðina. Hon er ein av stóru hátíðunum í kirkjuni. Summi vilja siga, at um man hyggur eft­ir tí frá einum gudfrøðiligum sjón­ ar­miði, so eru páskirnar helst størri, men tað er eingin ivi um, at mill­um manna, so er jólini tann størsta kirkjuliga hátíðin og eru kirkj­urnar væl vitjaðar um jólini, sigur Jógvan Fríðriksson, Føroya biskup­ur. Meðan kjarnin í jólaboð­skap­ in­um er kristin, so kann tað vera skjótt at gloyma tað, tá alt hitt rundanum kjarnuna er farið at fylla so nógv allan mánaðin. Nógv er nevniliga á skránni á jólum og vanligt er at hoyra fólk tosa um jólaresi. Hendan kenslan, at man rennur alla desember mánað, tí tað er so nógv, ið skal náast og tíðin er so knøpp. Biskupur ávarar eisini móti, at gera ov nógv av fyrstu vikurnar. - Vandin er, at man hevur brent alt krútið av áðrenn jólini koma, tí man hevur so nógv um at vera. Fyrr tá man vaks upp í eini bygd, var eitt stórt jólaligt til­ tak fyri alla bygdina, men nú er tað í hvørjum skúla, barnagarði, vøggu­stovu, sambýli, ellisheimi og aðrastaðni. Tað tekur nakað av dám­inum sjálvan jóladag, um vit hava runnið okkum troytt áðrenn jólini, sigur Jógvan Fríðriksson. Aftur til bleytu pakkarnar Í øllum rokanum upp til jóla kann tað vera skjótt, at man missur fokus á tað, ið er týdningarmikið her í lívinum. Men tað er ikki bara um jóltíðir, at vandin er til staðar. Biskup­ur metir seg nevniliga hóma eitt rák seinnu árini, har vit sum samfelag og einstaklingar hava mist fokus á tað, ið hevur mest á siga. - Vit eiga at fara aftur til teir bleytu pakkarnar innaní okk­ um og hugsa um lívið og lívs­ virðið. Bæði sum samfelag og ein­stak­lingar. Í løtuni hava vit eina sam­gongu har meirilutin er vinstra­vendur og áðrenn var ein borg­arlig samgonga, men í báðum før­um vóru vit sum samfelag øgi­ liga upptikin av teimum hørðu pakk­unum ella virðunum, so sum tunl­ar, brýr o.s.fr. Tað hevur fylt nógv seinnu árini, sigur hann. Samstundis sum hesi við­ur­ skifti hava fylt nógv í føroyska sam­felagnum, eru vit vorðin mun­andi fleiri fólk her á landi. Fyri fyrstu ferð búgva fleiri enn 50.000 føroyingar í landinum og tað setir eisini nøkur krøv. - Sum samfelag móti sínum borg­arum, og einstaklingar móti okkara medmenniskjum, mugu vit fara aftur til teir bleytu pakk­arnar. Ikki bara fáa okkum status­symbol, marglætisíbúðir og deyðar lutir, men í staðin velja at brúka tað vit hava, okkara tíð og evnir, at gera íløgur í hvønn annan, sigur biskupur og vísir á, at við so mongum øðrum, so byrjar slíkt við einum sjálvum. - Tað er einki løgið at hugsa um meg og míni, men man má eisini hava eitt sindur av yvirskoti til tey, ið búgva uttanfyri sítt matrikulnummar og hugsa um tey, ið sita í trongum skóm. Menniskja er ikki kassaforma Tey sum hava lurtað og lisið tað, ið biskupur hevur latið úr hondum í seinastuni hava kanska varnast eina ørkymlan um, at okkara sam­ felag hevur lyndið til at avmarka menniskjur til einans eitt tal, har hædd ikki verður tikið fyri hvussu ymisk vit øll eru. Tað fellur undir tað, ið hann kallar fyri millimeturrættvísi. - Tað sæst aftur við, at øll skulu hava líka hjálp, hóast tørvurin er ymiskur. Ein fátæk kona, ein­ lig mamma ella sjúkur maður verða øll stuðlað við eini ávísari upphædd, hóast summi av hesum hava brúk fyri 1.500 krónum í staðin fyri 1.000 krónum. Men um man lesur líknilsi hjá Jesusi um skuldabundna tænaran, so verður har sagt, at hann fór inn og nið­urskrivaði skuldina hjá fólkum úr 20 til 50 prosent. Sambært biskupi er trupul­ leik­in tann, at vit ikki longur síggja menniskjuni, ið hava tørv á okkara hjálp, tí vit royna at fáa øll at passa inn í eina ávísan skip­ an, áðrenn vit rætta teimum hjálp­ andi hondina. - Vit fáa eitt tal og so verða vit øll viðfarin líka sum vóru vit mekanismur í einum data­basa. Men menniskja er ikki kassa­ forma. Vit eiga at koma aftur til tað, at mannalívið er ikki eitt tal. Vit mugu sum samfelag tora at fara inn og lyfta summi meira enn onn­ur. Væl vitandi um, at vit tá hava brotið tað millimetrarættvísi, ið annars hevur ligið til grund fyri okkara hugsan, sigur Jógvan Fríð­ riks­son. Kann ikki vera rætt Tað er ikki neyðugt at tosa leingi við biskup, áðrenn tað gerst greitt, hvat tað er, ið ger at hann nú heitir á føroyingar, um at seta fokus á tey bleytu virðini og hjálpa sínum næsta. - Tað kann ikki vera rætt, at børnini í fátækraváða verða fleiri og fleiri í tali. Tað kann heldur ikki vera rætt, at fleiri og fleiri fólk fáa sálarligar sjúkur sum strongd. Møguliga er lívsstílurin hjá okkum skeivur. Tí hevði tað verið ein fín jólagáva, um vit góvu hvørjum øðrum tí gávu, at eg sjálvur endurskoði mítt egna lív mót­vegis mínum egnu og mínum med­menniskjum, sigur biskupur. Man nýtist ikki at bíða leingi fyri at gera hesa broyting, tí jólini eru eitt upplagt høvi at minnast á, at seta tørvin hjá øðrum framum sín egna, vísir biskupur á. - Vit eiga at liva jólini soleiðis, at vit ikki hava moralskar timb­ ur­menn av teimum. Har meini eg tað, at jólini eru barnanna hátíð. Tað eru okkara børn og barna­ børn, ið eiga at vera í fokus, og ikki eg sjálvur og mín egni hugni. Men so eru tað eisini tey, ið koma aftan­ fyri meg og míni. At vit royna at strekkja okkum langt. Og fáa vit kanska gjørt mun hjá onkrum, ið sita einsamøll á jólum? Tíbetur eru tey ikki nógv, men tað at eitt menn­iskja følir seg einsamalt á jól­um, tað er eitt menniskja ov nógv, sigur Jógvan Fríðriksson. Halda fast Mangan verður ført fram, at tað kann vera ringt at hóma tann kristna boðskapin á jólum, tá tað handilsliga er farið at fylla al­samt meira. Men har metir Jógvan Fríðriksson, at kirkjur og samkomur hava ein sera týdn­ing­ ar­mikla uppgávu. - Kirkjur, samkomur og hin ein­ staki mugu fyri alt í verðini halda fast í kristna boðskapin og fáa hann væl og virðiliga fram og seta frels­aran sjálvan í fokus, tí annars verða jólini bara ein ólavsøka aftr­ at, sigur biskupur. Hann er eisini skjótur at svara, tá hann verður spurdur hvat kjarn­in er í jólaboðskapinum, ið kirkj­ur og samkomur muga halda dast í. - Kjarnin er at Gud kemur til - Vit fáa eitt tal og so verða vit øll viðfarin líka sum vóru vit mekanismur í einum databasa. Men menniskja er ikki kassaforma. Vit eiga at koma aftur til tað, at mannalívið er ikki eitt tal. Vit mugu sum samfelag tora at fara inn og lyfta summi meira enn onnur. Væl vitandi um, at vit tá hava brotið tað millimetrarættvísi, ið annars hevur ligið til grund fyri okkara hugsan, sigur Jógvan Fríðriksson, biskupur, ið vónar at føroyingar finna teir bleytu pakkarnar framaftur á jólum. MANNALÍVIÐ ER - Kirkjur, samkomur og hin einstaki mugu fyri alt í verðini halda fast í kristna boðskapin og fáa hann væl og virðiliga fram og seta frelsaran sjálvan í fokus, tí annars verða jólini bara ein ólavsøka aftrat - Fáa vit kanska gjørt mun hjá onkrum, ið sita einsamøll á jólum? Tíbetur eru tey ikki nógv, men tað at eitt menniskja følir seg einsamalt á jólum, tað er eitt menniskja ov nógv