týsdagur 15. januar 2019síða 47

47 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 16. januar 2019 · Nr. 6 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 MEST LISIÐ Á IN.FO SÍÐSTU VIKUNA 7. Hatta var heilt ótrúliga undarligt Menn og kvinnur hava hvør sína fatan av hvat tað merkir at verða ótrúgvur. Ein kann­ ing, sum varð gjørd av David Buss og hansara starvsfeløgum, vísti at ótrúskapur fyri mann­ fólk var um ein hevði kyns­liga samverðu við ein annan. Fyri kvinn­ur vísti tað seg, at um persónurin fekk kensl­ur fyri einum øðrum, so kendist tað meira sum ófyrigevandi ótrú­skap­ur.  David Buss greiddi soleiðis frá um úrslitini í hansara kanning, mann­fólk kunna geva kvinnu­ni møguleikan at føða barn, sostatt gerst kynsligur ótrúskapur verri fyri mannfólki enn kenslu­ ligur ótrúskapur. Og fyri kvinnuni er tað soleiðis at tær geva manni­num kærleika og um­sorgan, og fær mað­urin kenslur fyri einari aðrari kvinnu, so kennist tað verri enn kynsligur ótrúskapur fyri tær. Soleiðis ber eisini til at stað­festa, at ótrúskapur er eitt orð við einum rela­tivum týdningi, tað er lættari at skilja kyns­ligan ótrúskap enn kensluligan, tí kynsligur ótrúskapur er sjónligur, meðan tað er verri at síggja kensluligan ótrúskap. Hetta vísti kanningin eisini at bæði kynini eru samd um.  Finn Johannessen í Vági fekk ein serligan heiður í dag Seinnapartin í dag fekk Finn Johannessen í Vági, virðisløn frá Fólkaheilsuráðnum fyri eitt heilt serligt avrik nú í langa tíð. Saman við Fólkaheilsuvirðislønini fyri 2019 fekk Finn Johannes­sen eitt skreyt­ blað og eina gávu upp á 5.000 krónur. Fjúrtan uppskot komu um, hvør skuldi fáa heiðurin og grund­ gevingin fyri at lat Finni Johannessen virðis­lønina er: Við ymiskleikanum í huga hevur hann, á sera ymiskan og fjølbroyttan hátt, vunnið út til før­ oyingar við bæði rørslu og tónleiki og verið við til at skapa ein karm um felagsskap og samveru. Eftir eitt av væl­ gerandi átøkum, sum hava verið sigur hann lítillátin “...gott at kunna veita eitt sindur av hjálp til teirra, ið ikki hava tað gott.” Fólkaheilsuráðið hevur hesi seinastu árini meira og meira arbeitt við sálarligari heilsu, og her hevur hann hug­ bundin, og við sínum fjøl­broytni, á ein sera liv­andi hátt givið sítt íkast til føroyingar bæði til at flenna og at renna. Hetta hevur verið gott fyri bæði sál og likam. Finn Johannessen er virk­in í rennifelagnum, Hvistan, í Suðuroy og tað er eisini hann, sum javnan førir fram við klovn­ini. Bubu har hann stutt­leikar bæði børnum og vaksnum. Finn Johannessen við­gekk, at hann var rørd­ur at fáa ein slíkan heiður. Men hann segði, at hetta er ein heiður til allar nevndir, til øll sjálv­ boðin og og allar felags­ skapir, sum gera eitt megnar­arbeiðið fyri at fólk í Føroyum fáa høvi til at røra seg og vera virkin.  6. Trý skip á veg úr flotanum í Havn 8. Hvat er ótrúskapur? Tað er ótrúliga undarligt at siga, at fólk aftra seg við at stilla til løgtingsval tí at lønin er ov lítil. Tað heldur Hans Joensen, for­maður í Havnar Arbeiðara­felag. Tað helvur elvt til nógv kjak, at stjórin á flog­ vøllinum, Gudny Lang­ gard, nú ein dagin segði við KvF, at eftir hennara tykki aftraðu fólk við góð­um útbúgvingum, og í leiðandi størvum, seg fyri at stilla upp til løg­ tings­val. Og ein orsøk til tað, er, at lønin er ov lág. Lønin hjá løgtings­ lim­um er einar 40.000 krón­ur um mánaðin og Hans Joensen heldur, at er hugburðurin, at tann lønin er ov lág, er hug­ burð­urin kanska eisini, at tað bara skulu vera fólk í leiðandi størvum, reiðar­ ar og stjórar, sum skulu sita á Løgtingi. – Hjá einum verkafólki er 40.000 krónur ikki ein vánalig mánaðarløn, tí tað er næstan tvær ferðir so nógv, eitt verkafólk van­liga tjenar, sigur hann. Hinvegin undrast hann eisini eisini eisini á, hví tað eru so fá verka­ fólk, sum stilla upp til Løgtingið. Í Løgtinginum í dag er ikki eitt tað einasta verkafólk. Henrik Old er skipari, annars hava øll hini eina bókliga útbúgving av onkrum slagi, ella hava í minsta lagi virkað sum leiðarat, stjórar og arbeiðsgevarar. – Eg veit ikki, hvussu tað ber til. Tað kann so ikki bara vera lønin, sum dregur, tí eitt verka­fólk, sum verður løg­tingslimur, fer 100 prosent upp í løn, sigur Hans Joensen. Hann heldur eisini, at tað hevði verið grundarlag fyri at valt verkafólk inn á ting, tí bara í arbeiðara­feløg­ unum eru einir 7.000 limir, umframt handverkarar og fiskimenn. Og hann heldur eisini, at tað hevði verið stór­ liga brúk fyri at fing­ ið verkafólk inn á ting. Sum støðan er í dag, er tað eingin, sum røkir áhugamálini hjá verka­ fólki, og sostatt er heldur eingin mótvekt í Løgtinginum ímóti sjónar­miðjum hjá aka­ demikar­um, stjórum og reiðar­um, sigur hann. Eftir hansara tykki eru eisini teir gomlu, siðbundnu verka­manna­ flokk­arnir, Javnaðar­ flokk­urin og Tjóðveldið, fánaðir burtur, tí har eru heldur eingi verkafólk longur. Í roynd og veru er at kalla eingin munur á flokkunum longur í so máta, tí tað er ber illa til at siga, at ein flokkur er meiri arbeiðaravinarligur enn ein annar, leggur hann afturat. Í hesum sambandi vísir hann á, at verk­fals­ rætturin er nakað, fak­ feløg hava stríðst fyri í eina øld. Men undir sein­astu samgongu varð hann brádliga mun­andi skerdur. Skal verk­fall lýsast, er tað nú lógar­ fest, at vit skulu boða frá tí minst 48 tímar frammanundan. Og hóast tveir flokkar, sum hava kallað seg verka­ mann­aflokkar, Tjóðveldi og Javnaðarflokkurin, nú hava sitið í samgongu í skjótt fýra ár, er tann reglan ikki avtikin enn, sigur formaðurin í Havn­ ar Arbeiðarafelag. Hann heldur ikki, at val­skipanin er ein orsøk til, at eingi verkafólk eru á Løgtingið longur. At Før­oyar eru eitt valdømi, skuldi bara gjørt tað lættari hjá einum valevni at fingið neyðugu atkvøðurnar, tí nú kunnu valevni fiska eftir atkvøðum í øllum landinum, sigur hann. 9. Varð rørdur av at fáa slíkan heiður 10. Hesa útbúgving hava tingfólk Hetta kann siga nakað um hvørji størv ella hvørja løn hesi hava ella hava havt uttan fyri politiska arbeiðið. Nú kjak hevur tikið seg upp um, hvørt tingarbeiðið er nóg lokkandi fyri fólk í leiðandi størvum, hava vit hugt eftir útbúgvingunum hjá teimum, sum vald eru í dag. Hetta kann siga nakað um hvørji størv ella hvørja løn hesi hava ella hava havt uttan fyri politiska arbeiðið.  Tað var í Dagur&Viku í gjárkvøldið, at Gudny Langgaard, stjóri í Vága Floghavn vísti á, at tingarbeiðið kanska ikki er nóg lokkandi fyri fólk í leiðandi størvum. Hetta orsaka av lønini, av møguligum avmarkingum, tá ið tað kemur til at fáa aðrar álitissessir. Eisini orsaka av vantandi effektiviteti í tingarbeiðnum og annað. Her sæst ein listi yvir tær útbúgvingar, sum tingfólkini í dag hava sambært heimasíðuni logting.fo. Tað, sum stendur á listanum her, er beinleiðis endurgivið av heimasíðuni hjá Løgtinginum. Har ber til at lesa um ú t b ú g v i n g a r n a r hjá øllum – uttan Edmund Joensen og Jacob Vestergaard. Tó vita vit, at tann seinni er útbúgvin løgreglumaður. Teir tríggir ísfiskatrolararnir úr Tórshavn, Topas, Sardis og Kúrberg, eru allir ávegis úr THOR-flotanum. Fiskidagarnir eru minkaðir nógv, og sama er við atgongdini til uppsjóvarfisk. Hans Andrias Kelduberg, reiðari, sigur, at sølusáttmáli er undirskrivaður fyri Topas og Sardis, og har verður nú bíðað eftir Fiskimálaráðnum at fáa útflutningsloyvi til bæði skipini. Tað er eitt dóttirfelag hjá THOR- samtakinum, sum er heimahoyrandi í Hoyvík, ið eigur skipini, sum øll eru heimahoyrandi í Tórshavn. - Tað fækkast við skipum í Havn og soleiðis, sum eg dugi at síggja, er tað tann politiski viljin í løtuni, at í Tórshavn skal ikki hugsast um fisk ella fáast við skipavinnu. Hans Andrias Kelduberg heldur, at soleiðis, sum gongdin er í Tórshavn í løtuni, skal alt verða eitt skriviborðsveldi, sum innkasserar nógvan skatt, sigur reiðarin.