týsdagur 5. februar 2019síða 26

Mikudagur 6. februar 2019 · Nr. 15 26 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Royking hevur verið á veg út. Almenn støð loy­ va ikki longur royking, og alt færri fólk festa sær í. Heilsurákið hevur havt við sær, at royking er farin út í kuldan, og tað hevur eisini merkt film­ar og sjónvarpsrøðir. Nú tykist vend vera komin í, tí í nógv­um av nýggju sjón­varps­røð­ un­um roykja fólk aftur –  og í summum røð­um roykja tey illa – eitt nú í »Stranger Things«, »Oran­ ge Is the New Black« og »House of Cards« Meðan vanligu sjón­ varps­rás­ir­nar fáa trupulleikar, um tey vísa stór­roykjandi stjørnu­ sjón­leikar­ar í bestu senditíð, nýtast stroym­ ing­tæn­astur sum Netflix, HBO, Via­play og Amazon ikki at taka somu atlit. Truth Initiative hevur funnið fram til, at í átta pørt­um av »Stranger Things« royktu fólk í ikki færri enn 182 pall­ myndum. – Ein av stóru trupul­ leikunum er, at í sjón­ varpsrøðunum eru tað fólk, sum tykjast hava vald og skil á sínum lívi, sum roykja, sigur Lise Ulrich, sum er films­um­ mælari, við DR. Hon heldur, at av­leið­ ingin av hesum kann vera, at ungfólk verða lokkað at festa sær í og byrja at roykja, tí fyri­ myndir­nar í sjón­varps­ røðunum gera tað. Í Dan­ mark vísa hag­tøl, at talið á ung­um roykjarum nú er vaks­andi. Mugu taka ábyrgd Henrik Høgh Olesen, sum er professari í sálarfrøði, heldur, at royking í sjón­ varpi kann ávirka ung­ fólk. –  Um fyrimyndirnar, sum vit vaksa upp saman við, klára seg væl og roykja, kann tað ávirka ung­dómin, sigur hann við DR. – Fleiri eldri royndir vísa, at tú hermir eftir tín­ um fyrimyndum – eisini tá ið tað kemur til atburð. Og tað hevur serliga stóra ávirkan, um fyrimyndin hevur høga tign og klárar seg væl, sigur Henrik Høgh Olesen. Hann heldur, at films­ vinnan má taka ábyrgd av avleiðingunum, tá ið tey vísa fólk, sum roykja. – Eg haldi ikki, at vit skulu sensurera nakað. Tey, sum framleiða sjón­ varp og filmar, skulu hava kreativt frælsi, men eg haldi avgjørt, at tey kunnu hugsa seg um, tá ið tað kemur til royking, sigur Henrik Høgh Ole­ sen við DR. Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 FILMAR Lagt til rættis: Eyðun Klakstein FILMSROYKING LOKKAR TEY UNGU Fólk roykja alt meira í nýggjum sjónvarpsrøðum, og tað kann fáa ungfólk at festa sær í Njósnarar í Berlin Russiska dukkan Dámar tær njósnarar, snildar fellur og Berlin, er hendan røðin júst nakað fyri teg. Hon er amerikansk og gong­ur fyri seg nú á døg­um. Daniel Miller verður sendur til Ber­ lin fyri at kanna ein leka, sum er við til at avdúka átøk hjá CIA. Á amerikansku sendi­ stovu­ni eru kon­flikt­ ir og mót­stríðandi á­huga­mál, og úti í týska høvuðs­stað­num gong­ur mangt og hvat fyri seg. Ein spenn­ andi og fang­andi røð, har ikki minst walis­ iski Rhys Ifans spælir fram­úr væl. Nadia er í trongum skóm. Hon upplivir um­aftur og umaftur sín 36 ára føðingardag, sum hon heldur í New York. Hon doyr í veitsluni, men skal upp­liva veitsluna av nýggjum endaleysar ferð­ir. Hon roynir at finna út av, hvat gong­ ur fyri seg og má fyri­ halda seg til deyðan og mangt annað. Røðin er fram­leidd til Netflix, og teir átta partarnir kunnu stroymast á heima­síðuni. Prei! Prei! Zain Al Rafeea flýddi saman við familjuni úr krígs­herjaða Sýria. Fyrst búðu tey í Libanon, men í august mánaði í fjør komu tey til Noregs. Zain gongur nú fyri fyrstu ferð í skúla –  í Hammerfest, sum kallar seg heimsins norðasta bý. Nú er alt mest sum vent upp og niður í lívinum hjá Zain, tí hann er blivin stjørna í filmi, sum er tilnevndur Oscar heiðursløn. Talan er um filmin »Kapernaum«, sum snýr seg um flóttafólk í Liba­ non, og tað var av tilvild, at Zain endaði sum høvuðs­leikari í filminum. Zain ansaði eftir hønum, og tá ið ein hani rýmdi, fór Zain at leita eftir hon­um. Hann hitti eitt av hjálparfólkunum hjá leik­stjóranum Nadine Labaki, og hann varð spurdur, um hann vildi gera royndarupptøkur til ein film. Tað endaði so við, at hann fekk týðandi leiklut í filminum »Kapernaum«, sum snýr seg um lívið hjá gøtubørnum í Beirut. Filmurin hevur fingið sera góð skoðsmál á films­stevnum og vann eitt nú heiðursløn á filmsstevnuni í Can­ nes. Nú er filmurin í upp­skoti sum besti út­ lendski filmur til Oscar heiðurslønirnar, og tað eru fleiri, ið meta, at filmurin hevur góðan møgu­leika at vinna hesa heiðursløn. »Kapernaum« kann í næstu viku síggjast á hvítum tjaldi í Føroyum. Filmsfelagið skipar fyri sýning í Havnar Bio miku­kvøldið 13. februar kl 20.00. TILFLYTARI Í HAMMERFEST STJØRNA Í RÓSTUM FILMI Filmsfelagið vísir í næstu viku Oscar tilnevnda filmin »Kapernaum«, sum hevur gjørt 14 ára gamlan drong í Hammerfest til filmsstjørnu Flóttin Zain, sum nú býr í Hammerfest í Noregi, er høvuðsleikari í róstum filmi um gøtubørn í Beirut. Filmurin er tilnevndur Oscar heiðursløn Í væl umtóktu sjónvarpsrøðini »Stranger Things«, sum Netflix framleiðir, roykja tey illa