hósdagur 20. desember 2018síða 25
‹ fyrra síða allar 40 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 21. DESEMBER 2018
SOSIALURIN 148
25
Komandi partur
Í komandi parti, sum kemur fyrst í nýggja
árinum greiðir Valdimar m.a. frá um
skiparan, sum virkaði sum tannlækni.
í Søldarfirði, og síðani blivu olju
tangarnir gjørdir.
Tá bleiv eitt øgiligt arbeiði í
smiðjuni. Tað komu smiðir heilt
sunnan av Tvøroyri. Teir høvdu
Strøm til eftirnavn. Úr Havn kom
Tummas Askham.
Tummas varð eina góða tíð
í smiðjuni. Hann var ein av for
monnunum fyri byggingini av
oljutangunum.
Eg minnist, at ofta um kvøld
arnar - tá ið liðugt var - setir pápi
seg á annan amboltin og Askham
á hin at siga søgur. Teir høvdu
arbeitt saman í Vestmanna á
bedingini í smiðjuni.
Teir grinu at, at eitt skip var
komið upp á beding, sum hevði
brotið kjølin. Tað var ikki tíð
at skifta kjølin, so hann skuldi
styrkjast. Pápi smíðaði tvær
stórar jarnspengur, eina hvørju
megin. So skuldi tær boltast
saman. Tað skuldi borast ígjøgn
um kjølin. So var tað ein vest
menningur, sum skuldi seta tær
upp á pláss. Hann kemur aftur
í smiðjuna og skeldar pápa, tí
holini ikki passaðu báðu megin.
Pápi segði, at hann hevði gjørt
tað við vilja. Tí tá ið hann hoyrdi,
hvør sum skuldi seta tað upp á,
og hann visti, hvussu skeivt hann
boraði, tá roknaði hann við, at
hann fór at raka!
Har var ein damphamari í
smiðjuni á bedingini, sum eingin
dugdi at brúka, men so kemur
Samma Jóannes úr Kollafirði.
Hann var óførur við damp
maskinum. Tær fekk hann væl
at rigga. Pápi segði, at tað lætti
øgiliga væl um sleggingina, tí
tað vóru sver jørn, sum skuldu
smíðast. Pápi segði, at ofta slitu
menn seg út av berari slegging.
Tað umgekst ikki, at tað bleiv
eitt nervakríggj, tí tilfarið í stálin
um var so ymiskt, og so kundi tað
vera ringt at finna ta røttu herð
ingina. Teir mest brúktu borir
vóru stjørnuborirnir. Tá var nógv
borað við hond.
Tað varð ofta ringt at fáa bor
irnar at halda. Tað var herðingin,
sum var so trupul, tí stálini vóru
missjøvn. Tað kom fyri, at summir
vóru ov bleytir og summir ov
harðir. Teir brotnaðu beinan
vegin ein slerdi á.
Tað var ikki altíð so stuttligt,
tá ið menn komu aftur, tá tað ikki
riggaði. Tá kundi blíva okkurt
øvugt orð.
Ein maður í Søldarfirði æt
Jákup Hans av Gørðum í Søldar
firði. Vit sótu og ótu døgurða, tá
kemur hann inn. Hann bankaði
ikki upp á og stóð bara á gólvinum
og segði, at eitt gamalt orð varð, at
hønu kundi ein ikki læra at verpa
og Tummas, altso pápa mín, kundi
ein ikki læra at hera bor, men
hann visti bara, at teir brotnaðu.
Tá fóru øll at grína og pápi
eisini, so hann fekk ikki í lag at
blíva illur.
Garða Jákup í Søldarfirði nýtti
nógv borar til grótarbeiði.
Húsini rund sum tunna
Eg má siga eina lítla søgu um
Garða Jákup, sum vit kallaðu
hann. Hann var ein ómetaligað
hittinorðaður maður, og hann
var timburmaður.
Hann fór til eina bygd at inn
rætta eini hús, sum onkrir aðrir
høvdu stoypt. Hann var skjótur
heimaftur, og bað teir senda boð
eftir bøkjara, tí húsini vóru rund
innan sum ein tunna! Hansara
fantastisku hús eru nú ein kend
matstova, sum ikki er minst kend
fyri sín áhugaverda urtagarð.
Sóknarongulin
gjørdur, meðan bíðað
var eftir grindini
Zacharias Leitisstein segði mær
eina søgu frá pápa sínum um ein
sóknarongul.
Eg og Aksel, pápi Zacharias,
vóru systkinabørn. Aksel var son
ur Marin í Mortanstovu í Norðra
gøtu. Hon var fastur mín.
Norðragøtumenn høvdu eitt
neyst sunnanfyri Skipanes, og har
stóð seksæringurin "Gøtutrónd
ur" inni. Tá ið eg var ungur, minn
ist eg, tá ið Norðragøtumenn fóru
í grind ella til Havnar at rógva
kapp á Ólavsøku.
Tá fóru teir út eftir fjørðinum,
seks mans í hvørjari síðu og við
seglum. Ta sjónina gloymi eg ikki.
Aftur til Aksel, systkinabarnið.
Norðragøtumenn fóru í grind og
vóru farnir til gongu yvir á Skipa
nes.
Aksel, sum var ungur tá, slapp
ikki við, tí hann átti einki av
grindareiðskapi. Gamalt var, at tú
mátti eiga okkurt fyri at sleppa
í bátin.
Aksel fór at renna undan hin
um monnunum og oman í smiðj
una hjá okkum. Pápi var í smiðj
uni og eldur varð í essuni. Pápi
smíðaði ein sóknarongul, meðan
Aksel bíðaði. Aksel kláraði í bátin
og ongulin bleiv góðtikin.
Tað skuldi gerast skjótt av, tí
tað skuldi smíðast, ímeðan hinir
gingu. Zacharias helt, at pápi man
hava havt okkurt liggjandi, sum
bara skuldi hitast nakrar ferðir.
Men kortini, skjótt varð atborið!
Teir fóru vestur í Vágarnar í
grind. Tá ið teir komu aftur í fín
asta veðri, komu teir syngjandi
takkarsong inn eftir fjørðinum,
segði Zacharias fyri mær.
Gleðilig jól
Hetta er seinasta siðsøgan í 2018. Tær hava í árinum verið
einar 50 í tali. Hetta tilfar hevði fylt eina trivaliga bók.
Tað er so hugaligt at skriva hetta tilfar, tí tað tykist at
vera nógvsum lesa tað við áhuga. Hetta gevur treysti til
at halda áfram, og tað er nokk so nógv áhugavert tilfar á
skránni fyri komandi ár. Tey eru eisini mong, sum koma
við áhugaverdum tilfari. Hetta kemur eisini væl við. Hevur
onkur hugskot eru tit vælkomin at ringja til 285769 ella
senda teldupost til
olijacobsen@olivant.fo
Her skal høvið nýtast til
at ynskja øllum eini gleðilig jól
og eitt gott komandi ár.
Her eru nøkur av teirra børnum. V.f. Johan, Fía, Mia og Marna.
Eitt systkinabarn Valdimar var Aksel Leitisstein, vinstrumegin.
Her er hanna saman við systkinabarni teir báðar, Peter Jakku,
sum flutti til Írland. Tað er framvegis samband við hansara ætt.
Valdimar hevur altíð verið sera ættarkærur. Henda myndin er frá eini ættarsamkomu á Skipanesi í 2006.
Hesir eru allir ommu- og langommusynir Marin úr Ytstahúsi og
Zacharias Zachariassen í Mortanstovu í Norðragøtu.
Her síggjast f.v.: Hanus Hansen, brøðurnir Zakarias, Hermund og Flóvin Zachariassen,
Zacharias Leitisstein, Finnur, sonur Hanus, og Anfinn Zachariassen.